İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun cümə axşamı günü dərc etdiyi və Dövlət Müfəttişinə (Ombudsman) "Həmas"ın 7 oktyabr 2023-cü il hücumu ilə bağlı araşdırma çərçivəsində təqdim etdiyi cavabları ehtiva edən tam sənəd ətrafında reaksiyalar getdikcə kəskinləşir. Netanyahu bu sənəddə hücumun qarşısını ala bilməməkdə günahı öz siyasi rəqibləri və təhlükəsizlik rəhbərlərinin üzərinə ataraq, öz məsuliyyətini minimuma endirməyə çalışıb.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu çərşənbə günü Vaşinqtonda ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə görüşəcək. İsrail Baş nazirinin ofisinin açıqlamasına görə, görüşün əsas gündəm mövzusu İranla aparılan danışıqlar olacaq. Netanyahu hesab edir ki, Tehranla istənilən razılaşma yalnız nüvə proqramı ilə məhdudlaşmamalı, eyni zamanda ballistik raketlərin məhdudlaşdırılmasını və İranın regiondakı silahlı qruplara verdiyi dəstəyin dayandırılmasını da əhatə etməlidir.

ABŞ Qəzza sektoru üzrə Sülh Şurası liderlərinin görüşünü fevralın 19-da Vaşinqtonda keçirməyi planlaşdırır. Nəşrdə bildirilib ki, ABŞ rəsmisinin və Qəzza üzrə Sülh Şurasına daxil olan dörd ölkənin diplomatlarının sözlərinə görə, Ağ Ev şura liderlərinin görüşünü fevralın 19-da keçirməyi nəzərdə tutur. Portalın məlumatına əsasən, görüş ABŞ Sülh İnstitutunda (USIP) baş tuta bilər. Sözügedən institut daha əvvəl ABŞ Prezidenti Donald Trampın şərəfinə adlandırılıb. İlk görüşdən bir gün əvvəl Donald Tramp ilə İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu arasında danışıqların aparılması gözlənilir.

Bəzilərinin Binyamin Netanyahuya verdiyi "İsrailin tacqoyulmamış kralı" ləqəbi boş yerə yaranmayıb. Bu, həmin şəxsin öz cəmiyyətinin təbiətini və oradakı hakim siyasi elitanı ən yaxşı anlayan İsrail siyasətçisi olması həqiqətindən qaynaqlanır. O, bütün rəqiblərini manipulyasiya etmək, daxili və xarici arenada özünü qəbul etdirmək üçün qeyri-adi qabiliyyət nümayiş etdirib. Baxmayaraq ki, o, dövlətinin və ya xalqının mənafeyini deyil, daha çox şəxsi maraqlarını güdür və toxunulmazlığını qoruyaraq, İsrail qanunlarına görə baş nazirə verilən toxunulmazlıqdan məhrum olacağı təqdirdə həbsxanaya girməmək üçün hər şeyi edir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian, ölkədə baş verən etirazların şiddət hadisələrinə çevrilməsi ilə bağlı ciddi açıqlama verdi. Pezeşkian iddia edib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp, İsrail Baş Naziri Benyamin Netanyahu və bəzi Avropa ölkələri etirazlar zamanı müəyyən şəxsləri silahlandıraraq şiddət hadisələrinə səbəb olublar.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp son açıqlamasında, Tehrana qarşı artan təzyiqlər fonunda hərbi müdaxilədən qaçmağa "ümid etdiyini" bildirib. Bu gərginlik, Avropa İttifaqının (Aİ) İrana qarşı yeni sanksiyalar tətbiq etməsi və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunu (SEPAH) "terror təşkilatı" siyahısına salmasından sonra daha da kəskinləşib.

İsrailin müdafiə naziri Yisrael Kats son günlərdə artmaqda olan, ordu əsgərləri və polis qüvvələrinə qarşı törədilən məskunlaşmaçı zorakılığına son qoyacağına söz verib. Bu zorakılıqlar birbaşa fiziki hücumlarla yanaşı, İordan çayının qərb sahilində – Ramallahda yerləşən mühüm bir hərbi obyektin yandırılmasını da əhatə edib.

Donald Tramp Ağ Evdə Nazirlər Kabinetinin iclası zamanı çıxış edərək Qəzza zolağından girovların qaytarılması prosesinə toxunub. Onun sözlərinə görə, HƏMAS bu prosesdə böyük rol oynayıb və hazırkı mərhələdə silahsızlaşdırılması ehtimalı mövcuddur.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzza zolağında Fələstin dövlətinin yaradılmasına imkan verməyəcəyini bəyan edib və ölkəsinin təhlükəsizlik nəzarətini İordan çayından Aralıq dənizinədək saxlayacağını bildirib. Netanyahu yanvarın 27-də keçirdiyi mətbuat konfransında Qəzzada Fələstin dövlətinin qurulması ilə bağlı yayılan iddiaları qəti şəkildə rədd edib. O bildirib ki, bu cür bir ssenari nə baş verib, nə də baş verəcək. Baş nazirin sözlərinə görə, İsrail təhlükəsizlik nəzarətini İordan çayından Aralıq dənizinədək, o cümlədən Qəzza zolağında davam etdirəcək.

Hizbullah və İsrail arasındakı son münaqişədən sonra Livanın "silah üzərində dövlət monopoliyasını" tətbiq etmək səyləri artıq təkcə Livanın daxili işi hesab olunmur. Bu ilin ilk günündə Livan Nazirlər Kabineti ordunu silah üzərində inhisarı "mümkün qədər tez" təmin etməyə çağırdıqda və prezident Cozef Aun bu hədəfi "müharibə və sülh qərarlarının" yenidən dövlətin əlinə qaytarılması kimi xarakterizə etdikdə, İraq siyasətində tanış bir ton eşidilməyə başladı: Sürətlə siyasi təzyiq rıçaqına çevrilə biləcək suverenlik şüarı.

Yavuz Sultan Səlimin komandanlığı ilə Osmanlı ordusu Qahirəyə daxil oldu.

Suriya hakimiyyəti ölkənin cənubunda druzların sıx yaşadığı Cəbəl əl-Ərəb (Süveyda) bölgəsinə nəzarəti bərpa etmək üçün ABŞ-la koordinasiyalı şəkildə hərəkət edir. Məlumata əsasən, hərbi məsələlərlə maraqlanan suriyalı rəsmi bildirib ki, Suriya hökuməti Prezident Əhməd əş-Şəraanın Süveyda vilayətinə nəzarəti bərpa etməsi istiqamətində atdığı addımların ABŞ tərəfindən koordinasiya edildiyi və dəstəkləndiyi qənaətindədir. Onun sözlərinə görə, Dəməşq hələlik Süveydaya yenidən daxil olmaqla bağlı yekun qərar verməyib və bu prosesin “tez ya gec, mümkün qədər dialoq və qarşılıqlı anlaşma yolu ilə” baş verəcəyi gözlənilir.

Bilindiyi kimi,İsraildə parlament seçkiləri payızda keçirilməlidir. Lakin əgər parlament (Knesset) 2026-cı ilin dövlət büdcəsini martın 31-nə qədər təsdiqləyə bilməsə, hökumət qanunauyğun olaraq avtomatik şəkildə buraxılacaq. İsrail hökuməti büdcə layihəsini qanunu pozaraq iki aylıq gecikmə ilə Knessetə təqdim edib ki, bu da onun qəbul edilmə şansı ilə bağlı geniş şübhələr yaradır.

Bir neçə amerikalı rəsmisinin bölgəyə səfəri ilə eyni vaxtda İsrail İran məsələsində susqunluğunu qorumağa davam edir. Ehtimallara görə, İsrail pərdə arxasında ABŞ-ı Tehrana qarşı hökumətin devrilməsi ilə nəticələnəcək genişmiqyaslı hücuma sövq etməyə çalışır. Qeyri-rəsmi proqnozlar isə bu hücumun ehtimalı barədə fərqlidir.

ABŞ Prezidentinin Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff və ABŞ liderinin müşaviri Cared Kuşner Qəzza zolağının gələcəyi və regional prosesləri müzakirə etmək məqsədilə İsraildə səfərdədir. Mənbələrin bildirdiyinə görə, Stiv Uitkoff və Cared Kuşner İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə görüşmək üçün bu gün ölkəyə gəliblər. Görüşün əsas gündəmini Qəzza zolağında mövcud vəziyyət, müharibədən sonrakı mərhələ və ABŞ tərəfindən irəli sürülən yeni təşəbbüslər təşkil edir. Netanyahu ofisinin sözçüsü görüşün keçiriləcəyini təsdiqləsə də, danışıqların detalları açıqlanmayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumunda “Sülh Şurası” adlı yeni beynəlxalq təşəbbüsün rəsmi olaraq fəaliyyətə başladığını açıqlayıb. Davosda keçirilən imzalanma mərasimində 19 ölkədən liderlər və yüksək vəzifəli rəsmilər “Sülh Şurası”nın təsis nizamnaməsinə imza atıblar. Trampın sədrlik etdiyi quruma üzvlük üçün daimi üzvlərdən 1 milyard dollar məbləğində ödəniş tələb olunur. ABŞ prezidenti mərasim zamanı çıxış edərək bildirib ki, Şuraya qoşulan liderlər “əksər hallarda çox populyar, bəzi hallarda isə o qədər də populyar olmayan” şəxslərdir.

İsrail Baş Naziri Benyamin Netanyahu, ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfindən yaradılan Sülh Şurasına qoşulmağa razılıq verib. Əvvəlcə Netanyahu ofisi bildirib ki, icra komitəsi, daxilində Türkiyə kimi regional rəqiblərin də olduğu struktur, İsrail hökuməti ilə koordinasiya olunmayıb və "siyasətimizə ziddir". İsrailin sağçı maliyyə naziri Bezalel Smotrich isə şurayı tənqid edərək, Qəzzanın gələcəyi üçün İsrailin təkbaşına məsuliyyət götürməsini tələb edib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ-ın təşəbbüsü ilə irəli sürülən Qəzza barış planı çərçivəsində Türkiyə və Qətər hərbçilərinin bölgədə yerləşdirilməsinə qarşı çıxıb. Netanyahu İsrail parlamentində keçirilən xüsusi iclasda çıxışı zamanı Qəzza zolağında təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün yaradılması nəzərdə tutulan Beynəlxalq Sabitlik Qüvvəsində Türkiyə və Qətər ordularının iştirakına icazə verilməyəcəyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, sözügedən qüvvəyə ABŞ-li general-mayor Cəsper Ceffersin komandanlıq edəcəyi planlaşdırılır.

İsrailin maliyyə naziri Betsalel Smotriç Baş nazir Benyamin Netanyahunu ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi və Donald Trampın Qəzza planını dəstəkləyən koordinasiya mərkəzini bağlamağa çağırıb. ifrat sağçı nazir Kiryat Qat şəhərində yerləşən Mülki-Hərbi Koordinasiya Mərkəzinin (CMCC) dərhal ləğv edilməsinin vaxtının çatdığını bildirib. Smotriç bu mərkəzdə təmsil olunan Britaniya və Misir kimi ölkələrin İsrailə qarşı düşmən mövqe tutduğunu və ölkənin təhlükəsizliyinə zərbə vurduğunu iddia edərək onların qurumdan kənarlaşdırılmasını tələb edib. Qeyd edək ki, sözügedən mərkəz ötən ilin oktyabrında Trampın Qəzza müharibəsini bitirmək planı çərçivəsində humanitar yardımları və müharibədən sonrakı planlaşdırmanı idarə etmək üçün yaradılıb.

Rusiya Prezidenti Putin Trampı real söhbət adamı hesab edir. Digər tərəfdən Tramp Rusiya ilə yaxınlaşaraq ABŞ-ı Avrasiyadan və Mərkəzi Asiyadan uzaq tutmaq istəyən Çinlə iqtisadi müharibə aparır. Avropalıları çox sevmir. Eyni zamanda, Ərdoğanın ən ağır ifadələrlə səciyyələndirdiyi Netanyahu ilə dostdur. Qəribə bir labirintdir.” (https://arab.az/yen%c9%99-tramp-g%c9%99ldimus%c9%99lman-dunyasi/)

İsrail Qəzza zolağında fəaliyyət göstərən fələstinli silahlı qruplara, o cümlədən “HƏMAS”a silahların tam şəkildə təhvil verilməsi üçün iki ay müddət tanıyıb. İsrail mənbələrinin bildirdiyinə görə, Tel-Əviv bu müddət ərzində “HƏMAS”ın silahsızlaşdırılmaması halında İsrail ordusunun yenidən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlayacağı barədə xəbərdarlıq edib. Qərarın ABŞ-la tam koordinasiya şəraitində verildiyi və silahsızlanmanın məzmunu, meyarları və icrasının İsrail tərəfindən müəyyən ediləcəyi qeyd olunur.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyan arasında telefon danışığı baş tutub. Kremlin mətbuat xidmətinin yaydığı məlumata görə, liderlər regiondakı mövcud vəziyyəti və gərginliyin azaldılması yollarını müzakirə ediblər. Məsud Pezeşkiyan ölkəsindəki daxili vəziyyətin yaxşılaşdırılması istiqamətində görülən işlər barədə rusiyalı həmkarına məlumat verib. Tərəflər bölgədəki problemlərin yalnız siyasi və diplomatik yollarla həll edilməsinin vacibliyi barədə həmrəy olduqlarını vurğulayıblar.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ prezidenti Donald Trampdan İrana hücum planlarını təxirə salmasını istəyib. Məlumata əsasən, Netanyahu yanvarın 14-də ABŞ prezidenti ilə telefonla danışıb. Bildirilib ki, D.Trampın İrandakı gərginliyin azaldılması ilə bağlı "çox vacib mənbələrdən" məlumat aldığına dair eyni gün səsləndirdiyi fikir, onun İrana potensial hücumdan imtina etdiyini göstərirdi.

İranın yüksək rütbəli rəsmisi və Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrandakı etirazlara müdaxilə ilə bağlı son təhdidlərinə sərt cavab veriblər. İran Milli Təhlükəsizlik Ali Şurasının katibi Əli Laricani mülki vətəndaşların ölümünə görə birbaşa ABŞ və İsrailin məsuliyyət daşıdığını bəyan edib. Donald Trampın sosial mediada iranlıları dövlət müəssisələrini ələ keçirməyə çağıran paylaşımından qısa müddət sonra Laricani "X" platformasında "İran xalqının əsl qatillərinin adlarını açıqlayırıq: 1-Tramp, 2-Netanyahu" deyə yazıb.