İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin Hörmüz boğazının qoruyucusu olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, İran bu mövqeyini daim qoruyacaq. Açıqlama ABŞ Prezidenti Donald Trampın boğazdan keçən gəmilərə ödəniş tətbiqi barədə bəyanatından sonra verilib. Əraqçi təhlükəsiz keçidi təmin edən tərəfin kompensasiya ala biləcəyini bildirib. Lakin o, 20 faizlik ödənişin yüksək olduğunu və daha ədalətli yanaşmaya ehtiyac olduğunu qeyd edib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Keçid ödənişləri məsələsi beynəlxalq müzakirələrə səbəb olub.

Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı son açıqlamaları ABŞ-İran anlaşmasının vəziyyəti barədə suallar yaradıb. Razılaşmaya əsasən ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin İran gəmilərinə qarşı blokada tətbiq etməməsi nəzərdə tutulurdu. ABŞ hərbçiləri isə kommersiya gəmilərinə təhlükəsizlik məqsədilə müşayiət xidməti göstərirdi. Trampın yeni bəyanatı anlaşmanın qüvvədə olub-olmaması məsələsini gündəmə gətirib. Ekspertlər ABŞ-ın razılaşmanı pozub-pozmadığının aydınlaşdırılmasının vacib olduğunu bildirirlər. Həmçinin Hörmüz boğazından keçid ödənişləri ilə bağlı suallar qalır. Tərəflərin anlaşmanın gələcəyi ilə bağlı yeni müzakirələr aparması tələb olunur.

Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarət Əməliyyatları Agentliyi Hörmüz boğazında təhlükə səviyyəsini ən yüksək kateqoriyada saxlamağa qərar verib. Qurum ABŞ və İran arasında davam edən hərbi qarşıdurmanın bölgədən keçən ticarət gəmilərinə qarşı riskləri artırdığını bildirib. Dünyanın əsas enerji arteriyalarından biri olan Hörmüz boğazı qlobal neft və qaz tədarükündə mühüm rol oynayır. Burada hər hansı blokada, hücum və ya təhlükəsizlik böhranı beynəlxalq enerji bazarlarında qiymət artımına və tədarük zəncirində pozuntulara səbəb ola bilər. Hazırkı vəziyyət fonunda beynəlxalq dənizçilik qurumları gəmiləri yüksək ehtiyat tədbirləri görməyə çağırır. ABŞ-İran qarşıdurmasının genişlənməsi isə Hörmüz boğazının gələcək təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.

İranın Çindəki səfiri Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni mexanizmdən danışıb. O, Çin və dost ölkələrə xüsusi rejim tətbiq olunacağını bildirib. Səfir bu tənzimləmənin Omanla koordinasiyada aparılacağını qeyd edib. Plana görə, boğazdan keçən gəmilər üçün rüsumların tətbiqi nəzərdə tutulur. Diplomata görə, bu addım beynəlxalq hüquqa zidd deyil. Hörmüz boğazının strateji əhəmiyyəti vurğulanıb. Məsələ Pekində keçirilən forumda gündəmə gəlib.

Hörmüz boğazında neft tanker hərəkəti tədricən bərpa olunmağa başlayıb. İki xam neft tankeri təxminən 2 milyon barrel yük ilə keçid edib. Eyni zamanda iki supertanker də Körfəzə daxil olub. Gəmilərdən birinin istiqaməti Bəsrə limanı olub. Lakin ümumi hərəkət hələ də əvvəlki səviyyədən xeyli aşağıdır. Münaqişədən əvvəl gündəlik orta göstərici 125 gəmi idi. Məlumatlar gəmi izləmə sistemlərinə əsaslanır.

ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanı ləğv edib. CENTCOM dəniz hərəkətinə maneələrin aradan qaldırıldığını açıqlayıb. İran limanlarına giriş-çıxış artıq məhdudlaşdırılmır. ABŞ hərbi gəmiləri bölgədə qalmağa davam edəcək. Məqsəd razılaşmanın icrasına nəzarət etməkdir. Hörmüz boğazında ticarət axınının artacağı gözlənilir. Bu qərar regional dəniz təhlükəsizliyinə təsir edir. ABŞ–İran prosesində yeni mərhələ başlayır.

Fransa bayraqlı LNG tankerinin Hörmüz boğazından keçdiyi bildirilir. Gəmi Qətərin Ras Laffan limanından yüklənib. Onun Pakistanın Port Qasim limanına getdiyi qeyd olunur. Tanker boğazı təhlükəsiz şəkildə keçib. Hörmüz boğazı enerji daşımaları üçün kritik marşrut sayılır. ABŞ Prezidenti Tramp boğazın tezliklə tam açılacağını deyib. Hadisə regional enerji təhlükəsizliyi fonunda diqqət çəkib. Dəniz ticarəti axını davam edir.

ABŞ ordusu Hörmüz boğazı ətrafında tətbiq olunan dəniz məhdudiyyətləri çərçivəsində 100-dən çox ticarət gəmisinin istiqamətinin dəyişdirildiyini açıqlayıb. Dünyanın ən mühüm enerji və ticarət marşrutlarından biri hesab olunan Hörmüz boğazında vəziyyət qlobal bazarlarda narahatlıq yaradarkən, mümkün sülh razılaşması ilə bağlı yeni detallar da gündəmə gəlib.