BAKI, AzerVoice

Süni intellekt üçün enerji böhranı yaxınlaşır- Texnologiya nəhəngləri alternativ yollar axtarır.

AzerVoice xəbər verir ki, süni intellekt texnologiyalarının sürətlə inkişafı qlobal enerji sərfiyyatında ciddi sıçrayışa səbəb olub.

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatına görə, 2030-cu ilə qədər süni intellekt sistemlərinin əsaslandığı məlumat mərkəzləri dünya üzrə elektrik enerjisi istehlakının 3 faizini təşkil edə bilər – bu isə mövcud səviyyənin ikiqatıdır.

Ekspertlər texnologiyanın sürətlə yayılması fonunda həm enerji təchizatının artırılması, həm də daha səmərəli texnoloji həllərin tətbiqinə ehtiyac olduğunu bildirirlər.

Miçiqan Universitetindən kompüter elmləri professoru Moşraf Çovdhuri bildirir ki, enerji böhranının qarşısını almağın iki yolu var: ya enerji istehsalını artırmaq, ya da mövcud sistemləri daha az enerji ilə işlədəcək formada təkmilləşdirmək. Onun laboratoriyası süni intellekt çiplərinin enerji sərfiyyatını real vaxtda ölçən alqoritmlər vasitəsilə 20-30 faiz qənaət əldə edib.

Arup şirkətindən Qaret Uilyams isə soyutma sistemlərindəki dəyişikliklərin rolunu vurğulayır. Əvvəllər serverlər qədər enerji sərf edən infrastrukturun bu gün cəmi 10 faiz pay tutması, əsasən ağıllı sensorların tətbiqi ilə əlaqədardır. Bu sensorlar sayəsində yalnız lokal temperatur artımı olan sahələr soyudulur ki, bu da resurs israfının qarşısını alır.

McKinsey şirkətindən Pankaj Sachdeva və Amazon Web Services-in (AWS) vitse-prezidenti Dave Brown isə maye soyutma texnologiyasının potensialını önə çəkirlər. AWS artıq Nvidia qrafik prosessorlarının soyudulması üçün xüsusi maye dövriyyə sistemi tətbiq etməyə başlayıb.

Purdue Universitetindən Yi Ding bildirir ki, yeni nəsil süni intellekt çipləri daha uzunmüddətli və qənaətli işləməyə qadirdir. Lakin çip istehsalçılarını daha yavaş dövriyyə ilə işləməyə razı salmaq, onların mənfəətindən imtina etməsi deməkdir. Ding qeyd edir ki, texnologiya daha qənaətli ola bilər, lakin artan tələbat enerji sərfiyyatını tamamilə dayandırmayacaq – sadəcə yavaşladacaq.

Enerji texnologiyalarının süni intellektdə üstünlük üçün əsas amilə çevrildiyi vurğulanır. Yanvar ayında Çin şirkəti DeepSeek daha az güclü çiplərlə işləyən, daha az enerji sərf edən süni intellekt modelini təqdim edib. Model performans baxımından ABŞ-dakı ən qabaqcıl sistemlərlə müqayisə edilə bilər.

Çin bərpa olunan və nüvə enerjisi də daxil olmaqla alternativ enerji mənbələrinə ciddi şəkildə yönəlir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, enerji istifadəsi sahəsindəki bu strateji yanaşma Pekinə süni intellekt sahəsində qlobal üstünlük qazandıra bilər.

Qeyd edək ki, süni intellekt texnologiyalarının genişlənməsi fonunda həm texnologiya şirkətləri, həm də dövlətlər enerji effektivliyinə əsaslanan yeni innovativ həllərin tətbiqinə daha çox sərmayə yatırmağa başlayıblar. Gələcək illərdə bu sahədə kimin lider olacağı enerji strategiyasından da asılı olacaq.