Close Menu
AzerVoice Logo
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube

    AzerVoice

    • Baş xəbər
    • Səudiyyə
    • BƏƏ
    • Qətər
    • Arab+
    • Təhlil
    • Xəbər lenti
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    AzerVoice
    Voice of Azerbaijan / İslam və Tarix / Tarixdə bu gün
    Tarixdə bu gün

    1 sentyabrda ərəb dövlətlərində nə baş verdi?

    1 Sentyabr 2026 03:00
    Facebook Twitter Pinterest Copy Link Telegram LinkedIn Tumblr Email
    1 sentyabrda ərəb dövlətlərində nə baş verdi?
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

    Ərəb coğrafiyası onilliklər boyu milli dövlətçilik təşəbbüslərinin, monarxiya rejimindən respublikaya keçidlərin və qlobal güc mübarizələrinin ən kəskin mərkəzlərindən biri olmuşdur. 1 sentyabr tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika xalqlarının siyasi taleyində dərin izlər buraxan hadisələrlə zəngindir. Bu təqvim günündə yeni dövlət quruluşlarının elan edilməsindən tutmuş monarxiyaları devirən hərbi çevrilişlərə qədər taleyüklü addımlar atılmışdır.

    Eyni zamanda regional konfederasiya layihələri, beynəlxalq sülh təşəbbüsləri və strateji hərbi missiyaların tamamlanması məhz bu tarixdə qeydə alınmışdır. Fərqli tarixi mərhələlərdə yaşanan proseslər ərəb dünyasının idarəetmə arxitekturasına və sərhəd reallıqlarına birbaşa təsir göstərmişdir. Təqdim olunan xronologiya 1 sentyabrda ərəb ölkələri tarixində baş vermiş ən mühüm 20 hadisəni ardıcıllıqla əhatə edir.

    1958 – İordaniyada Kral Hüseynin çağırışı ilə ölkədə daxili sabitliyi təmin etmək və regional təzyiqləri dəf etmək məqsədilə yerləşdirilmiş Britaniya desant qüvvələrinin mərhələli təxliyəsinə hazırlıq başlandı.

    1961 – Əlcəzair Müvəqqəti Hökumətinin (GPRA) başçısı postuna Fərhad Abbasın yerinə Benyusuf Benxəddə seçildi və Fransa ilə müstəqillik danışıqlarında yeni mərhələ açıldı.

    1967 – IV Xartum Zirvə Konfransının yekun bəyannaməsinin qəbulundan dərhal sonra Misir və Səudiyyə Ərəbistanı Yəməndəki hərbi mövcudluqlarını dayandırmaq barədə sazişi rəsmiləşdirdilər.

    1969 – Liviyada kapitan Müəmmər Qəddafinin rəhbərliyi altındakı "Azad Zabitlər Hərəkatı" qansız hərbi çevrilişlə Kral İdris əs-Sənusini devirərək monarxiyaya son qoydu və Liviya Ərəb Respublikasını elan etdi.

    1970 – İordaniyanın paytaxtı Ammanda Kral Hüseynin kortejinə fələstinli silahlı qruplar tərəfindən uğursuz sui-qəsd cəhdi təşkil edildi və bu hadisə "Qara Sentyabr" böhranını daha da alovlandırdı.

    1971 – Misir, Liviya və Suriya arasında təsis olunan "Ərəb Respublikaları Federasiyası" layihəsi hər üç ölkədə keçirilən ümumxalq referendumunda rəsmən təsdiqləndi.

    1975 – Misir ilə İsrail arasında Sinay yarımadasından qoşunların geri çəkilməsini və strateji keçidlərin Misirə qaytarılmasını nəzərdə tutan Sinay-2 Sazişi Cenevrədə ilkin olaraq parafladıldı.

    1980 – İraq ilə İran arasında sərhəd toqquşmaları genişlənərkən Bağdad hökuməti Şəttül-Ərəb su yolu üzərində tam suverenlik tələbini yeniləyərək 1975-ci il Əlcəzair müqaviləsinin şərtlərindən çıxacağını bəyan etdi.

    1982 – ABŞ Prezidenti Ronald Reyqan ərəb-İsrail münaqişəsinin həlli üçün Qərb sahili və Qəzzanın İordaniya ilə federasiyada birləşməsini nəzərdə tutan "Reyqan Sülh Planı"nı irəli sürdü.

    1983 – Livan vətəndaş müharibəsində İsrail ordusunun Beyrutdan çəkilməsindən dərhal sonra Şuf dağları və Beyrut ətrafında müxtəlif fraksiyalar arasında şiddətli toqquşmalar yenidən başladı.

    1990 – İraqın Küveyti işğal etməsindən sonra Ərəb Dövlətləri Liqasının xarici işlər nazirləri Qahirədə fövqəladə toplantı keçirərək İraqın Küveytdən dərhal və qeyd-şərtsiz geri çəkilməsini tələb etdi.

    1993 – İsrail və Fələstin Azadlıq Təşkilatının nümayəndələri Osloda razılaşdırılmış prinsiplər əsasında Qəzza və İerixonda fələstinlilərə özünüidarəetmə hüququ verən tarixi layihəni təsdiqlədilər.

    1999 – Liviyanın Sirt şəhərində Müəmmər Qəddafinin təşəbbüsü ilə Afrika İttifaqının yaradılmasına zəmin hazırlayan tarixi fövqəladə sammit ("Sirt Bəyannaməsi") öz işinə başladı.

    2004 – İraqın paytaxtı Bağdadda və Mosul şəhərində təhlükəsizlik qüvvələrinə qarşı silsilə minalanmış avtomobil hücumları nəticəsində onlarla insan həlak oldu.

    2010 – ABŞ Silahlı Qüvvələri İraqdakı bütün aktiv döyüş missiyasını ("İraqa Azadlıq" əməliyyatı) rəsmən yekunlaşdıraraq qüvvələrini "Yeni Şəfəq" ("Operation New Dawn") adlı qeyri-döyüş və təlim missiyasına keçirdi.

    2011 – Parisdə 60-dan çox ölkə və beynəlxalq təşkilatın iştirakı ilə "Liviya Dostları" beynəlxalq konfransı keçirildi və Qəddafi rejiminin dondurulmuş 15 milyard dollarlıq aktivləri Milli Keçid Şurasına verildi.

    2016 – Suriya vətəndaş müharibəsi çərçivəsində Hələb şəhərinin şərq məhəllələrinin rejim qüvvələri tərəfindən tam mühasirəyə alınmasından sonra ərəb və beynəlxalq humanitar təşkilatlar təcili humanitar dəhliz açılması üçün çağırış etdi.

    2020 – Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə İsrail arasında "İbrahim Razılaşmaları" çərçivəsində Təl-Əvivdən Əbu-Dabiyə ilk birbaşa tarixi kommersiya sərnişin reysi həyata keçirildi; təyyarə Səudiyyə Ərəbistanının hava məkanından istifadə etdi.

    2024 – BMT Təhlükəsizlik Şurasının UNIFIL mandatını uzatmasından dərhal sonra Livanın cənub sərhədi boyunca beynəlxalq sülhməramlıların təhlükəsizlik patrulları artırıldı və Ərəb Liqası sərhəddə eskalasiyanın qarşısını almaq üçün təcili diplomatik çağırış etdi.

    #Misir #Kral II Abdullah #Müəmmər Qəddafi #Məkkənin coğrafiyası #Liviya Müəmmər Qəddafinin devrilməsi #Uqanda coğrafiyası və əhalisi #Müəmmər Qəddafinin qızı Aişə Qəddafinin siyasi və hüquqi fəaliyyəti #Ərəb coğrafiyası #Kral Hüseyn4 #GPRA #Xartum Zirvə Konfransının yekun bəyannaməsi #Liviya və Suriya #Ərəb Respublikaları Federasiyası #İraq ilə İran
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email Copy Link

    Oxşar Xəbərər

    Bu gün Müəmmər əl-Qəzzafi Liviyada inqilab nəticısində hakimiyyətə gəldi

    1 Sentyabr 2026 02:00

    Mavritaniyanın antiterror modeli-Sələfilərlə dialoq və inteqrasiya

    30 Avqust 2026 22:00

    Misir və İtaliya Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılmasına çağırıb

    29 Avqust 2026 20:48

    Abbas Əraqçi müsəlman ölkələrini böyük dövlətlərin “həddindən artıq tələblərinə” qarşı birliyə çağırıb

    29 Avqust 2026 20:09

    İranla maliyyə əlaqələrini davam etdirən banklar cavab verəcək - Skott Bessent

    28 Avqust 2026 21:25

    Qəzzanın yenidən qurulması üçün 7 milyard dollar vəd edilib

    28 Avqust 2026 18:15

    Misir və Rusiya xarici işlər nazirləri Hörmüz boğazındakı vəziyyəti müzakirə ediblər

    27 Avqust 2026 18:10

    Ərəb coğrafiyasında tarixin izləri - 25 avqustun 20 mühüm hadisəsi

    25 Avqust 2026 14:53

    Misir və İran bölgədə gərginliyin azaldılması və diplomatik danışıqların bərpasını müzakirə edib

    22 Avqust 2026 20:32

    Bölgədə sülh üçün əməkdaşlığımızı gücləndirəcəyik - Hakan Fidan

    20 Avqust 2026 21:10

    Heç bir ölkə dəniz yollarında sərbəst hərəkətə mane ola bilməz - Misir

    20 Avqust 2026 18:23

    Qətərin xarici işlər naziri Hörmüz boğazında “şantaja” son qoymağa çağırıb

    20 Avqust 2026 18:09
    XƏBƏR LENTİ

    1 sentyabrda ərəb dövlətlərində nə baş verdi?

    Bu gün Müəmmər əl-Qəzzafi Liviyada inqilab nəticısində hakimiyyətə gəldi

    Tarixdə bu gün — 1 Sentyabr

    HƏMAS Qəzzaya hücumları pisləyib, beynəlxalq müdaxilə çağırışı edib

    Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyə Məkkə sazişindən sonra ilk birgə qərarları açıqlayıb

    Tramp Xark adası ilə bağlı paylaşımı ilə İrana mesaj göndərir - Vens

    SEPAH Hörmüz boğazında ABŞ-nin MQ-9 pilotsuz uçuş aparatını vurduğunu iddia edib

    Anthropic-in Claude modeli ilə bağlı yeni müəllif hüquqları mübahisəsi başlayıb

    Sanksiyaların məqsədi İranı danışıqlar masasına gətirməkdir - Skott Bessent

    Cozef Aun Afinada atəşkəs razılaşmasının tam yerinə yetirilməsinə çağırıb

    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    © 2026 Azervoice.
    • Əlaqə
    • Haqqımızda
    • İstifadə şərtləri
    • Məxfilik siyasəti
    • Xəbər lenti

    Axtarış üçün yuxarıya yazın və Enter düyməsinə basın. Ləğv etmək üçün Esc düyməsini sıxın.