BAKI,AzerVoice

24 oktyabr 1945-ci ildə qəbul edilərək 26 iyun 1945-ci ildə imzalanmış BMT Nizamnaməsi qüvvəyə minib və tətbiq olunmağa hazır vəziyyətə gətirilib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı müharibələrin qarşısını almaq və beynəlxalq münaqişələri daha ədalətli şəkildə tənzimləmək məqsədilə yaradılıb. Bu ideya, əvvəlki Millətlər Liqasının sülhü qorumaq sahəsindəki uğursuzluğuna cavab olaraq formalaşıb. İkinci Dünya müharibəsinin genişlənməsi ABŞ, Böyük Britaniya və Sovet İttifaqını yeni beynəlxalq mexanizm yaratmağa sövq edib. Nəticədə 1942-ci ilin yanvarında 26 ölkə Almaniya, İtaliya və Yaponiyaya qarşı BMT Bəyannaməsini imzalayıb.

BMT Nizamnaməsinin prinsipləri ilk dəfə 1945-ci il 25 aprel tarixində San-Fransisko Konfransında müəyyənləşdirilib. Burada yeni beynəlxalq təşkilatın strukturu formalaşdırılıb. Onun məqsədi “müharibə bəlasından gələcək nəsilləri qorumaq, insan haqlarına inamı bərpa etmək, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə hörməti təmin etmək və sosial tərəqqi ilə azad həyat səviyyəsini yüksəltmək” idi.

Nizamnamədə iki əsas məqsəd xüsusi vurğulanırdı:Bütün xalqların bərabər hüquqları və öz müqəddəratını təyinetmə prinsiplərinə hörmət və İqtisadi, sosial, mədəni və humanitar sahələrdə beynəlxalq əməkdaşlığın təşviqi.

Müharibədən sonra beynəlxalq sülhün qorunması və danışıqların aparılması məsuliyyəti BMT Təhlükəsizlik Şurasına həvalə edildi. Bu Şura ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, Sovet İttifaqı (hazırda Rusiya) və Çin daxil olmaqla beş daimi üzvdən ibarət idi və onların hər birinə veto hüququ verilmişdi.

Uinston Çörçillin sözləri ilə desək, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı öz nizamnaməsini kommunizmin genişlənməsinə qarşı vahid Avropanın yaradılması məqsədində istifadə etməli idi. Lakin Təhlükəsizlik Şurasının siyasi tərkibinə görə bu məqsədin həyata keçirilməsi o qədər də asan olmadı.