Livan deputatı Melhem Xələf İsrailli məskunlaşanların ölkənin cənubuna daxil olmasını pisləyib. O, bunu Livanın suverenliyinə qarşı açıq hücum adlandırıb. Deputat hadisələrin İsrail ordusunun dəstəyi ilə baş verdiyini iddia edib. Xələf mülki şəxslərin iştirakının hadisələrin mahiyyətini dəyişmədiyini bildirib. O, BMT və UNIFIL-i təcili tədbirlər görməyə çağırıb. Deputat hadisələrin sənədləşdirilərək BMT Təhlükəsizlik Şurasına təqdim edilməsini istəyib. İsrail tərəfi açıqlamaya hələlik münasibət bildirməyib. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
#BMT Təhlükəsizlik Şurası
Çin BMT Təhlükəsizlik Şurasında ABŞ və İranı hərbi qarşıdurmaya son qoymağa və əldə olunan razılaşmaya əməl etməyə çağırıb. Çinin BMT-dəki nümayəndə müavini Sun Ley bildirib ki, tərəflər arasında atəşkəsin qorunması vacibdir. O qeyd edib ki, ABŞ və İran memorandum çərçivəsində bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyi öhdələrinə götürüblər. Çin diplomatı İranın nüvə silahı hazırlamamaq öhdəliyini davam etdirməli olduğunu, lakin dinc nüvə enerjisindən istifadə hüququnun tanınmalı olduğunu vurğulayıb. Pekin həmçinin İran əleyhinə sanksiyaların ləğvinə çağırıb. Çin ABŞ-İran böhranının diplomatik yolla həlli üçün konstruktiv rol oynamağa hazır olduğunu bildirib.
ABŞ-ın BMT-dəki nümayəndə müavini Temmi Brüs İranla diplomatik danışıqlar imkanının açıq qaldığını bildirib. O qeyd edib ki, Vaşinqton dialoqa hazırdır, lakin İran beynəlxalq öhdəliklərə əməl etmədiyi müddətdə danışıqlar aparmaq çətindir. ABŞ diplomatı İranın mülki obyektlərə və gəmilərə qarşı hücumlarını qəbuledilməz adlandırıb. Brüs bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp sülh tərəfdarıdır, lakin təhlükəsizlik təhdidlərinə cavab veriləcək. O, Tehranın beynəlxalq hüququ və BMT qətnamələrini pozduğunu iddia edib. Açıqlama ABŞ-İran gərginliyinin davam etdiyi və diplomatik səylərin yenidən gündəmə gəldiyi bir vaxtda səslənib.
Rusiya BMT Təhlükəsizlik Şurasının fövqəladə iclasında Böyük Britaniya, Fransa və Almaniyanı ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarına münasibətdə qərəzli mövqe tutmaqda ittiham edib. Rusiyanın BMT-dəki nümayəndə müavini Anna Evstigneeva bildirib ki, Qərb ölkələri İranın mülki infrastrukturuna qarşı zərbələrə göz yumur. O, ABŞ və İsrailin fəaliyyətinə münasibətdə ikili standartların tətbiq edildiyini iddia edib. Rusiya diplomatı bəzi ölkələrin beynəlxalq prosedurları və obyektiv reallıqları şübhə altına almağa çalışdığını bildirib. Moskva hesab edir ki, İranla bağlı vəziyyət beynəlxalq hüquq çərçivəsində qiymətləndirilməlidir. Açıqlama ABŞ-İran gərginliyinin artdığı və BMT-də fikir ayrılıqlarının dərinləşdiyi bir dövrdə verilib. Təhlükəsizlik Şurasında İran böhranı ilə bağlı mövqelər arasında ciddi fərqlər qalmaqda davam edir.
Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasının fövqəladə iclasında İranın son günlərdə region ölkələrinə və Hörmüz boğazındakı gəmilərə qarşı hücumlarını pisləyib. Fransanın BMT-dəki nümayəndəsi Jerom Bonnafon bildirib ki, Qətər və Pakistanın vasitəçilik səylərinə baxmayaraq, İran ABŞ-İran memorandumunun müddəalarını pozub. O, Bəhreyn, Qətər və İordaniyaya qarşı hücumları qəbuledilməz adlandıraraq, Tehranı zorakılığı dayandırmağa çağırıb. Fransa həmçinin ABŞ-İran memorandumunun icrasının sürətləndirilməsini və Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin bərpasını tələb edib. Paris hesab edir ki, boğazın açıq saxlanılması beynəlxalq dəniz hüququ və qlobal enerji təhlükəsizliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Təhlükəsizlik Şurasının iclası Rusiya və Çinin etirazlarına baxmayaraq prosedur səsvermə ilə təsdiqlənib. Səsvermədə 11 ölkə iclasın keçirilməsini dəstəkləyib, 2 ölkə qarşı çıxıb, 2 ölkə isə bitərəf mövqe tutub.
Körfəz Əməkdaşlıq Şurası Hörmüz boğazında davam edən gərginliklə bağlı açıqlama verib. Təşkilat bildirib ki, gəmiçiliyə qarşı hücumlar qlobal enerji təhlükəsizliyi və ticarət üçün ciddi risk yaradır. KƏŞ BMT Təhlükəsizlik Şurasını Hörmüz boğazında sərbəst hərəkətin təmin olunması üçün addımlar atmağa çağırıb və İranı hərbi əməliyyatları dayandırmağa tələb edib. Regionda strateji su yolunun təhlükəsizliyi beynəlxalq gündəmin əsas məsələlərindən biri olaraq qalır.
Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Zimbabve Milli Assambleyasının sədri Yakob Mudendanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüş keçirib. Görüş zamanı iki ölkə arasında siyasi dialoqun inkişafı, parlamentlərarası əlaqələrin genişləndirilməsi və müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub. Tərəflər təhsil, turizm, mədən sənayesi, kənd təsərrüfatı və dövlət xidmətləri sahəsində əməkdaşlığın perspektivlərini dəyərləndiriblər. Görüşdə Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi dövründə irəli sürdüyü təşəbbüslər və COP29-un nəticələri də diqqət mərkəzində olub. Ceyhun Bayramov Zimbabveni BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyünə seçilməsi münasibətilə təbrik edib. Tərəflər BMT və digər beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığın davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Görüşdə regional vəziyyət və sülh gündəliyi ilə bağlı fikir mübadiləsi də aparılıb.
Qəzza zolağında fəaliyyət göstərən Sülh Şurasının "Yeni Qəzzada Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlərin Təşkili Agentliyinə (UNRWA) yer yoxdur" bəyanatı Fələstin ictimaiyyətində və siyasi dairələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu açıqlama təkcə BMT agentliyinin gələcəyi ilə bağlı deyil, həm də milyonlarla fələstinli qaçqının geri qayıdış hüququnun taleyi barədə ciddi suallar doğurur.
Ceyhun Bayramov Qırğızıstanın BMT Təhlükəsizlik Şurasına qeyri-daimi üzv seçilməsini səmimi təbrik edib
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyü üzrə keçirilən seçkilərdə Almaniya tarixində ilk dəfə uğursuzluqla üzləşib. BMT Baş Assambleyasında keçirilən gizli səsvermənin nəticələrinə əsasən, Qərbi Avropa və digər dövlətlər qrupuna ayrılmış iki yer uğrunda mübarizədə Portuqaliya və Avstriya qalib gəlib.
İranın BMT-dəki səfiri Amir Said İravani Hörmüz boğazı ilə bağlı Tehrana yönələn tənqidləri rədd edərək İranın addımlarının beynəlxalq hüquqa uyğun olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, Tehran strateji su yolunun “düşmən fəaliyyətləri və hərbi hücumlar üçün” istifadə olunmasına imkan verməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı ətrafında artan gərginlik qlobal enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq dəniz ticarəti üçün ciddi risklər yaradır.
ABŞ və İran arasında mümkün sülh prosesi ilə bağlı yayılan yeni məlumatlarda Amerika hərbi qüvvələrinin bölgədəki mövcudluğu əsas müzakirə mövzularından biri kimi ön plana çıxıb. İlkin və qeyri-rəsmi memorandum layihəsinə dair yayılan detallara görə, qüvvələrin geri çəkilməsi, Hörmüz istiqamətində dəniz hərəkətinin bərpası və gələcək hüquqi mexanizmlər üzrə bir sıra məsələlər hələ də tam razılaşdırılmayıb.