BAKI,VOA, Nailə Babazadə
2025-ci ilin yanvarında ABŞ-da Donald Tramp administrasiyasının hakimiyyətə gəlməsi qlobal ticarət balanslarını dəyişdirib.
VOA xəbər verir ki,Vaşinqtonun xarici ölkələrə qarşı tətbiq etdiyi yeni gömrük tariflərinə cavab olaraq, Avropa İttifaqı strateji bir addım ataraq Hindistan ilə iqtisadi və hərbi əlaqələrini ən yüksək səviyyəyə çatdırıb. Aprelin 2-də Ağ Evin elan etdiyi sərt ticarət məhdudiyyətləri Avropa Komissiyasını illərdir ləngiyən "Azad Ticarət Sazişi" danışıqlarını sürətləndirməyə sövq edib.
Aİ Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen bu sazişi "ticarət müqavilələrinin anası" adlandıraraq bildirib ki, bu tərəfdaşlıq 2 milyardlıq nəhəng bir bazarı əhatə edəcək. Yeni sənədə əsasən, Avropalı ixracatçıların hər il ödədiyi təxminən 4 milyard avroluq gömrük vergisi aradan qaldırılacaq. Eyni zamanda, tərəflər dəniz təhlükəsizliyi, kiberhədələr və terrorla mübarizəni əhatə edən "Təhlükəsizlik və Müdafiə Ortaklığı" imzalayaraq əməkdaşlığı hərbi sahəyə də daşıyıblar.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu yaxınlaşma təkcə ticarət deyil, həm də enerji təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Stanford Universitetinin eksperti Tomas O'Kif qeyd edir ki, Aİ-nin enerji tədarükünü Rusiyadan ABŞ-ın mayeləşdirilmiş qazına (LNG) keçirməsi hələ də tam sabitlik gətirməyib və Hindistanla əməkdaşlıq alternativ axtarışının bir hissəsidir. EPC eksperti Anna Krouford isə xəbərdarlıq edir ki, bu tərəfdaşlıq qısa müddətdə birbaşa yanacaq tədarükündən çox, günəş və külək enerjisi kimi yaşıl texnologiyaların təchizat zəncirinə töhfə verəcək.
"Atlantic Council" analitikləri vurğulayırlar ki, Aİ-Hindistan blokunun yaradılması ABŞ və Çinin qlobal ticarət sistemindəki artan təzyiqlərinə birbaşa cavabdır. Trampın 2025-ci ildəki tarif təhdidləri Hindistanın Avropaya tərəf strateji dönüşünü sürətləndirib. Baxmayaraq ki, hər iki tərəfdə sazişin tam qüvvəyə minməsi üçün mürəkkəb hüquqi prosedurlar qalır, bu addım 21-ci əsrin ən həlledici iqtisadi ittifaqlarından biri kimi qiymətləndirilir.