BAKI,VOA, Fərid Mikayılov

İranın rəsmi İSNA xəbər agentliyinin yaydığı məlumata görə, ölkə parlamenti (Məclis) Hörmüz boğazından keçən xarici gəmilərdən rüsum alınmasını nəzərdə tutan yeni qanun layihəsini müzakirəyə çıxaracaq.

VOA xəbər verir ki, bu addım regionda beynəlxalq dəniz naviqasiyasına və qlobal ticarətə ciddi təsir göstərə bilər.

Təklif olunan qanun layihəsinə əsasən, Hörmüz boğazının İranın ərazi sularından keçən hissəsindən istifadə edən bütün kommersiya və yük gəmiləri müəyyən edilmiş məbləğdə tranzit rüsumu ödəməli olacaqlar. İran rəsmiləri bu addımı boğazın təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və dəniz mühitinin qorunması xərcləri ilə əsaslandırırlar.

Ekspertlər bildirirlər ki, Hörmüz boğazı dünyanın ən mühüm strateji su yollarından biridir və qlobal neft ticarətinin təxminən üçdə biri bu boğaz vasitəsilə həyata keçirilir. İranın birtərəfli qaydada rüsum tətbiq etmək cəhdi beynəlxalq dəniz hüququ, xüsusilə də gəmilərin "maneəsiz keçid" hüququ ilə bağlı ciddi mübahisələrə səbəb ola bilər.

Bu qanun layihəsinin müzakirəsi regionda hərbi gərginliyin pik həddə çatdığı, ABŞ və müttəfiqlərinin Hörmüz boğazında naviqasiya təhlükəsizliyini qorumağa çalışdığı bir vaxtda gündəmə gəlib. Əgər qanun qəbul olunarsa, bu, boğazdan keçən gəmilərin sığorta və daşıma xərclərinin artmasına, nəticədə dünya bazarında enerji daşıyıcılarının qiymətinin yüksəlməsinə gətirib çıxaracaq.