BAKI,VOA
Qurani-Kərimin 36-cı surəsi olan Yasin surəsi 83 ayədən ibarətdir. Surə adını elə ilk ayəsindən götürmüşdür. İslam Peyğəmbəri tərəfindən bu adla çağırılan surə, Buxari və Tirmizi kimi mötəbər hədis kitablarında da bu adla zikr olunur. Surənin Quranın qəlbi olduğunu bildirən rəvayətlərə əsasən, ona "kəlbü’l-Quran" (Quranın qəlbi) da deyilmişdir, lakin bu ad geniş yayılmamışdır. Yasin surəsinin Məkkə dövrünün ortalarında nazil olduğu qəbul edilir.
Surədə İslam əqidəsinin üç əsas sütunu — tövhid (Allahın birliyi), nübüvvət (peyğəmbərlik) və axirət mövzuları fitrətin mükəmməl quruluşu və fəaliyyətindən dəlillər gətirilərək izah edilir.
Surənin məzmunu və dörd əsas hissəsi
Yasin surəsi məzmun etibarilə dörd əsas hissəyə bölünür:
Nübüvvət və vəhyin mahiyyəti: Birinci hissədə Hz. Peyğəmbərin nübüvvətinin həqiqiliyi və Quranın bəşər məhsulu deyil, məhz ilahi vəhy olması isbat edilir. İlk ayə olan "Yasin" kəlməsinin Hz. Məhəmmədə xitab olduğu güman edilir. Qurana and içilərək Məhəmmədin peyğəmbərlərdən biri olduğu və onun "sırat-ı müstəqim" (düz yol) üzərində dayandığı vurğulanır.
Əshabü'l-qaryə əhvalatı: İkinci hissədə haqq din təbliğatçılarının göndərildiyi bir qəsəbənin əhalisindən bəhs edilir. Buraya əvvəlcə iki, sonra onları dəstəkləmək üçün üçüncü vaiz gəlmişdir. Şəhər əhalisi onları yalançı adlandırıb işgəncə ilə hədələsələr də, şəhərin uzaq yerindən gələn bir şəxs xalqı imana dəvət etmişdir. Lakin kafirlər həmin şəxsi öldürmüş, nəticədə qəsəbə əhalisi qorxunc bir səslə məhv edilmişdir.
Kainatdakı nizam və təbiət dəlilləri: Üçüncü hissədə insanların qida ehtiyaclarından, gecə ilə gündüz arasındakı harmoniyadan, günəş və ayın hərəkətindən, bitki aləminin rəngarəngliyindən bəhs edilir. Bütün bu əlamətlərə rəğmən, inkarçıların hələ də dini həqiqətlərdən üz çevirdikləri bildirilir.
Axirət, qiyamət və mənəvi hökm: Dördüncü hissə axirətin varlığından və təsvirindən bəhs edir. Qiyamətin qəfil gələcəyi bildirilir, cənnət və cəhənnəm əhlinin aqibəti müqayisə edilir. Quranın şair sözü olmadığı bir daha xatırladılır və surə tövhid inancını ucaldan ayələrlə (48-83-cü ayələr) yekunlaşır.
Yasin surəsinin təfsiri və əhəmiyyəti
Yasin surəsinin təfsiri ilə bağlı tarix boyu çoxlu əsərlər yazılmışdır. Bunun ən mühüm səbəblərindən biri onun fəziləti haqqında nəql olunan hədislər, digəri isə müsəlmanlar arasında ölülər üzərində oxunmasının müstəhəb sayılmasıdır. Hazırda təkcə Süleymaniyyə Kitabxanasında 100-ə yaxın Yasin təfsiri, "havas" və tərcümə qeydləri mövcuddur.