İraqda 2025-ci ilin mart ayından bəri 5000-dən çox beynəlxalq tranzit əməliyyatı həyata keçirilib. Rəsmi Bağdad Körfəz, Türkiyə və Asiya bazarları arasındakı strateji coğrafi mövqeyindən faydalanmaq məqsədilə fəaliyyətini genişləndirir və İraq yük maşınları artıq Ərər sərhəd-keçid məntəqəsi vasitəsilə Səudiyyə Ərəbistanından Mərkəzi Asiyaya yük daşıyır.

İraq Nəqliyyat Nazirliyinin tabeliyindəki Quru Nəqliyyatı üzrə Baş Şirkətə məxsus yük maşınları ilk dəfə olaraq beynəlxalq TIR gömrük sistemi çərçivəsində tranzit əməliyyatlarında iştirak edir.

Əvvəllər İraq ərazisindən keçən tranzit yüklərin əksəriyyəti xarici ölkələrə məxsus yük maşınları ilə daşınırdı.

Yeni mexanizm İraq nəqliyyat şirkətlərinə beynəlxalq yükdaşımalarda birbaşa iştirak etmək imkanı yaradır və Bağdad üçün neftdən kənar yeni gəlir mənbəyi formalaşdırır.

Əsas marşrutlardan biri Səudiyyə Ərəbistanından başlayır, yük karvanı Ərər sərhədi vasitəsilə İraqa daxil olur və şimala - Mərkəzi Asiya bazarlarına doğru istiqamət alır.

Səudiyyə Ərəbistanı–İraq quru dəhlizi ABŞ ilə İran arasındakı müharibə dövründə Hörmüz boğazı vasitəsilə dəniz daşımalarında yaranan fasilələr səbəbindən daha böyük əhəmiyyət kəsb etməyə başlayıb.

Böhran İraqın Körfəz dəniz yollarından asılılığını üzə çıxarıb və etibarlı quru ticarəti ilə logistika seçimlərinin vacibliyini təsdiqləyib.

İraqın coğrafi mövqeyi ona idxal malları üçün sadəcə son təyinat bazarı kimi deyil, Səudiyyə Ərəbistanını və bütövlükdə Körfəz regionunu Türkiyə, Avropa və Mərkəzi Asiya ilə birləşdirən quru körpüsü rolunu oynamaq imkanı verir.

TIR sistemi BMT-nin gömrük konvensiyası çərçivəsində Beynəlxalq Avtomobil Nəqliyyatı İttifaqı (IRU) tərəfindən idarə olunur. Bu sistem möhürlənmiş yüklərin vahid gömrük sənədi və zəmanətlərlə çoxsaylı ölkələrdən keçməsinə şərait yaradır, təkrar yoxlama və sərhəd yubanmalarını aradan qaldırır.

İraq 2025-ci ilin aprelində TIR sistemini rəsmən tətbiq edib və o vaxtdan etibarən Körfəz ölkələrini Türkiyə və digər istiqamətlərə bağlayan yeni marşrutlarda sürətlə genişlənən tranzit hərəkəti müşahidə olunur.

İraqı beynəlxalq təchizat zəncirlərinə daha sıx inteqrasiya etmək üçün Səudiyyə Ərəbistanı, İordaniya, Suriya, İran və Türkiyə ilə də razılaşmalar hazırlanır.

Bu konsepsiya İraqın cənubunu yeni avtomobil və dəmir yolu infrastrukturu vasitəsilə Türkiyə və Avropaya birləşdirməyi hədəfləyən genişmiqyaslı "İnkişaf Yolu" layihəsini dəstəkləyir.

Bağdad üçün ilkin fayda iqtisadi xarakter daşıyır. İraq ərazisindən keçən hər bir əlavə nəqliyyat vasitəsi gömrük, nəqliyyat, logistika, yanacaq və yardımçı xidmət sektorlarında fəallıq yaradır, həmçinin yerli yükdaşıma şirkətləri üçün yeni imkanlar açır.

Dəniz yollarındakı fasilələr Hörmüz boğazından həddindən artıq asılılığın risklərini göstərdiyi bir vaxtda, İraqın xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanının Ərər keçidi vasitəsilə inkişaf edən quru əlaqələri ticarət kanallarını şaxələndirmək və neftdən kənar gəlir əldə etmək səylərinin mühüm amilinə çevrilir.