Analitik Əli Əkbər Dərini ABŞ-ın İsrail üzərində ciddi təsir imkanına malik olduğunu bildirib. O, Vaşinqtonun Livan və İranla bağlı öhdəlik götürdüyünü iddia edib. Dərini İsrailin razılaşmaları pozduğunu söyləyib. O, Trampın Netanyahu üzərində “təsir gücünə” sahib olduğunu vurğulayıb. Lakin bu siyasi iradənin istifadə olunub-olunmayacağı sual altındadır.

Netanyahu İsrailin ABŞ-dan hərbi asılılığını azaltmalı olduğunu bildirib. O, ölkənin öz silah sistemlərini inkişaf etdirməsinin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlama ABŞ-ın İsrailə Livandakı əməliyyatlarla bağlı təzyiqləri fonunda gəlib. Netanyahu qoşunların Livanda qalacağını da deyib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu Livanın cənubunda ordunun tam hərəkət azadlığına malik olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, İsrail hərbçiləri istənilən təhlükəyə qarşı sərbəst şəkildə əməliyyat keçirə bilər. Netanyahu “təhlükəsizlik zonası”nın lazım olan müddətə qədər saxlanılacağını deyib. Baş nazir əmrlərdə dəyişiklik olmadığını vurğulayıb. Qərarın İsrailin şimal bölgələrinin təhlükəsizliyinə yönəldiyi bildirilib. Regionda gərginlik davam edir.

"Körfəz dövlətləri ABŞ-İran razılaşmasını necə görür?" sualı müasir Yaxın Şərq geosiyasətinin, regional təhlükəsizlik arxitekturasının və qlobal diplomatiyanın ən mərkəzi, ən həssas mövzularından biridir. Amerika Birləşmiş Ştatlarında Donald Tramp administrasiyasının yenidən hakimiyyətə gəlməsindən sonra, Vaşinqton və Tehran arasında diplomatik kanalların gözlənilmədən aktivləşməsi və İsveçrənin Cenevrə şəhərində rəsmiləşdirilməsi nəzərdə tutulan strateji saziş, regiondakı bütün daxili balansları kökündən dəyişdirmişdir. Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) üzvü olan dövlətlər - başda Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər Dövləti, Küveyt, Oman və Bəhreyn olmaqla - bu sürətli de-eskalasiya (gərginliyin azaldılması) prosesini sadəcə kənardan izləmir, həm də bu razılaşmanın öz milli təhlükəsizliklərinə, regional nüfuz dairələrinə və gələcək iqtisadi layihələrinə verəcəyi birbaşa və dolayı təsirləri ən xırda detallarına qədər analiz edirlər.

22 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

İsrail rəhbərliyi Livanın cənubunda nəzarət altında saxladığı ərazilərdən geri çəkilməyəcəyini açıqlayıb. İsrailin müdafiə naziri Yisrael Kats bildirib ki, ordunun Livandakı əməliyyatlarına hər hansı məhdudiyyət tətbiq olunmayıb və hərbi fəaliyyət davam etdiriləcək. Nazirin sözlərinə görə, İsrail ordusunun Livandakı əməliyyatlarının məhdudlaşdırıldığı barədə yayılan məlumatlar həqiqəti əks etdirmir. O iddia edib ki, həyata keçirilən əməliyyatlar Hizbullaha qarşı cavab tədbirləri xarakteri daşıyır.

Benyamin Netanyahu İsrail qoşunlarının Livanın cənubunda qalacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu qərar İsrailin şimal sərhədlərinin təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədi daşıyır. Baş nazir ordunun bölgədə fəaliyyətini davam etdirəcəyini vurğulayıb. Netanyahu Hizbullahın mümkün hücumlarına sərt cavab verilməsi barədə göstəriş də verib. Eyni zamanda İsrail qüvvələrinə qarşı təhlükələrin aradan qaldırılması tapşırılıb. Açıqlama atəşkəs ətrafında mübahisələrin davam etdiyi dövrdə verilib. Livan və İsrail arasında gərginlik hələ də yüksək olaraq qalır. Bölgədəki vəziyyət diqqətlə izlənilir.

Ekspert Yossi Mekelberq ABŞ və İsrail arasında Livanla bağlı fikir ayrılıqlarının artdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Donald Tramp və Cey Di Vens Benyamin Netanyahunun hərəkətlərindən narazıdırlar. Analitik İsrailin qarşısında üç mümkün ssenarinin olduğunu qeyd edib. Birinci variant diplomatik həll yolunun seçilməsidir. İkinci variant hərbi əməliyyatların qısa müddət davam etdirilməsidir. Üçüncü və ən riskli ssenari isə ABŞ-nin mövqeyinə baxmayaraq müharibənin davam etdirilməsidir. Ekspert bunun həm İsrail, həm də Livan üçün ağır nəticələr doğura biləcəyini vurğulayıb. Livan məsələsi ətrafında müzakirələr davam edir.

Naftali Bennet hesab edir ki, İsrail ABŞ və İran arasında əldə olunan razılaşmanı rədd edə bilərdi. O, Benyamin Netanyahunu İranla son müharibənin nəticələrinə görə tənqid edib. Bennetin sözlərinə görə, İran nüvə və ballistik raket proqramlarını davam etdirir. Sabiq baş nazir ABŞ prezidentlərinə "yox" deməyin mümkün olduğunu vurğulayıb. O, vaxtilə Co Baydenin Şərqi Qüdsdə konsulluq açılması təşəbbüsünü rədd etdiyini xatırladıb. Bennet dövlət maraqlarının hər şeydən üstün olduğunu bildirib. Açıqlamalar İsraildə siyasi müzakirələri daha da gücləndirib. ABŞ-İran razılaşması regionda diqqət mərkəzində qalmaqda davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Benyamin Netanyahunun siyasi gələcəyi ilə bağlı məqaləni sosial şəbəkədə paylaşıb. Məqalədə Trampın İsrail siyasətinə təsir imkanlarından bəhs edilir. ABŞ lideri gələcək seçkilərdə kimi dəstəkləyəcəyi barədə qərar vermədiyini bildirib. O, Netanyahunu dəstəkləməsinin mümkün olduğunu desə də, digər namizədləri də nəzərdən keçirə biləcəyini vurğulayıb. Paylaşım ABŞ və İsrail arasında Livan məsələsinə görə fikir ayrılıqlarının artdığı dövrə təsadüf edir. Tramp son aylarda İsrailin hərbi strategiyasını açıq şəkildə tənqid edib. Vaşinqton və Təl-Əviv arasında münasibətlər diqqət mərkəzində qalır. İsraildə qarşıdakı seçkilərlə bağlı müzakirələr yenidən aktivləşib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu və müdafiə naziri İsrail Kats ordunun Livanın cənubunda atəşi dayandırması barədə göstəriş veriblər. Məlumata görə, İsrail qüvvələri nəzarətdə saxladıqları ərazilərdən geri çəkilməyəcəklər. Qərarın ABŞ ilə koordinasiya əsasında qəbul olunduğu bildirilir. Bu addım bölgədə gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş təşəbbüs kimi qiymətləndirilir. Eyni zamanda Livanın Səhiyyə Nazirliyi yeni itki rəqəmlərini açıqlayıb. Məlumata əsasən, martın 2-dən bəri 4 min 57 nəfər həlak olub. Yaralananların sayı 12 min 121 nəfərə çatıb. İtkilərin böyük hissəsi Livanın cənubunda qeydə alınıb.

ABŞ və İsrail arasında Livan məsələsinə görə fikir ayrılıqları dərinləşir. Müşahidəçilər bunu son illərin ən qeyri-adi vəziyyətlərindən biri kimi qiymətləndirirlər. Donald Tramp və Cey Di Vens İsraildə tənqid olunur. Bəzi siyasi dairələr Vaşinqtonun mövqeyindən narazılıq ifadə edirlər. Benyamin Netanyahu üçün ABŞ ilə münasibətlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Analitiklər onun çətin siyasi seçim qarşısında qaldığını bildirirlər. Livandan geri çəkilmək və ya Vaşinqtonla münasibətləri qorumaq arasında tarazlıq axtarılır. Proses İsrail siyasətində ciddi müzakirələrə səbəb olub.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu və müdafiə naziri İsrail Kats ordunun Livanın cənubunda atəşi dayandırması barədə göstəriş veriblər. Məlumata görə, İsrail qüvvələri nəzarətdə saxladıqları ərazilərdən geri çəkilməyəcək. Qərarın ABŞ ilə koordinasiya əsasında qəbul edildiyi bildirilir. Bu addım bölgədə atəşkəsin qorunmasına yönəlmiş təşəbbüs kimi qiymətləndirilir. Eyni zamanda Livan tərəfi insan itkiləri ilə bağlı yeni məlumatlar açıqlayıb. Rəsmi rəqəmlərə görə, martın 2-dən bəri 4 min 57 nəfər həlak olub. Yaralananların sayı isə 12 min 121 nəfərə çatıb. İtkilərin böyük hissəsi Livanın cənubunda qeydə alınıb.

İsrailin keçmiş müdafiə naziri Moşe Yalon Benyamin Netanyahunun siyasətini sərt tənqid edib. O bildirib ki, ölkə hökumətin yanlış qərarlarının nəticələrini yaşayır. Yaalonun fikrincə, Livanla danışıqlara daha əvvəl başlanmalı idi. O, hərbçilərin ölümündə siyasi maraqların rol oynadığını iddia edib. Keçmiş nazir Netanyahunu müharibəni koalisiyasını qorumaq üçün uzatmaqda günahlandırıb. Yaalon seçkilər ərəfəsində ölkənin çətin dövr yaşadığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət davam edərsə, İsrail ciddi problemlərlə qarşılaşa bilər. Açıqlamalar ölkədə siyasi müzakirələri daha da gücləndirib.

Bat Universitetinin müdafiə və təhlükəsizlik üzrə mütəxəssisi Patrik Buri İsrail və ABŞ arasında İran məsələsinə yanaşmada fərqlərin artdığını bildirib. Onun fikrincə, Livandakı son hadisələr bu ayrılığı daha aydın göstərir. Buri qeyd edib ki, münaqişənin əvvəlində tərəflər daha yaxın mövqedən çıxış edirdilər. Lakin sonrakı mərhələdə siyasi maraqlar fərqli istiqamətlərə yönəlib. Mütəxəssis Benyamin Netanyahunun Hizbullah və İranla bağlı siyasətini davam etdirmək üçün daxildə dəstəyə malik olduğunu deyib. O, Donald Trampın isə ABŞ-İran razılaşmasının qorunmasına daha çox maraq göstərdiyini vurğulayıb. Buri hesab edir ki, Vaşinqton və Tehran bu razılaşmanın yaşamasında maraqlıdır. Onun fikrincə, bu vəziyyət İsrailin maraqları ilə tam uyğun gəlməyə bilər.

İsrailin "Kanal 12" televiziya kanalının yaydığı məlumata görə, ABŞ administrasiyasının rəsmi şəxsləri İsrail hökuməti ilə mövcud münasibətlərin kəskin şəkildə pisləşməsi fonunda, Netanyahunun yerinə alternativlər tapmaq məqsədilə İsrail müxalifətinin aparıcı liderləri ilə qeyri-rəsmi kommunikasiya kanallarının qurulması istiqamətində fəaliyyətə başlayıblar.

ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumu İsraildə narahatlıq yaradıb. Baş nazir Benyamin Netanyahu sənədə açıq etiraz etməsə də, israilli siyasətçilərin bəyanatları fərqli mənzərə ortaya qoyur. Eyni zamanda Livanda davam edən hərbi əməliyyatlar da İsrailin mövqeyinə dair suallar yaradır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla razılaşmanı İsrailin iştirakı olmadan irəli aparması Təl-Əvivdə narazılıqla qarşılanıb. ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vensin İsrailə yönəlmiş tənqidləri də diqqət çəkib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu proses Benyamin Netanyahunun qarşıdan gələn seçkilər öncəsi mövqeyini çətinləşdirə bilər. ABŞ, İran və Livan ətrafında baş verən hadisələr İsrailin siyasi gündəminə ciddi təsir göstərir. Bölgədəki vəziyyətin inkişafı diqqətlə izlənilir.

Hizbullah Livanın torpağını və xalqını İsrail hücumlarına qarşı qoruyacağını bəyan edib. Təşkilat İsrailin atəşkəsi pozduğunu iddia edir. Döyüşçülər torpağı və insanları müdafiə edəcək. Benyamin Netanyahu İsrail ordusunun Livanda lazım olduğu müddətcə qalacağını açıqlayıb. O, Hizbullahın hücumlarına cavab verəcəyini vəd edib. ABŞ-İran MoU hücumların dayandırılmasını nəzərdə tutsa da, İsrail ordusu hücumlara davam edir. Cənubi Livan hədəf bölgə kimi saxlanılır. Atəşkəs pozuntuları gərginliyi artırır.

Benyamin Netanyahu İsrail qüvvələrinin Livanda lazım olduğu müddətcə qalacağını açıqlayıb. O, Hizbullahın hücumlarına qarşı sərt tədbirlər vəd edib. Baş nazir bildirib ki, İsrail əsgərlərinə və əraziyə edilən hücumlar dözülməzdir. Cənubi Livandakı təhlükəsizlik zonası qorunacaq. Dörd İsrail əsgərinin ölümü bu açıqlamadan sonra təsdiqlənib. Netanyahu sosial şəbəkədə vəziyyətlə bağlı açıqlama verib. Hücumlara qarşı tədbirlər sərtləşdiriləcək. İsrail əhalisinin təhlükəsizliyi ön plandadır.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu hökumət üzvlərinin ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Vaşinqtonun İranla əldə etdiyi razılaşma barədə səsləndirdiyi tənqidi fikirlərin onun şəxsi mövqeyini əks etdirmədiyini amerikalı tərəfdaşlara çatdırmağa çalışır. Məlumata görə, Netanyahu son günlər Ağ Evlə münasibətlərdə yaranan gərginliyi azaltmaq üçün bir sıra addımlar atır. Baş nazir israilli nazirlərin sosial şəbəkələrdə paylaşdıqları və ABŞ-İran razılaşmasını, eləcə də Donald Trampı hədəf alan açıqlamalarına münasibət bildirərək, həmin fikirlərin hökumət rəhbərinin rəsmi mövqeyi ilə üst-üstə düşmədiyini izah etməyə çalışıb.

Analitik Dan Perri İsraildə Livandan qoşunların çıxarılması ilə bağlı siyasi dəstəyin olmadığını bildirib. O, Netanyahunun belə addım atmasının karyerası üçün riskli olduğunu deyib. İsrailin bütün siyasi spektrində bu qərara qarşı mövqe olduğu qeyd edilib. Perri bunun seçkilər öncəsi Netanyahu üçün dilemma yaratdığını vurğulayıb. ABŞ təzyiqinin vəziyyəti daha da çətinləşdirə biləcəyi bildirilib. Netanyahu xarici müttəfiqlərlə münasibətlərdə çətinlik yaşayır. Analitik qərarın nəticələrinin ciddi olacağını deyib. Livan sərhədi məsələsi siyasi böhran yaradır.

18 iyun tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

Donald Tramp İsrail rəhbərliyinin ABŞ–İran razılaşmasından məmnun ola biləcəyini bildirib. O, sənədin İsrail hökumətinə göndərildiyini qeyd edib. Tramp Netanyahu ilə bu mövzuda danışdığını deyib. ABŞ Prezidenti İranın nüvə silahı əldə etməsinin İsrail üçün əsas təhlükə olduğunu vurğulayıb. O, razılaşmanın bu riski azaltdığını bildirib. Tramp İsrailin əsas istəyinin məhz bu olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, buna görə İsrail razılaşmanı müsbət qarşılayır. Mövzu beynəlxalq diplomatik gündəmdə qalır.

İsrailin keçmiş diplomatı Alon Pinkas Donald Trampın Netanyahuya qarşı tənqidlərinin real olduğunu bildirib. O, Trampın İsrail liderindən ciddi şəkildə məyus olduğunu deyib. Pinkasın sözlərinə görə, Netanyahu İranla bağlı gözləntiləri yanlış təqdim edib. Trampın İran rejiminin tezliklə zəifləyəcəyi iddiasının reallaşmadığı vurğulanıb. Keçmiş səfir həmçinin Netanyahunun ABŞ–İran razılaşmasını pozmağa çalışdığını iddia edib. Bu prosesin Livandakı əməliyyatlarla əlaqələndirildiyi qeyd olunub. Pinkas Trampın reaksiyalarının emosional deyil, real narazılıqdan qaynaqlandığını bildirib. Onun fikrincə, ABŞ–İsrail münasibətlərində gərginlik artıb.