BAKI,VOA,Yusif Şərifzadə

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı son açıqlamaları ABŞ və İran arasında imzalandığı bildirilən anlaşmanın qüvvədə olub-olmaması ilə bağlı suallar yaradıb. Ekspertlər hesab edirlər ki, tərəflər arasında razılaşmanın şərtləri yenidən aydınlaşdırılmalıdır.

VOA xəbər verir ki, ABŞ-İran arasında əldə olunan anlaşma çərçivəsində ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin İran gəmilərinə qarşı blokada tətbiq etməməsi nəzərdə tutulurdu. Bildirilir ki, iki ölkə arasında razılaşmadan sonra bu fəaliyyət dayandırılmışdı.

Məlumata görə, ABŞ hərbçiləri Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinə müəyyən müşayiət xidməti göstərməyə davam edib. Buna səbəb kimi boğazın tam şəkildə minalardan təmizlənməməsi və gəmilərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi göstərilir.

Lakin razılaşma çərçivəsində İran gəmilərinin və ya İranla ticarət əlaqəsi olan gəmilərin hərəkətinə maneə yaradılması həyata keçirilmirdi. Ekspertlər bildirirlər ki, bu məsələ anlaşmanın əsas müddəalarından biri olub.

Donald Trampın son açıqlamasından sonra əsas sual ABŞ-İran anlaşmasının qüvvədə qalıb-qalmadığıdır. Həmçinin ABŞ-ın bu addımlarla razılaşmanı pozub-pozmadığı məsələsi də gündəmə gəlib.

Digər mübahisəli məsələ ABŞ-ın bölgədə dəstək verdiyi ölkələrə qarşı hər hansı gömrük rüsumu tətbiq edib-etməyəcəyidir. Bildirilir ki, anlaşmaya əsasən İran 60 gün ərzində Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən hər hansı ödəniş tələb etməməli idi. Bu müddətdən sonra isə yeni mexanizmlərin tətbiqi nəzərdə tutula bilərdi.

Müşahidəçilər hesab edirlər ki, yaranmış qeyri-müəyyənlik aradan qaldırılmalı və tərəflər razılaşmanın gələcəyi ilə bağlı yeni müzakirələr aparmalıdır.