#Donald Tramp

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ABŞ Prezidenti Donald Trampın Nobel Sülh Mükafatına namizədliyini irəli sürüblər. Bu barədə Azərbaycan, Ermənistan və ABŞ tərəfindən yayılan birgə bəyanatda məlumat verilib. Bəyanatda Ağ Evdə keçirilən Sülh Sammitinin birinci ildönümü qeyd olunub. Sənəddə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesində əldə olunan razılaşmalar vurğulanıb. Tərəflər arasında Birgə Bəyannamənin imzalandığı və sülh sazişi layihəsinin razılaşdırıldığı bildirilib. Bəyanatda bu addımların Cənubi Qafqazda sabitlik üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığı qeyd olunub. Donald Trampın sülh prosesinə töhfələrinə görə Nobel Sülh Mükafatına namizəd göstərildiyi açıqlanıb.

Məqalə müəllifi Məhəmməd Mənsur Benyamin Netanyahunun ABŞ tərəfindən hazırlanan Qəzza planını rədd etməsini tənqid edib. O, bu qərarın sülh prosesini təhlükə altına aldığını bildirib. Məqalədə qeyd olunur ki, plan HƏMAS-ın tərksilah olunması və İsrail qüvvələrinin mərhələli geri çəkilməsini nəzərdə tutur. Müəllif İsrailin atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq hücumları davam etdirdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, İsrail Qəzza zolağının böyük hissəsinə hərbi nəzarəti saxlayır. Məqalədə Netanyahunun seçkilər öncəsi diplomatik prosesi çətinləşdirdiyi qeyd olunur. Müəllif hesab edir ki, İsrailin mövqeyi atəşkəsin tamamilə pozulmasına səbəb ola bilər. Yazıda bu vəziyyətin Qəzzada müharibənin uzanması riskini artırdığı vurğulanır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın Yaxın Şərqdə baş verən münaqişələrdə dəymiş zərər və insan itkilərinə görə məsuliyyət daşımalı olduğunu bildirib. O, İranın Livan, Suriya, Yəmən və Qəzzadakı fəaliyyətlərini nümunə göstərib. Tramp daha əvvəl ABŞ-nin də İrandan təzminat tələb edəcəyini açıqlamışdı. Bu açıqlama İranın ABŞ və İsraildən müharibə nəticəsində dəymiş zərərə görə kompensasiya tələb etməsindən sonra verilib. ABŞ prezidenti məsələni gələcək danışıqlarda gündəmə gətirmək niyyətində olduğunu bildirib. Tehran isə Vaşinqton və Təl-Əvivin əməliyyatlarına görə ödəniş tələb edir. Qarşılıqlı ittihamlar iki ölkə arasında gərginliyi artırır. Kompensasiya məsələsi gələcək diplomatik danışıqlarda əsas mövzulardan birinə çevrilə bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın təzminat tələb etməsinə cavab olaraq Vaşinqtonun da Tehrandan kompensasiya istəyəcəyini bildirib. Tramp İranın əvvəlki danışıqlarda belə tələb irəli sürmədiyini iddia edib. O, ABŞ vətəndaşlarına qarşı hücumlarda ölən və yaralanan şəxslərin ailələri üçün təzminat tələb edəcəyini açıqlayıb. Tramp "USS Cole" gəmisinə hücum və digər münaqişələrdə ölənləri nümunə göstərib. O, həmçinin İrandakı etiraz aksiyalarında ölən şəxslərin ailələrinə ödəniş edilməsini tələb edib. ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, bu məsələ gələcək danışıqlarda gündəmə gətiriləcək. İran isə daha əvvəl ABŞ və İsrailin əməliyyatları nəticəsində dəymiş zərərə görə kompensasiya tələb etmişdi.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Almaniya və Pakistan həmkarları ilə telefon danışığı keçirib. Əraqçi Almaniyanın xarici işlər naziri İohann Vadeful ilə regional və beynəlxalq məsələləri müzakirə edib. Danışıq Almaniyanın Donald Trampın Qəzza planına münasibət bildirməsindən sonra baş tutub. Berlin həmin planın HƏMAS-ın tərksilahına yol aça biləcəyini açıqlayıb. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu isə planı rədd edib. Əraqçi Pakistanın xarici işlər naziri İshaq Darla da danışıqlar aparıb. Tərəflər İran-Oman danışıqlarının gedişini və Pakistan-Səudiyyə Ərəbistanı-Türkiyə müdafiə sazişini müzakirə ediblər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla müharibə məsələsində eskalasiyanı artırmaq əvəzinə gözləmə siyasəti seçir. ABŞ administrasiyası rəsmiləri Trampın yaxın hərbi addımlar barədə əvvəlki sərt mövqeyini yumşaltdığını bildiriblər. Vaşinqton İran iqtisadiyyatına tətbiq edilən təzyiqlərin nəticələrini izləyir. ABŞ Hörmüz boğazındakı vəziyyətin və neft ixracına məhdudiyyətlərin İran iqtisadiyyatına təsir etdiyini hesab edir. Bəzi müşahidəçilər ABŞ-nin uzunmüddətli müharibə üçün sursat ehtiyatları ilə bağlı çətinlik yaşaya biləcəyini bildirirlər. Administrasiya rəsmiləri İran rəhbərliyi daxilində fikir ayrılıqlarının yarana biləcəyini düşünürlər. Onların fikrincə, iqtisadi təzyiq zamanla nəticə verə bilər. Bununla belə, bəzi rəsmilər müharibə şəraitinin İran cəmiyyətində əks təsir yarada biləcəyini də qeyd edirlər.

Almaniya hökuməti Donald Trampın Qəzza planını HƏMAS-ın tərksilahına doğru addım kimi qiymətləndirib. Almaniya Xarici İşlər Nazirliyi planın mürəkkəb olduğunu və fikir ayrılıqlarının gözlənilən sayıldığını bildirib. Nazirliyin sözçüsü Benyamin Netanyahunun planı rədd etməsinə münasibət bildirərək belə proseslərdə çoxlu açıq sualların olduğunu qeyd edib. Berlin Qəzza məsələsində davamlı həll yolunun tapılmasının vacibliyini vurğulayıb. Almaniya hesab edir ki, plan HƏMAS-ın silahlı fəaliyyətinin dayandırılması istiqamətində imkan yarada bilər. Bununla belə, planın həyata keçirilməsi üçün tərəflər arasında razılaşmaların əldə olunması tələb olunur. Almaniya diplomatik səylərin davam etdirilməsini dəstəkləyir. Qəzza planı ilə bağlı müzakirələr beynəlxalq səviyyədə davam edir.

Qəzza hökumətinin Media Ofisi İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Donald Trampın 15 maddəlik planını rədd etməsini tənqid edib. Qurum bunun vasitəçilərin səylərinə zərbə vurduğunu bildirib. Bəyanatda İsrailin gərginliyin azaldılması yolunu əngəllədiyi iddia olunub. Qəzza Media Ofisi humanitar böhranın daha da ağırlaşdığını qeyd edib. Fələstinli qrupların danışıqlarda məsuliyyətli mövqe nümayiş etdirdiyi bildirilib. Qurum tərəflərin daha çox qan tökülməsinin qarşısını almağa çalışdığını vurğulayıb. Beynəlxalq ictimaiyyət və BMT İsrail hökumətinə təzyiq göstərməyə çağırılıb. Bəyanatda hərbi əməliyyatların dayandırılması və razılaşdırılmış şərtlərin həyata keçirilməsi tələb olunub.

Jurnalist Antoni Lövenşteyn ABŞ-nin Qəzza sülh planı ilə bağlı İsrailə daha çox təzyiq göstərə biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton yardımları dayandırmaq, hərbi dəstəyi azaltmaq və beynəlxalq təşkilatlarda mövqeyini dəyişmək imkanına malikdir. Lövenşteyn ABŞ-nin bu vasitələrdən istifadə etmədiyini iddia edib. O, bunun səbəbini Donald Tramp və onun komandasında olan şəxslərin fələstinlilərə münasibəti ilə əlaqələndirib. Jurnalist Tramp, Cared Kuşner və Stiven Millerin fələstinliləri bərabər görmədiyini iddia edib. Onun fikrincə, Qəzza sülh planının qarşılaşdığı əsas problem də budur. Lövenşteynin açıqlaması ABŞ-nin İsrail-Fələstin məsələsindəki siyasəti ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

İran Hörmüz boğazının qismən açılması ilə bağlı Omanla razılaşmanın əldə edilməsi üçün ABŞ qarşısında bir sıra şərtlər irəli sürüb. Tehranın tələbləri arasında müharibə nəticəsində dəymiş zərərə görə təzminatın ödənilməsi də yer alır. İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının baş katibi Məhəmməd Baqir Zülqədr bildirib ki, ABŞ İran və onun Livan, Fələstin, Yəmən və İraqdakı müttəfiqlərinə qarşı müharibə və hücumları birdəfəlik dayandırmaq da daxil olmaqla, Tehranın müəyyən etdiyi altı şərti yerinə yetirməlidir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Miçiqan ştatında Demokratlar Partiyasının Senat seçkiləri üzrə praymerizini qazanan ərəb əsilli namizəd Əbdürrəhman əs-Seyyidlə bağlı paylaşımı ölkədə siyasi və ictimai mübahisələrə səbəb olub. Tramp “Truth Social” platformasında öz həyat yoldaşı Melaniya Trampla olan fotosu ilə Əbdürrəhman əs-Seyyidin hicablı həyat yoldaşı Sara ilə fotosunu yan-yana paylaşaraq “İki tamamilə fərqli Amerika” ifadəsini yazıb.

41 yaşlı doktor Əbdürrəhman əs-Seyidin ABŞ Senatında Miçiqan ştatından vacib bir yer uğrunda Demokratlar Partiyasının praymerizində qazandığı qələbə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu qələbə Partiya rəhbərliyinin favoriti sayılan konqresmen Heyli Stivensə qarşı gərgin mübarizə şəraitində əldə olunub. Əs-Seyid noyabrın 5-də keçiriləcək Konqresə aralıq seçkilərində Donald Trampın dəstəklədiyi respublikaçı namizəd Mayk Rocerslə qarşılaşacaq.