Hörmüz boğazından keçən gəmilərin sayı bir həftə ərzində 19,5 faiz azalıb. Avqustun 10-dan başlayan həftədə boğazdan 95 gəmi keçib. Avqustun 16-da isə yalnız üç keçid qeydə alınıb. Bəzi gəmilər Hörmüz boğazının İran tərəfdən və alternativ marşrutlardan istifadə edib. Oman tərəfdən keçən marşrutlarda isə heç bir keçid qeydə alınmayıb. Bəb əl-Məndəb boğazında gəmi keçidlərinin sayı 6,7 faiz artaraq 254-ə çatıb. İzlənməsi mümkün olmayan keçidlərin sayı 40-dan 16-ya düşüb.Məlumatlar bölgədə gəmiçilik marşrutlarının təhlükəsizlik vəziyyətinə uyğun dəyişdiyini göstərir.

Pakistan husilərin Səudiyyə Ərəbistanına yönəlmiş təhdidlərini kəskin şəkildə pisləyib. Ölkənin Xarici İşlər Nazirliyi bu addımların regional təhlükəsizliyə ciddi təhlükə yaratdığını bildirib. Bəyanatda Qırmızı dənizdə ticarət gəmilərinin hədəfə alınmasının beynəlxalq dəniz daşımalarına mənfi təsir göstərə biləcəyi vurğulanıb. Pakistan husilərin tətbiq etdiyi dəniz blokadasının Səudiyyə Ərəbistanından neft idxal edən ölkələr üçün də risk yaratdığını qeyd edib. İslamabad Səudiyyə Ərəbistanını Yaxın Şərqdəki müharibəyə cəlb etmək cəhdlərindən dərin narahatlığını ifadə edib. Eyni zamanda, Pakistan qardaş ölkənin təhlükəsizliyinə və ərazi bütövlüyünə sarsılmaz dəstəyini bir daha bəyan edib. İki ölkə arasında təhlükəsizlik sahəsində uzunmüddətli strateji əməkdaşlıq davam edir. Rəsmi bəyanat bölgədə gərginliyin daha da artmaması üçün beynəlxalq hüquqa hörmət edilməsinin vacibliyini ön plana çıxarır.

Donald Tramp Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş tətbiqi ideyasını dəstəkləmədiyini bildirib. O, heç bir ölkənin bu su yolundan istifadə üçün haqq tələb etməməli olduğunu deyib. Tramp daha əvvəl gəmilərə 20 faizlik rüsum tətbiq ediləcəyini açıqlamışdı. ABŞ Prezidenti sonradan Körfəz ölkələrinin rüsum əvəzinə ABŞ-a böyük investisiyalar yatırmaq istədiyini bildirib. Hörmüz boğazı ilə bağlı müzakirələr enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq gəmiçilik baxımından davam edir.

Hörmüz boğazında iyunun 17-də imzalanan anlaşmadan sonra ən aşağı gəmi keçidi qeydə alınıb. Son məlumatlara görə, səhər saatlarından yalnız dörd gəmi boğazdan keçib. Onların arasında bir neft tankeri və üç konteyner gəmisi olub. Gəmilərin Oman və BƏƏ limanlarından yola çıxdığı bildirilib. Lakin geri dönüş zamanı bəzi məlumatların gizlədildiyi qeyd olunur. Gəmi hərəkətinin azalması regiondakı hərbi gərginliklə əlaqələndirilir. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün mühüm amil olaraq qalır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin Hörmüz boğazının qoruyucusu olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, İran bu mövqeyini daim qoruyacaq. Açıqlama ABŞ Prezidenti Donald Trampın boğazdan keçən gəmilərə ödəniş tətbiqi barədə bəyanatından sonra verilib. Əraqçi təhlükəsiz keçidi təmin edən tərəfin kompensasiya ala biləcəyini bildirib. Lakin o, 20 faizlik ödənişin yüksək olduğunu və daha ədalətli yanaşmaya ehtiyac olduğunu qeyd edib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Keçid ödənişləri məsələsi beynəlxalq müzakirələrə səbəb olub.

Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı son açıqlamaları ABŞ-İran anlaşmasının vəziyyəti barədə suallar yaradıb. Razılaşmaya əsasən ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin İran gəmilərinə qarşı blokada tətbiq etməməsi nəzərdə tutulurdu. ABŞ hərbçiləri isə kommersiya gəmilərinə təhlükəsizlik məqsədilə müşayiət xidməti göstərirdi. Trampın yeni bəyanatı anlaşmanın qüvvədə olub-olmaması məsələsini gündəmə gətirib. Ekspertlər ABŞ-ın razılaşmanı pozub-pozmadığının aydınlaşdırılmasının vacib olduğunu bildirirlər. Həmçinin Hörmüz boğazından keçid ödənişləri ilə bağlı suallar qalır. Tərəflərin anlaşmanın gələcəyi ilə bağlı yeni müzakirələr aparması tələb olunur.

Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarət Əməliyyatları Agentliyi Hörmüz boğazında təhlükə səviyyəsini ən yüksək kateqoriyada saxlamağa qərar verib. Qurum ABŞ və İran arasında davam edən hərbi qarşıdurmanın bölgədən keçən ticarət gəmilərinə qarşı riskləri artırdığını bildirib. Dünyanın əsas enerji arteriyalarından biri olan Hörmüz boğazı qlobal neft və qaz tədarükündə mühüm rol oynayır. Burada hər hansı blokada, hücum və ya təhlükəsizlik böhranı beynəlxalq enerji bazarlarında qiymət artımına və tədarük zəncirində pozuntulara səbəb ola bilər. Hazırkı vəziyyət fonunda beynəlxalq dənizçilik qurumları gəmiləri yüksək ehtiyat tədbirləri görməyə çağırır. ABŞ-İran qarşıdurmasının genişlənməsi isə Hörmüz boğazının gələcək təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.

İranın Çindəki səfiri Hörmüz boğazı ilə bağlı yeni mexanizmdən danışıb. O, Çin və dost ölkələrə xüsusi rejim tətbiq olunacağını bildirib. Səfir bu tənzimləmənin Omanla koordinasiyada aparılacağını qeyd edib. Plana görə, boğazdan keçən gəmilər üçün rüsumların tətbiqi nəzərdə tutulur. Diplomata görə, bu addım beynəlxalq hüquqa zidd deyil. Hörmüz boğazının strateji əhəmiyyəti vurğulanıb. Məsələ Pekində keçirilən forumda gündəmə gəlib.

Hörmüz boğazında neft tanker hərəkəti tədricən bərpa olunmağa başlayıb. İki xam neft tankeri təxminən 2 milyon barrel yük ilə keçid edib. Eyni zamanda iki supertanker də Körfəzə daxil olub. Gəmilərdən birinin istiqaməti Bəsrə limanı olub. Lakin ümumi hərəkət hələ də əvvəlki səviyyədən xeyli aşağıdır. Münaqişədən əvvəl gündəlik orta göstərici 125 gəmi idi. Məlumatlar gəmi izləmə sistemlərinə əsaslanır.

ABŞ İran limanlarına tətbiq olunan blokadanı ləğv edib. CENTCOM dəniz hərəkətinə maneələrin aradan qaldırıldığını açıqlayıb. İran limanlarına giriş-çıxış artıq məhdudlaşdırılmır. ABŞ hərbi gəmiləri bölgədə qalmağa davam edəcək. Məqsəd razılaşmanın icrasına nəzarət etməkdir. Hörmüz boğazında ticarət axınının artacağı gözlənilir. Bu qərar regional dəniz təhlükəsizliyinə təsir edir. ABŞ–İran prosesində yeni mərhələ başlayır.

Fransa bayraqlı LNG tankerinin Hörmüz boğazından keçdiyi bildirilir. Gəmi Qətərin Ras Laffan limanından yüklənib. Onun Pakistanın Port Qasim limanına getdiyi qeyd olunur. Tanker boğazı təhlükəsiz şəkildə keçib. Hörmüz boğazı enerji daşımaları üçün kritik marşrut sayılır. ABŞ Prezidenti Tramp boğazın tezliklə tam açılacağını deyib. Hadisə regional enerji təhlükəsizliyi fonunda diqqət çəkib. Dəniz ticarəti axını davam edir.

ABŞ ordusu Hörmüz boğazı ətrafında tətbiq olunan dəniz məhdudiyyətləri çərçivəsində 100-dən çox ticarət gəmisinin istiqamətinin dəyişdirildiyini açıqlayıb. Dünyanın ən mühüm enerji və ticarət marşrutlarından biri hesab olunan Hörmüz boğazında vəziyyət qlobal bazarlarda narahatlıq yaradarkən, mümkün sülh razılaşması ilə bağlı yeni detallar da gündəmə gəlib.