#blokada

Tasnim xəbər agentliyi son 24 saatda Hörmüz boğazından səkkiz gəminin keçdiyini iddia edib. Agentliyin məlumatına görə, yeddi gəmi İranın ərazi sularından hərəkət edib. Bildirilir ki, heç bir gəmi Omanın ərazi sularından istifadə etməyib. Tasnim keçidlərin yarısının İran bayrağı altında üzən gəmələr tərəfindən həyata keçirildiyini də qeyd edib. Məlumat ABŞ qüvvələrinin İran limanlarına tətbiq edildiyi bildirilən blokada fonunda yayılıb. ABŞ tərəfi bu iddialara münasibət bildirməyib. Tasnim-in açıqladığı məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. Hörmüz boğazında vəziyyət gərgin olaraq qalır.

Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı son açıqlamaları ABŞ-İran anlaşmasının vəziyyəti barədə suallar yaradıb. Razılaşmaya əsasən ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin İran gəmilərinə qarşı blokada tətbiq etməməsi nəzərdə tutulurdu. ABŞ hərbçiləri isə kommersiya gəmilərinə təhlükəsizlik məqsədilə müşayiət xidməti göstərirdi. Trampın yeni bəyanatı anlaşmanın qüvvədə olub-olmaması məsələsini gündəmə gətirib. Ekspertlər ABŞ-ın razılaşmanı pozub-pozmadığının aydınlaşdırılmasının vacib olduğunu bildirirlər. Həmçinin Hörmüz boğazından keçid ödənişləri ilə bağlı suallar qalır. Tərəflərin anlaşmanın gələcəyi ilə bağlı yeni müzakirələr aparması tələb olunur.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında İrana qarşı blokadanın yenidən tətbiq edildiyini açıqlayıb. O, ABŞ-ın strateji su yolunda təhlükəsiz keçidə nəzarət edəcəyini bildirib. Tramp gəmilərdən təhlükəsiz keçid üçün ödəniş alınacağını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ çəkilən xərclərə görə kompensasiya almalıdır. Prezident bütün yüklər üçün 20 faiz ödəniş mexanizminin yaradılacağını bildirib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün mühüm marşrut hesab olunur. Bu qərar ABŞ-İran gərginliyinin yeni mərhələyə keçməsi kimi qiymətləndirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı blokadanın yenidən tətbiq edilə biləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, belə bir addım yalnız İrana aid olacaq və digər dövlətlərin dəniz daşımalarına təsir göstərməyəcək. Trampın sözlərinə görə, İran imkan əldə edərsə, dəniz minaları yerləşdirməyə cəhd göstərə bilər. ABŞ Prezidenti bunun qarşısını almaq üçün kiçik sürətli qayıqların hədəfə alındığını iddia edib. O, həmçinin Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatına üzv ölkələrin Hörmüz boğazına mina axtaran xüsusi gəmilər göndərəcəyini bildirib. Bu açıqlamalar bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, tərəflər arasında gərginliyin dərinləşməsi beynəlxalq dəniz daşımalarına da təsir göstərə bilər.

Qəzzada Fövqəladə Hallar Komitəsi fəaliyyətini dayandırmağa hazır olduğunu açıqlayıb. Rəhbərlik istefa verdiyini və səlahiyyətləri Qəzzanın İdarə Olunması üzrə Milli Komitəyə təhvil verməyə hazır olduğunu bəyan edib. Qərarın Qəzza əhalisinin maraqları nəzərə alınaraq qəbul edildiyi bildirilib. Açıqlamada davam edən müharibə, blokada və bərpa işlərinin gecikməsi əsas səbəblər kimi göstərilib. Komitə səlahiyyətlərin ötürülməsi üçün bütün hazırlıqların tamamlandığını vurğulayıb. Vasitəçilərdən yeni komitənin tezliklə Qəzzaya daxil olmasına dəstək vermələri istənilib. Yeni idarəetmə modelinin humanitar vəziyyətin yaxşılaşmasına töhfə verəcəyi gözlənilir. Bölgədə proseslərin necə inkişaf edəcəyi isə diqqətlə izlənilir.

ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanı ləğv edib. CENTCOM dəniz hərəkətinə maneələrin aradan qaldırıldığını açıqlayıb. İran limanlarına giriş-çıxış artıq məhdudlaşdırılmır. ABŞ hərbi gəmiləri bölgədə qalmağa davam edəcək. Məqsəd razılaşmanın icrasına nəzarət etməkdir. Hörmüz boğazında ticarət axınının artacağı gözlənilir. Bu qərar regional dəniz təhlükəsizliyinə təsir edir. ABŞ–İran prosesində yeni mərhələ başlayır.

ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanın hələ də qüvvədə qaldığını açıqlayıb. Hərbi dairələrin məlumatına görə, məhdudiyyətlər razılaşma imzalanana qədər davam edəcək. İran limanlarına giriş və çıxış istiqamətində nəzarət saxlanılır. ABŞ tərəfi blokadanın vaxtından əvvəl ləğv edilməyəcəyini vurğulayıb. Dəniz nəqliyyatı iştirakçılarına xəbərdarlıq edilib. Onlardan xüsusi göstəriş olmadan məhdudlaşdırılmış marşrutlara daxil olmamaq tələb olunub. Vaşinqton bu addımı razılaşmanın icrasına nəzarət məqsədi ilə izah edir. Tərəflər arasında danışıqların davam etdiyi qeyd olunur.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazında hərəkət etməyə çalışan 136 gəmini istiqamətini dəyişdirib. ABŞ qüvvələri bu gəmiləri blokadaya uyğunluq üçün saxlayıb. CENTCOM həmçinin 9 gəmidə zərər yaratdığını bildirib. ABŞ donanması və hava qüvvələri region sularında patrul xidməti aparır. Blokada İran limanlarına giriş və çıxışa təsir edir. Məqsəd İranın hərbi strateji imkanlarına təzyiq göstərməkdir. Bu hadisələr regionda gərginliyin davam etdiyini göstərir. Beynəlxalq gəmiçilik üçün risk səviyyəsi yüksəlib.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazının ticarət gəmiləri üçün açıq olduğunu açıqlayıb. Təhlükəsiz keçid yolları yaradılıb. Bu yollar blokadaya riayət edən bütün gəmilər üçün əlçatandır. Son iki ayda yüzlərlə gəmi boğazdan keçib. İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Hörmüz boğazını tam bağladığını bildirmişdi. CENTCOM bu açıqlama ilə beynəlxalq ticarətin davamını təmin etmək istəyir. Boğaz region üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. ABŞ komandanlığı təhlükəsizlik və nəqliyyatın qorunmasını vurğulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, İranın dəniz yolu ilə məhdudlaşdırılması üzrə həyata keçirilən blokada tarixi uğurla nəticələnib və ölkə iqtisadi və hərbi fəaliyyətini ciddi şəkildə itirir. Trampın sözlərinə görə, İranın ticarəti dayanıb, hərbi xərclər və borclar ödənilmir, və ölkə müvəffəqiyyətsiz dövlətə çevrilməkdədir. O, ABŞ blokadasını “polad divar” kimi təsvir edib. Prezident həmçinin İranın razılaşma imzalamaması halında enerji obyektləri və körpülərə yeni zərbələrin planlaşdırıldığını bildirib. Bu açıqlamalar regionda gərginliyin artması və diplomatik həll yollarının vacibliyini önə çıxarır.

İsrail donanması Qəzza sahilində fəaliyyət göstərən doqquz fələstinli balıqçını həbs edib. Onların naməlum bir yerə aparıldığı bildirilir. Həbs əməliyyatı Qəzza zolağında davam edən pozuntuların tərkib hissəsidir və atəş açma, avadanlıqların müsadirəsi kimi tədbirləri əhatə edir. Qəzza uzun illərdir İsrailin blokadası altında qalır və 2023-cü ilin oktyabrından sonra tətbiq edilən məhdudiyyətlər daha da sərtləşdirilib.

İranın son dövrdə həyata keçirdiyi Körfəz hücumları ABŞ blokadası və Hörmüz boğazı üzərində gərginlik fonunda strateji önəm daşıyır. Qətər universitetinin professoru Sultan Barakatın sözlərinə görə, Tehranın əsas məqsədi heç kimin razılığı olmadan boğazdan keçməsini məhdudlaşdırmaq və ABŞ-ın blokadasını yeni norma kimi qəbul etməməkdir. Hücumlar həm də İranın ABŞ hərbi mövcudluğuna qarşı cavab tədbirləri çərçivəsində baş verir və bölgədəki geosiyasi balansı qorumağa yönəlib.