BAKI,AzerVoice
Avropa İttifaqı (Aİ) və Kanada, NATO daxilindəki qeyri-müəyyənliklər və ABŞ-ın uzunmüddətli siyasəti ətrafında artan qeyri-sabitlik fonunda daha sıx əməkdaşlıq qurmaq məqsədilə təhlükəsizlik və müdafiə üzrə yeni tərəfdaşlıq razılaşması imzalayıb və rəqəmsal ticarət haqqında danışıqlara start verib.
AzerVoice xəbər verir ki, bu barədə qərar 24 iyun tarixində Kanadada keçirilən 20-ci Aİ-Kanada sammitində elan olunub.
Sammit, Haaqa şəhərində keçiriləcək NATO liderlərinin sammitindən bir gün əvvəl baş tutub.
Avropa Şurasının prezidenti Antonio Kosta sammitin “güclü siyasi mesaj” daşıdığını bildirərək, Avropa Komissiyasının rəhbəri Ursula von der Leyen və Kanada Baş naziri Mark Karni ilə birlikdə strateji tərəfdaşlığın “misilsiz bir yaxınlıq səviyyəsinə” çıxarılacağını bəyan edib.
Sammitin əsas nəticələrindən biri olan Aİ-Kanada Təhlükəsizlik və Müdafiə Tərəfdaşlığı (SPD), hər iki tərəfə böhranların idarə olunması, hərbi mobillik, dəniz təhlükəsizliyi, kiber və hibrid təhdidlər, müdafiə sənayesi əməkdaşlığı, terrorla mübarizə, nüvə silahlarının yayılmaması, silahsızlaşdırma, kosmos siyasəti və Ukraynaya dəstək kimi sahələrdə birgə fəaliyyət imkanı yaradacaq.
Aİ rəsmilərinin bildirdiyinə görə, bu razılaşma Aİ-nin üçüncü bir ölkəyə təqdim edə biləcəyi “ən geniş çərçivəli” təhlükəsizlik əməkdaşlığıdır.
Müqaviləyə əsasən, Kanada Aİ-də daimi müdafiə nümayəndəsi təyin edəcək və eyni zamanda Avropa Müdafiə Agentliyi ilə inzibati razılaşma imzalanması imkanları araşdırılacaq.
Bu tərəfdaşlıq Kanadaya Aİ-nin 150 milyard avroluq müdafiə satınalmalarını əhatə edən SAFE proqramına qoşulmaq üçün ilk addım olacaq.
Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula von der Leyen qeyd edib ki, “təchizat təhlükəsizliyi və qarşılıqlılıq prinsipləri” bu əməkdaşlığın əsasını təşkil edəcək.
Baş nazir Mark Karni isə bildirib ki, tərəfdaşlıq NATO çərçivəsində razılaşdırılmış yeni müdafiə qabiliyyətlərinin daha tez və effektiv şəkildə yerinə yetirilməsinə kömək edəcək. O, həmçinin Kanadanın sursat satınalmalarını artıracağını vurğulayıb.
Hazırda Kanadanın müdafiə sahəsindəki xərclərinin təxminən 75 faizi ABŞ-dan alınan məhsullara yönəlir və Karni daha əvvəl bunun düzgün olmadığını bildirib.
Tərəflər eyni zamanda 2017-ci ildən qüvvədə olan Aİ-Kanada Azad Ticarət Sazişi (CETA) çərçivəsində əldə olunan uğurları yüksək qiymətləndirərək, yeni bir Rəqəmsal Ticarət Sazişi üzrə danışıqlara da start veriblər. CETA 2023-cü ildə iki tərəf arasında 123 milyard avro həcmində ticarət dövriyyəsi yaradıb və hazırda Aİ-Kanada arasındakı tariflərin 98 faizi sıfır səviyyəsindədir.
Yeni rəqəmsal saziş məlumat axınlarını asanlaşdırmaqla yanaşı, süni intellekt, onlayn platformaların tənzimlənməsi, kibertəhlükəsizlik və rəqəmsal standartlar sahəsində əməkdaşlığı da dərinləşdirməyi hədəfləyir.
Aİ bu yaxınlarda Sinqapur və Cənubi Koreya ilə də oxşar rəqəmsal sazişlər imzalayıb. İlk Aİ-Kanada Rəqəmsal Tərəfdaşlıq Şurasının bu ilin sonunda keçirilməsi planlaşdırılır.