İranın BMT-dəki səfiri Amir Said İravani Hörmüz boğazı ilə bağlı Tehrana yönələn tənqidləri rədd edərək İranın addımlarının beynəlxalq hüquqa uyğun olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, Tehran strateji su yolunun “düşmən fəaliyyətləri və hərbi hücumlar üçün” istifadə olunmasına imkan verməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı ətrafında artan gərginlik qlobal enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq dəniz ticarəti üçün ciddi risklər yaradır.
#BMT Təhlükəsizlik Şurası
ABŞ və İran arasında mümkün sülh prosesi ilə bağlı yayılan yeni məlumatlarda Amerika hərbi qüvvələrinin bölgədəki mövcudluğu əsas müzakirə mövzularından biri kimi ön plana çıxıb. İlkin və qeyri-rəsmi memorandum layihəsinə dair yayılan detallara görə, qüvvələrin geri çəkilməsi, Hörmüz istiqamətində dəniz hərəkətinin bərpası və gələcək hüquqi mexanizmlər üzrə bir sıra məsələlər hələ də tam razılaşdırılmayıb.
ABŞ və İran arasında mümkün münaqişənin dayandırılmasına yönəlmiş çoxmərhələli sülh prosesi ilə bağlı yeni məlumatlar yayılıb. İran mənbələrinin açıqladığı detallara görə, təklif olunan mexanizm hərbi qüvvələrin yerləşməsi, diplomatik zəmanətlər və gələcək razılaşmanın beynəlxalq hüquqi statusu kimi məsələləri əhatə edir. Məlumatlar tərəflər arasında intensiv diplomatik təmasların davam etdiyi bir dövrdə gündəmə gəlib.
İranın xarici işlər naziri beynəlxalq sülh məsələlərini müzakirə etmək üçün BMT Təhlükəsizlik Şurasının Nyu-Yorkda keçiriləcək iclasına dəvət alıb, lakin hələ qatılacağına dair yekun qərar verilməyib. Dəvət çərşənbə axşamı keçiriləcək iclas üçün göndərilib və bu ay Şuraya sədrlik edən Çinin təşəbbüsü ilə həyata keçirilib.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin rəhbəri Rafael Grossi Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki Barakah AES-ə edilən dron hücumu ilə bağlı BMT Təhlükəsizlik Şurasına brifinq verəcək; hücum nəticəsində generator yanıb, dronların İraqdan gəldiyi bildirilir.
Qəzzada məcburi köçkünlük, su və dərman çatışmazlığı humanitar vəziyyəti ağırlaşdırır; BMT Təhlükəsizlik Şurasına təqdim olunan hesabat HƏMAS-ın silahsızlanmaqdan imtina etməsini əsas maneə kimi göstərir.
Bəhreyn və ABŞ tərəfindən BMT Təhlükəsizlik Şurasına təqdim edilən Hörmüz boğazının yenidən açılmasına dair qətnamə layihəsinin qəbul olunması ehtimalı aşağıdır. Dəniz hüququ və hərbi məsələlər üzrə ekspert Alexandru Hudisteanu, qətnamənin çox güman ki, Çin və Rusiya tərəfindən veto ediləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, bu ölkələr qətnamənin münaqişədə bütün tərəfləri nəzərə almadığını iddia edərək ona qarşı çıxacaqlar.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfindən elan edilmiş iki həftəlik müvəqqəti atəşkəs qərarını yaxından izlədiyini bəyan edib. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ABŞ və İran arasında əldə olunmuş atəşkəs razılaşması ilə bağlı rəsmi mövqeyini açıqlayıb. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) bəyanatında bildirilir ki, rəsmi Əbu-Dabi İranın bölgədəki hərbi əməliyyatları dayandırması və Hörmüz boğazının qeyd-şərtsiz yenidən açılması öhdəliklərini təmin etmək üçün sazişin bəzi müddəalarına aydınlıq gətirilməsini tələb edir.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın İran rəhbərliyinə çərşənbə axşamına qədər vaxt qoyaraq, Hörmüz boğazı açılmayacağı təqdirdə ölkənin bütün elektrik stansiyalarının və körpülərinin məhv ediləcəyini bəyan etməsi fonunda BMT Təhlükəsizlik Şurası strateji əhəmiyyətli su yolunun yenidən açılması üçün Rusiya və Çinin etirazları ilə mətni iki dəfə yumşaldılmış qərar layihəsini bu gün səsverməyə çıxarır.
Çinin xarici işlər naziri Van İ ilə Bəhreynin xarici işlər naziri Əbdüllətif bin Rəşid əz-Zayani arasında telefon danışığı zamanı bölgədə gəmiçiliyin təhlükəsizliyi müzakirə olunub. Bəhreyn tərəfi BMT Təhlükəsizlik Şurasında Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsi üçün fəal rol oynamağa hazır olduğunu bildirib və Çinlə koordinasiyanı gücləndirmək niyyətini ifadə edib.
Livan İsrailin jurnalistləri hədəfə alması ilə bağlı BMT Təhlükəsizlik Şurasına şikayət etməyə hazırlaşır. Livanın İnformasiya naziri Pol Morkos bildirib ki, onun rəhbərlik etdiyi qurum Xarici İşlər Nazirliyi ilə birlikdə məsələ ilə bağlı BMT Təhlükəsizlik Şurasına müraciət hazırlayır. Nazir həmçinin jurnalistlərin beynəlxalq səviyyədə qorunmasının vacibliyini vurğulayaraq, bu sahədə mövcud təminatların zəiflədilməsinə qarşı xəbərdarlıq edib.
1999-cu ilin 24 mart tarixində NATO qüvvələri Yuqoslaviya Federativ Respublikasına qarşı genişmiqyaslı hava əməliyyatlarına başlayıb.