Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru Rafael Qrossi İranın nüvə proqramına nəzarət üçün “çox güclü yoxlama sistemi”nin yaradılmasının vacib olduğunu bildirib.ABŞ və Qərb ölkələri uzun illərdir İranın nüvə proqramının silah hazırlamaq potensialına yönələ biləcəyini iddia edir. Tehran isə bu ittihamları rədd edərək nüvə fəaliyyətinin yalnız dinc məqsədlər daşıdığını bildirir.

İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komissiyasının sözçüsü İbrahim Rızai ölkəsinin yenidən hücuma məruz qalacağı təqdirdə uranı 90 faiz zənginləşdirmə variantını nəzərdən keçirə biləcəyini bildirib. Rızai sosial şəbəkə hesabında paylaşdığı açıqlamada bu məsələnin parlamentdə müzakirəyə çıxarıla biləcəyini qeyd edib.

Emmanuel Makron Cənubi Koreyaya səfəri çərçivəsində çıxışı zamanı bildirib ki, İranın nüvə proqramı ilə bağlı problem hərbi yolla həll edilə bilməz.Makron həmçinin Hörmüz boğazı ilə bağlı mümkün hərbi əməliyyat planlarına da münasibət bildirib. O, bu cür təşəbbüsləri “realist olmayan” kimi qiymətləndirərək qeyd edib ki, belə bir əməliyyat həm uzun zaman tələb edər, həm də ciddi təhlükələrlə müşayiət olunar.

İsrail kütləvi informasiya vasitələrinin yaydığı məlumata görə, Amerika Birləşmiş Ştatları İranla müharibənin tamamilə dayandırılması və gərginliyin aradan qaldırılması müqabilində rəsmi Tehrana sərt şərtlər toplusu təqdim edib. Sənəddə İranın nüvə proqramından raket arsenalına, habelə regional fəaliyyətlərinə qədər bir çox strateji məsələlər əks olunub.

İran özünü müqavimət oxu hesab etdiyi üçün Xameneidən sonrakı mərhələnin təsirləri onun coğrafi hüdudlarını aşaraq bütün Yaxın Şərq regionuna nüfuz edir. Bu məqamın həssaslığını anlamaq üçün Xameneinin son otuz altı il ərzində formalaşdırdığı, prioriteti inkişaf deyil, müharibə olan sistemin mahiyyətinə qayıtmaq lazımdır. O, bu sistemi iki əsas sütun üzərində qurmuşdu: proksi (vəkil) milislər vasitəsilə regional genişlənmə və daxili repressiya.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Almaniya kansleri Fridrix Mertsin son açıqlamalarına sərt reaksiya verib. Nazir Almaniyanın bir vaxtlar Avropanın inkişafının “mühərriki” olduğunu, lakin hazırda “geriləmənin mühərrikinə” çevrildiyini bildirib. İran XİN rəhbəri Almaniya kanslerini siyasi sadəlövhlükdə və məsuliyyətsiz mövqedə ittiham edib. O, 2025-ci ilin iyununda İsrailin zərbələri nəticəsində min nəfərdən çox iranlının həlak olmasını xatırladaraq, həmin dövrdə Mertsin bu hadisələri “sevinc”lə qarşıladığını iddia edib. Əraqçi həmçinin kanslerin İranın guya “bir neçə həftəyə çökməsi” ilə bağlı açıqlamalarını reallıqdan uzaq adlandırıb.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan İranın hədəf alınmasının və yeni müharibənin başlanmasının yanlış olduğunu bildirib. Fidan qeyd edib ki, İran regional nizamda mühüm mövqe tuta bilər və bunun üçün mövcud potensialından düzgün istifadə etməlidir. O, iki ay əvvəl İranda rəsmi səfərdə olduğunu xatırladaraq, Tehran rəhbərliyinə regionda etimadın formalaşdırılmasının vacibliyini açıq şəkildə çatdırdığını deyib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İran istiqamətində yeni hərbi donanmanın yola salındığını açıqlayıb. ABŞ prezidenti İranın nüvə potensialı ilə bağlı əvvəlki əməliyyatlara da toxunaraq, 2025-ci ilin iyun ayında həyata keçirilən “Operation Midnight Hammer” əməliyyatı nəticəsində Tehranın nüvə imkanlarının məhv edildiyini deyib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi nüvə məsələsinin həlli üçün ABŞ ilə qarşılıqlı hörmətə əsaslanan danışıqlara hazır olduqlarını bildirib. Əraqçi bu barədə “Al Jazeera” telekanalına verdiyi müsahibədə danışıb. O, iyun ayında İsrail və ABŞ tərəfindən İranın nüvə obyektlərinə endirilən zərbələrdən sonra ABŞ prezidenti Donald Trampa “sülh yolu ilə həll üçün güclü diplomatiya” çağırışı etdiyini qeyd edib. Nazir bildirib ki, tərəflər bir-birinin hüquqlarına hörmətlə yanaşarsa və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan razılaşmaya hazır olarsa, nüvə məsələsinin dinc yolla həlli mümkündür.

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) İdarə Heyəti İranın nüvə obyektləri və zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı məlumat və giriş tələblərini əhatə edən qətnaməni qəbul edib. Qətnamə Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya (E3) ilə ABŞ tərəfindən təqdim olunub və İranın son 5 aydır MAQATE tərəfindən yoxlanılmayan zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının ciddi narahatlıq doğurduğu vurğulanıb.

İran Xarici Əlaqələr üzrə Strateji Şura rəhbəri və ölkə lideri Əli Xameneinin baş müşaviri Kamal Xarazi bildirib ki, Tehran “bərabər status və qarşılıqlı hörmət” şərtilə ABŞ-la danışıqlara başlaya bilər. ABŞ mərkəzli CNN-ə danışan Xarazi, İran–ABŞ münasibətləri ilə bağlı sualları cavablandırıb. “Əgər qarşılıqlı hörmət və bərabərlik əsasında, mövzu və danışıqların çərçivəsi əvvəlcədən müəyyən olunarsa, biz buna – ABŞ-la danışıqlara – hazırıq.” - deyə Xarazi qeyd edib.

İran Hökumətinin sözçüsü Fatma Muhacirani bildirib ki, bu ilin iyun ayında İsrail və ABŞ-ın həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində nüvə təsislərinə dəyən zərər səbəbindən hazırda uranyum zənginləşdirmə fəaliyyəti mümkün deyil. Təbrizdə keçirdiyi mətbuat konfransında Muhacirani gündəmdəki mövzuları şərh edib. Avropa ölkələri – İngiltərə, Fransa və Almaniya – BMT Təhlükəsizlik Şurasında İranın uranyum zənginləşdirmə fəaliyyətini dayandırmasını tələb edən qərar layihəsi hazırladığına toxunan Muhacirani bildirib.