Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) Livan ilə İsrail arasında davam edən atəşkəs rejiminə baxmayaraq, bölgədə gərginliyin ciddi şəkildə artdığını və İsrail tərəfindən açılan atəş sayının rekord həddə çatdığını bəyan edib. BMT Baş katibinin sözçüsü Stefan Düjarrik UNIFIL hesabatlarına istinadən bildirib ki, cəmi bir gün ərzində İsrail qüvvələrinin operativ nəzarətində olan ərazidən Livanın şimalına doğru 299 atəş açılıb. Bu göstərici atəşkəs razılaşması qüvvəyə mindiyi gündən bəri qeydə alınan ən yüksək rəqəmlərdən biridir.

İstanbulda 21 iyun 2024-cü il tarixində “Türkiye Cumhuriyeti Hökuməti ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Yaxın Şərqdə Fələstin Qaçqınları üçün Yardım və İnkişaf Agentliyi (UNRWA) arasında Ankara şəhərində UNRWA ofisinin yaradılmasına dair anlaşma” imzalanıb. Bu barədə qərar Türkiye Resmi Gazete-də çap olunub. Anlaşmaya əsasən, Ankara şəhərində UNRWA-nın ofisi fəaliyyət göstərəcək və regional proqramların koordinasiyasını təmin edəcək. Bu addım həm Türkiyə ilə BMT arasındakı əməkdaşlığın güclənməsinə, həm də Fələstin qaçqınlarına göstərilən dəstəyin genişləndirilməsinə xidmət edəcək.

Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti (ŞKTC) Prezidenti Tufan Erhürman açıqlayıb ki, o, Cənubi Kipr Rum Administrasiyasının (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) iştirakı olmadan birbaşa görüş keçirmək barədə razılığa gəlib. Prezidentin sözlərinə görə, görüşün tarixi hələ müəyyən edilməyib. Erhürman bu açıqlamanı BMT Baş katibinin Kipr üzrə xüsusi nümayəndəsi və BMT Sülhməramlı Qüvvələrinin (UNFICYP) rəhbəri Xassim Diagne ilə ŞKTC Prezidentliyində baş tutan görüşdən sonra verib. Təxminən yarım saat davam edən görüşdə tərəflər Kipr məsələsi, texniki komitələrin fəaliyyəti və adadakı son siyasi proseslər barədə fikir mübadiləsi aparıblar.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı müharibələrin qarşısını almaq və beynəlxalq münaqişələri daha ədalətli şəkildə tənzimləmək məqsədilə yaradılıb. Bu ideya, əvvəlki Millətlər Liqasının sülhü qorumaq sahəsindəki uğursuzluğuna cavab olaraq formalaşıb. İkinci Dünya müharibəsinin genişlənməsi ABŞ, Böyük Britaniya və Sovet İttifaqını yeni beynəlxalq mexanizm yaratmağa sövq edib. Nəticədə 1942-ci ilin yanvarında 26 ölkə Almaniya, İtaliya və Yaponiyaya qarşı BMT Bəyannaməsini imzalayıb.

Argentina diplomatı Rafael Qrossi beynəlxalq arenada liderlik rollarına yeni gələn şəxs deyil. O, İranın nüvə ambisiyaları ətrafında gedən mübahisələrin mərkəzində duran ən tanınmış fiqurlardan biridir. BMT tərəfindən dəstəklənən və mürəkkəb nüvə məsələlərinə nəzarət edən beynəlxalq qurum - Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru kimi Qrossi, İran rejimi ilə onun həssas nüvə proqramı mövzusunda çoxsaylı gərgin dialoqların içində olub.

Təbii ki, mülki şəxslərə qarşı ölümcül güc tətbiqi beynəlxalq insan hüquqları və humanitar hüquqa ziddir. İsrail beynəlxalq insan hüquqları standartlarına əməl etməlidir. BMT Cenevrə Ofisinin İnformasiya Bölməsinin Mətbuat və Xarici Əlaqələr Şöbəsinin müdiri Rolando Gomez BMT Cenevrə Ofisinin həftəlik mətbuat konfransında sualları cavablandırıb. “(Mülki şəxslərə qarşı güc tətbiqi) Biz bunu davamlı olaraq deyirik. Dünyanın müxtəlif bölgələrindəki bir çox münaqişə zonaları üçün bunu söyləyirik. Bu, BMT-nin qəti mövqeyidir. İsrail beynəlxalq insan hüquqları standartlarına əməl etməlidir.” - deyə o qeyd edib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası Fələstin probleminin iki dövlətli həllinə dair mühüm qətnamə qəbul edib. Qətnamə, İsrail və Fələstin arasında davam edən münaqişəyə son qoymaq və bölgədə sabitliyi təmin etmək məqsədi daşıyır. Azərbaycan bu tarixi sənədə lehinə səs verən 142 ölkə arasında yer alaraq, beynəlxalq hüququn və ədalətli həll yolunun tərəfində olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Azərbaycanla yanaşı, Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistan da qətnaməni dəstəkləyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bekayi bildirib ki, 2015-ci il nüvə sazişində iştirak edən Avropa tərəflərinin, Tehrana qarşı BMT sanksiyalarını bərpa edəcək “tetik mexanizmi” (snapback) işlətmək üçün hüquqi səlahiyyəti yoxdur. İranın rəsmi IRNA xəbər agentliyinə əsasən, Bekayi Tehranda Xarici İşlər Nazirliyində keçirdiyi mətbuat konfransında ölkənin xarici siyasət gündəmi ilə bağlı fikirlərini bölüşüb. İngiltərə, Fransa və Almaniyanın "İranın sazişi pozduğunu əsas gətirərək BMT sanksiyalarını bərpa etmək üçün mexanizmi işə salmaq" hədəsini dəyərləndirən Bekayi deyib ki, "Avropa tərəflərinin bu mexanizmdən istifadə etməyə nə hüquqi, nə də mənəvi legitimliyi var."

BMT Təhlükəsizlik Şurası bazar ertəsi Livanın cənubunda fəaliyyət göstərən BMT Sülhməramlı Missiyasının (UNIFIL) gələcək taleyi ilə bağlı səsvermə keçirəcək. ABŞ və İsrailin etirazlarına baxmayaraq, Fransa tərəfindən hazırlanmış layihəyə əsasən, missiyanın fəaliyyəti daha bir il uzadılacaq, eyni zamanda mərhələli şəkildə geri çəkilməyə hazırlıq görüləcək.

BMT-nin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İş Agentliyi (UNRWA) xəbərdarlıq edib ki, Qəzza zolağında bir milyon qadın və qız uşağı “kütləvi aclıq”la qarşı-qarşıyadır. Bu, 2023-cü ilin oktyabrından bəri davam edən İsrail mühasirəsi və soyqırım müharibəsi fonunda baş verir. Agentlik “X” platformasında yayımladığı açıqlamada bildirib ki, qadınlar və qızlar “getdikcə daha təhlükəli sağ qalma strategiyaları”na əl atmağa məcbur qalır. Onlar yemək və su tapmaq üçün evlərini tərk edirlər, lakin bu zaman ölüm, zorakılıq və sui-istifadə riski ilə üzləşirlər. UNRWA Qəzzaya tətbiq olunan blokadanın qaldırılmasını və humanitar yardımların geniş şəkildə bölgəyə buraxılmasını tələb edib. Agentlik qeyd edib ki, İsrail keçid məntəqələrini bağlı saxladığı üçün yardımlar yığılıb qalır, bu da humanitar böhranı dərinləşdirərək genişmiqyaslı aclığa səbəb olur.