ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiyanın NATO ərazisinə hücum etməyəcəyini bildirib. VOA xəbər verir ki, Tramp cümə axşamı Oval kabinetdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin belə bir öhdəlik götürüb-götürmədiyi barədə suala “Onunla yaxşı danışıqlar apardım. O, NATO ərazisinə hücum etməyəcək” cavabını verib.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ-ın Rusiyanın paytaxtı Moskvada keçirilən son görüşlər barədə Kiyevə məlumat verdiyini açıqlayıb. Zelenski cümə günü axşam videomüraciətində bildirib ki, ABŞ-dan alınan məlumat Moskvada yaxın günlərdə keçirilmiş bir sıra görüşlərlə bağlı olub. Onun sözlərinə görə, Ukrayna bu görüşlərdən əvvəl və sonra ABŞ-la əlaqə saxlayıb.

İsveç Finlandiyanın müraciətindən sonra bu ölkəyə “Gripen” qırıcı təyyarələri və hərbi gəmilər göndərəcək. İsveç qüvvələrinin Finlandiya-Rusiya sərhədi boyunca riskli hesab edilən ərazilərdə patrul fəaliyyətinə cəlb olunacağı bildirilir. Qırıcı təyyarələr və hərbi gəmilərin Finlandiya-Rusiya sərhədi boyunca təhlükəli hesab edilən ərazilərdə patrul fəaliyyəti həyata keçirəcəyi bildirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin NATO ölkəsinə hücum etməyəcəyini bildirib. O, belə bir ehtimalı Ağ Evdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən rədd edib. Tramp ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliffin Moskvaya xüsusi xəbərdarlıq çatdırdığına dair məlumatları da şərh edib. ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, Retkliff Rusiyaya hər hansı xüsusi mesaj vermək üçün göndərilməyib. Tramp ABŞ və Rusiya kəşfiyyat rəhbərləri arasında vaxtaşırı görüşlərin keçirildiyini bildirib. O, son təmasda qeyri-adi heç nə olmadığını vurğulayıb. Bununla yanaşı, ABŞ və Avropa kəşfiyyat qurumları Rusiyanın Avropadakı mümkün təxribat fəaliyyətlərini uzun müddətdir izləyirlər. Qərbdə bu fəaliyyətlərin NATO-nun birliyini və Ukraynaya dəstəyi zəiflətməyə yönəldiyi düşünülür.

ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin (CIA) direktoru Con Retkliffin Moskvaya gizli səfəri Vaşinqtonun Rusiya ilə bağlı narahatlığını və mümkün risklərə qarşı diplomatik kanalları işə saldığını göstərib. ABŞ mətbuatının yazdığına görə, Retkliff səfər zamanı Rusiya rəsmilərinə Moskvanın NATO üzvü ölkələrdən hər hansı birinə mümkün hücumu ilə bağlı xəbərdarlıq edib. “The Wall Street Journal” və CBS News-un məlumatlarına əsasən, ABŞ kəşfiyyatı Rusiyanın qarşıdakı illərdə NATO-nun birliyini məhdudmiqyaslı hücumla sınağa çəkə biləcəyini ehtimal edir.

Rusiya NATO ölkələrinin hərbi qüvvələrinin müharibə başa çatdıqdan sonra belə Ukrayna ərazisində yerləşdirilməsini qəbuledilməz hesab edir. Kreml Moskvanın bu mövqeyini müxtəlif səviyyələrdə dəfələrlə bəyan etdiyini bildirib. Peskov məsələnin Rusiya üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, NATO-ya üzv ölkələrin hərbi qüvvələrinin Ukraynada yerləşdirilməsi ideyası ilk dəfə gündəmə gətirilmir.

Hadisə bombardmandan bir neçə gün əvvəl başladı. İsraillilər amerikalılara kəşfiyyat məlumatlarına əsasən Türkiyənin Əbu əz-Zühur bazasında hərbi vasitələr yerləşdirmək üçün hərəkətə keçdiyini bildirdilər. Vaşinqton məsələni araşdırdı və cavabında əlindəki məlumatların Təl-Əvivin iddialarını təsdiqləmədiyini bildirdi. Bundan sonra Amerika İsrailin narahatlığını aradan qaldırmaq və eskalasiyanın qarşısını almaq üçün "Mossad", Dəməşq və Ankara arasında təmaslara vasitəçilik etdi. İki gün sonra Suriyanın Xarici İşlər naziri Əsəd əş-Şeybani ABŞ nümayəndəsi Tom Barak ilə İstanbulda görüşdü. Həmin vaxt ölkənin mərkəzində, Tədmur yaxınlığındakı bazanın vurulmasından əvvəl olduğu kimi, böhranın yatırılacağı ehtimal edilirdi. Hətta ilin əvvəlindən dayandırılmış Suriya-İsrail danışıqlarının yenidən bərpa olunacağı və ümumi təhdidlərə qarşı kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi üçün Əmmanda yaradılmış "Əlaqələndirmə Mərkəzi"nin inkişaf etdiriləcəyi düşünülürdü.

NATO-nun ali hərbi komandanlığı Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin dəstəklənməsi məsələsini müzakirə etmək üçün üzv ölkələrin nümayəndələrini bir araya gətirib. Videokonfrans avqustun 19-da müdafiə rəhbərləri səviyyəsində keçirilib. NATO bunun alyansın missiyası olmadığını xüsusi olaraq vurğulayıb. Təşkilat yalnız maraqlı üzv ölkələr arasında mümkün töhfələrin əlaqələndirilməsinə kömək edir. NATO müttəfiqləri İranla qarşıdurmaya alyans olaraq birbaşa qoşulmaqdan yayınmağa çalışırlar. Fransa və Böyük Britaniya NATO-dan kənarda təxminən 12 ölkədən ibarət koalisiya yaratmaq üzərində işləyir. Məqsəd Hörmüz boğazında gəmilərin təhlükəsiz keçidini təmin etməkdir. Uzunmüddətli mexanizmin həyata keçirilməsi üçün İranın razılığının da lazım olacağı bildirilir.

NATO bütün müttəfiqlərinin müdafiəsi üçün zəruri addımları atmağa hazır olduğunu açıqlayıb. Bəyanat İranın Avropadakı ABŞ hərbi obyektlərinə mümkün hücumu barədə yayılan məlumatlardan sonra verilib. NATO rəsmisi alyansın çəkindirmə və müdafiə imkanlarının güclü olduğunu bildirib. O, bu ilin əvvəlində İrandan Türkiyə istiqamətində uçan ballistik raketlərin dörd ayrı hadisədə zərərsizləşdirildiyini xatırladıb. NATO bunu alyansın hava hücumundan müdafiə imkanlarının səmərəliliyinin göstəricisi hesab edir. İranın Avropadakı ABŞ hərbi hədəflərinə zərbə endirmək imkanını nəzərdən keçirdiyi iddia olunur. Bu iddianın müstəqil şəkildə təsdiqləndiyi barədə məlumat yoxdur. NATO isə istənilən təhlükə qarşısında bütün üzv ölkələrin müdafiəsini təmin etməyə hazır olduğunu bildirir.

ABŞ-də fəaliyyət göstərən 7 nüfuzlu Türk-Amerikan təşkilatı Birləşmiş Ştatlar Konqresinin 50-dən çox üzvünə birgə məktub ünvanlayaraq, Türkiyəyə F-35 qırıcı təyyarələrinin satışının dəstəklənməsini və CAATSA sanksiyalarının ləğv edilməsini tələb edib. Sənədi Türk Amerikan Dərnəkləri Asambleyası, Türk Amerikan Koalisiyası, MÜSİAD USA və TASC kimi aparıcı qurumlar imzalayıb. Təşkilatlar bildiriblər ki, F-35 tədarükünün təsdiqlənməsi NATO-nun cənub-şərq cinahını gücləndirməklə yanaşı, Ankara-Vaşinqton münasibətlərinə böyük töhfə verəcək və Türkiyənin alternativ hərbi bazarlara yönəlməsinin qarşısını alacaq.

Türkiyə Kanadanın təşəbbüsü ilə yaradılan Müdafiə, Təhlükəsizlik və Dayanıqlılıq Bankına qoşulmaq məsələsini araşdırır. Müdafiə Nazirliyinin mənbələri bildiriblər ki, Ankara təşəbbüslə bağlı danışıqları yaxından izləyib. Türkiyə Monrealda keçirilən müzakirələrdə iştirak edib. Ölkə NATO-nun Ankara sammitində qəbul olunan birgə bəyannaməyə də qoşulub. Bununla yanaşı, Ankara hələlik banka qoşulmaq barədə yekun qərar verməyib. Məsələ dövlət qurumları arasında müzakirə olunur. Daha əvvəl Türkiyə bu mərhələdə öhdəlik götürə bilməyəcəyini açıqlamışdı. Yekun qərarın yaxın müddətdə veriləcəyi gözlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın NATO sammitində çıxışı müttəfiq ölkələr arasında yenidən qarışıq reaksiyalara səbəb olub. Sammit öncəsi NATO liderləri Trampın alyansa qarşı sərt mövqe nümayiş etdirib-etdirməyəcəyini gözləyirdilər. Nəticədə ABŞ lideri həm NATO-nu tənqid edən əvvəlki ritorikasını davam etdirib, həm də müttəfiqlərini müdafiə xərclərini artırdıqlarına görə yüksək qiymətləndirib. Tramp qapalı keçirilən NATO liderləri görüşünü müsbət atmosferdə təsvir edib və toplantıda “sevgi” olduğunu bildirib. Diplomatlar hesab edirlər ki, ABŞ prezidentinin dəyişkən mövqeyi NATO daxilində əlavə diplomatik səylər tələb edir və transatlantik ittifaqın gələcək sabitliyi üçün liderlər arasında balanslı münasibətlərin qorunması vacibdir.