#blokada

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) bildirib ki, İran limanlarının blokadası çərçivəsində 129 ticarət gəmisinin istiqaməti dəyişdirilib, blokadaya əməl etməyən altı gəmi isə deaktiv edilib. Bu əməliyyat İran limanlarına daxil olmaq və ya onlardan çıxmaq istəyən gəmilərin yönünü dəyişdirərək onların təhlükəsiz fəaliyyətini təmin etməyi hədəfləyir. Bundan başqa, bəzi humanitar yardım daşıyan gəmiavtomaşınlarına keçid izni verilib. Bu tədbirlər ABŞ‑ın İran limanlarına nəzarətini gücləndirmək və blokadanı səmərəli şəkildə tətbiq etmək məqsədilə həyata keçirilir, regional dəniz nəqliyyatına və təhlükəsizliyə təsir göstərir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bildirib ki, İran limanlarını əhatə edən blokada çərçivəsində 127 ticarət gəmisi yönləndirilib, 6 gəmi fəaliyyətsiz vəziyyətə salınıb. Humanitar yardımı daşıyan 36 gəmi təhlükəsiz şəkildə keçid alıb. Blokada ABŞ tərəfindən İran üzərində təzyiq yaratmaq, müharibəni sona çatdırmaq və Hürmüz Boğazının açılmasını təmin etmək məqsədilə davam etdirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, İran hələ ABŞ-la danışıqları dayandırdığı barədə rəsmi məlumat verməyib, lakin o, səssizliyi qəbul edir və vəziyyətin inkişafını izləməyə hazırdır. İranın yarı-rəsmi xəbər agentlikləri Tehranın İsrailin Livana hücumları səbəbindən mesajlaşmanı dayandırdığını xəbər versə də, rəsmi açıqlama hələ yoxdur. İran Xarici işlər naziri Livanda tam atəşkəsin hər hansı razılaşmanın əsas şərti olduğunu vurğulayıb.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bildirib ki, İrana qarşı tətbiq edilən dəniz blokadası çərçivəsində ABŞ ordusu 118 ticarət gəmisini başqa istiqamətə yönləndirib və beşini deaktiv edib. Blokada 13 aprel tarixindən etibarən qüvvədədir və bütün liman daxil olan və ya çıxan gəmilər üçün tətbiq olunur. ABŞ donanması bu tədbirlərlə İran limanlarına ticarət axınını məhdudlaşdırır və İranın dəniz ticarətinə təzyiq göstərir, nəticədə regional dəniz nəqliyyatında qeyri‑sabitlik yaranır.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bildirib ki, İran limanına doğru hərəkət edən Qambiya bayraqlı "Lian Star" yük gəmisi ABŞ qüvvələrinin müdaxiləsi nəticəsində dayandırılıb. Rəsmi məlumata görə, gəmi beynəlxalq sularda hərəkət edərkən ona 20-dən çox xəbərdarlıq edilib, lakin ekipaj bu çağırışlara əməl etməyib. Nəticədə ABŞ hərbi təyyarəsi gəminin mühərrik bölməsinə raket zərbəsi endirib və gəmi hərəkətsiz vəziyyətə salınıb. Vaşinqton eyni zamanda bildirib ki, İranla qüvvədə olan atəşkəs dövründə tətbiq edilən blokada tədbirlərinin icrası çərçivəsində indiyədək bir neçə ticarət gəmisi dayandırılıb və çoxsaylı gəmilər marşrutlarını dəyişməyə məcbur edilib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının FAO agentliyi Hörmüz boğazındakı pozuntuların qlobal ərzaq qiymətləri böhranına səbəb ola biləcəyini və sistemli aqrar-ərzaq şokunun başlanğıcı ola biləcəyini bildirib. Təşkilat bu vəziyyəti “sistemli aqrar-ərzaq şokunun başlanğıcı” kimi qiymətləndirir və qeyd edir ki, şok mərhələli şəkildə inkişaf edir: enerji, gübrə, toxum, aşağı məhsuldarlıq, əmtəə qiymətlərinin artması və nəticədə ərzaq inflyasiyası.

ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı yaranan dalan vəziyyətinin yaxın zamanda həll olunması çətin görünür, CSIS-in baş tədqiqatçısı Uill Todman bu qarşıdurmanın bir müddət davam edə biləcəyini bildirib. Todmanın sözlərinə görə, İran hesab edir ki, blokada uzandıqca ABŞ daxilində prezident Donald Trampa təzyiqlər artacaq və digər ölkələr qlobal iqtisadi təsirlərə görə Vaşinqton və İsraili daha yumşaq mövqe tutmağa məcbur edə bilər.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İran limanlarına tətbiq olunan məhdudiyyətlər fonunda 78 kommersiya gəmisinin yenidən istiqamətləndirildiyini bildirib. Məlumata görə, daha dörd gəmi qaydalara əməl olunmasını təmin etmək məqsədilə fəaliyyətini dayandırıb.