Livan parlamentinin sədri Nəbih Bərri BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələrinin səlahiyyət müddətinin uzadılmayacağı halda alternativ beynəlxalq qüvvənin yaradılmasını təklif edib. Onun sözlərinə görə, yeni sülhməramlı qüvvə BMT mandatı əsasında fəaliyyət göstərməlidir. Bərri bu qüvvənin Avropa ölkələri və ABŞ tərəfindən dəstəklənməsini vacib hesab edir. O bildirib ki, BMT mandatı olmadan Livanın cənubunda beynəlxalq qüvvələrin mövcudluğu üçün hüquqi əsas olmayacaq. Bərri beynəlxalq qüvvələrin Livan ordusunun dövlət suverenliyini təmin etməsinə yardım etdiyini vurğulayıb. O, İsrail qüvvələrinin Livandan tam çıxmasını bunun əsas şərtlərindən biri adlandırıb. Bərri İsraillə ikitərəfli razılaşmaları beynəlxalq qüvvələrə alternativ kimi qəbul etməyib. BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələrinin hazırkı səlahiyyət müddəti dekabrın 31-də başa çatmalıdır.

BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri Livanın cənubunda təhlükəsizlik vəziyyətinin kövrək olaraq qaldığını bildirib. Avqustun 21-dən 27-dək bölgədə 1030 mərminin uçuş istiqaməti qeydə alınıb. Bu göstərici gündə orta hesabla 147 mərmi uçuşuna bərabərdir. Qurum ilin əvvəlki dövrü ilə müqayisədə zorakılığın azaldığını qeyd edib. Buna baxmayaraq, mülki əhali qarşıdurmaların ağır nəticələri ilə üzləşməkdə davam edir. Yaşayış evlərinə və mühüm infrastruktur obyektlərinə ziyan dəydiyi bildirilir. Yerli icmalar dağıntılardan sonra normal həyata qayıtmaqda çətinlik çəkirlər. BMT qüvvələri gərginliyin yenidən artmasının qarşısını almaq üçün tərəflərlə işi davam etdirdiyini açıqlayıb.

Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç Ratko Mladiçin ölümü ilə bağlı BMT-nin müharibə cinayətləri üzrə məhkəmə qurumunu tənqid edib. Mladiç 83 yaşında Haaqadakı saxlanma mərkəzində vəfat edib. O, Bosniya müharibəsi zamanı törədilmiş soyqırımı, insanlıq əleyhinə cinayətlər və müharibə cinayətlərinə görə ömürlük həbs cəzası çəkirdi. Mladiç ötən ay səhhəti ilə əlaqədar Serbiyaya buraxılması üçün müraciət etmişdi. Məhkəmə onun müraciətini rədd etmişdi. Vuçiç Mladiçin Serbiyada ölməsinə icazə verilməməsini “qeyri-sivil davranış” adlandırıb. Serbiya Prezidenti ailəsinin istəyi olacağı təqdirdə Mladiçin Serbiyada dəfninin təşkilinə kömək ediləcəyini bildirib. Belqrad hazırda onun nəşinin Serbiyaya qaytarılıb-qaytarılacağı barədə Haaqadan məlumat gözləyir.

BMT-nin Suriya üzrə xüsusi elçisinin müavini Klaudio Kordone İsrailin Suriyada müddətsiz hərbi mövcudluğu ilə bağlı açıqlamalardan narahatlığını bildirib. O, məsələni BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında gündəmə gətirib. Kordonenin sözlərinə görə, İsrail qüvvələrinin Suriyadakı mövcudluğu ölkənin suverenliyini və ərazi bütövlüyünü pozur. O, bunun 1974-cü il Qüvvələrin Ayrılması haqqında Sazişə də uyğun olmadığını bildirib. BMT rəsmisi İsrail qüvvələrinin Suriyanın cənubunda quru əməliyyatları və evlərdə axtarışlar həyata keçirdiyini qeyd edib. Qüneytrə və Yərmuk hövzəsində şəxsi və kənd təsərrüfatı əmlakına ziyan vurulduğu da bildirilib. Kordone Hələb yaxınlığındakı Əbu əz-Zuhur hərbi hava bazasına endirilən İsrail zərbəsini pisləyib. O, baş verənləri bölgədə vəziyyətlə bağlı narahatlığı artıran hadisələr kimi qiymətləndirib.

Avropa İttifaqı, Böyük Britaniya, Danimarka və Yaponiya da daxil olmaqla bir sıra ölkələr İsrailin BMT agentliyinə məxsus obyekti ələ keçirməsini pisləyiblər. Tərəflər məsələ ilə bağlı birgə bəyanat yayıblar. Bəyanatda İsraildən BMT qarşısındakı öhdəliklərinə dərhal və tam şəkildə əməl etməsi tələb olunub. İsrailin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlər üzrə Agentliyin fəaliyyətinə müdaxilə etməməsinin vacibliyi vurğulanıb. İsrail qüvvələri çərşənbə axşamı Kəfr Əqəbdə yerləşən Qələndiya Təlim Mərkəzinə daxil olublar. Agentliyin əməkdaşları binadan çıxarılıb və onlara geri qayıtmamaq barədə göstəriş verilib. Hadisə İsrail ilə BMT agentliyi arasında mövcud gərginliyi yenidən gündəmə gətirib. Birgə bəyanatı imzalayan tərəflər agentliyin səlahiyyətlərinə uyğun fəaliyyətini maneəsiz davam etdirməsini tələb ediblər.

BMT-nin xüsusi məruzəçisi Françeska Albanese ABŞ-nin “Fələstin Fəaliyyəti” qrupuna qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaları tənqid edib. Albanese bildirib ki, bu tədbirlər beynəlxalq cinayətlərdə ittiham olunan bir dövlətdən məsuliyyət tələb edən şəxsləri hədəfə alır. Onun fikrincə, qərarın əsas məqsədi yalnız bir neçə şəxsi və ya qrupu cəzalandırmaq deyil. Xüsusi məruzəçi bunun daha geniş tənqidçi çevrəsini susdurmağa yönəlmiş addım olduğunu düşünür. Albanese “çoxlarını susdurmaq üçün bir neçə nəfərin hədəfə alındığını” bildirib. Onun açıqlaması ABŞ-nin “Fələstin Fəaliyyəti” qrupuna qarşı qərarından sonra səsləndirilib. Məsələ Fələstinlə bağlı fəaliyyət göstərən qruplara münasibət ətrafında müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Albanesenin bəyanatı ABŞ-nin qərarına qarşı beynəlxalq səviyyədə səslənən tənqidi mövqelərdən biridir.

İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir Qələndiyadakı BMT təlim mərkəzi ilə bağlı paylaşım edib. O, mərkəzin şəklini paylaşaraq qurumun “İsrailin əlində” olduğunu bildirib. İsrail qüvvələri çərşənbə axşamı Qələndiya qaçqın düşərgəsindəki mərkəzə basqın edib. Ben-Qvir də əməliyyat zamanı İsrail qüvvələrini müşayiət edib. Mərkəz fələstinli qaçqınlara xidmət göstərir. BMT-nin aidiyyəti qurumu basqını qəti şəkildə pisləyib. Qurum mərkəzin beynəlxalq hüquqla qorunan BMT obyekti olduğunu vurğulayıb. Hadisə BMT-nin fələstinli qaçqınlara göstərdiyi xidmətlərin gələcəyi ilə bağlı narahatlıq yaradıb.

Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin Qələndiya Mərkəzinə basqınını pisləyib. Nazirlik əməkdaşların mərkəzdən məcburi çıxarılmasına etiraz edib. Fələstin tərəfi baş verənləri beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması adlandırıb. Bəyanatda BMT obyektlərinin toxunulmazlığının qorunmalı olduğu vurğulanıb. Nazirlik basqının fələstinli qaçqınlara göstərilən xidmətləri hədəfə aldığını bildirib. Söhbət yardım, təhsil, səhiyyə və müdafiə xidmətlərindən gedir. Fələstin İsrailin obyektin zorla ələ keçirilməsi nəticəsində hər hansı hüquqi haqq əldə etmədiyini bildirib. Beynəlxalq ictimaiyyət Qələndiya Mərkəzinin qorunması üçün dərhal tədbir görməyə çağırılıb.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstinli Qaçqınlara Yardım Agentliyi İsrailin Qələndiya Təlim Mərkəzinə basqınını pisləyib. Agentlik mərkəzin beynəlxalq hüquqla qorunan BMT obyekti olduğunu bildirib. Qurum onun obyektlərinin fəaliyyətinə müdaxilənin BMT-nin üzərinə düşən vəzifələrin yerinə yetirilməsinə mane olduğunu vurğulayıb. Bəyanat İsrail rəsmilərinin mərkəzin ələ keçirildiyini açıqlamasından sonra yayılıb. Qələndiya Təlim Mərkəzi İordan çayının qərb sahilində yaşayan fələstinli qaçqınlara xidmət göstərir. Agentlik BMT obyektlərinin icazəsiz daxilolmalardan qorunmasını tələb edib. Beynəlxalq ictimaiyyət Qələndiya Təlim Mərkəzinin toxunulmazlığını təmin etmək üçün dərhal hərəkətə keçməyə çağırılıb. Eyni çağırış işğal altındakı Şərqi Qüdsdə yerləşən digər BMT obyektlərinə də şamil edilib.

Görüşün arxasında hansı məqsədlər dayanırdı?

BMT Hörmüz boğazında qalan təxminən 6 min dənizçinin təhlükəsiz təxliyəsinə çağırış edib. Təşkilatın insan hüquqları üzrə ali komissarı Folker Türk münaqişə tərəflərini humanitar addımlar atmağa çağırıb. Bildirilib ki, dənizçilərin gəmilərdən təhlükəsiz enməsi təmin edilməlidir. Eyni zamanda həyati əhəmiyyət daşıyan təchizatın bölgəyə çatdırılması da vacib hesab olunur. BMT mülki dənizçilərin təhlükəsizliyinin beynəlxalq hüququn tələbi olduğunu vurğulayıb. Hörmüz boğazında çox sayda dənizçi çıxılmaz vəziyyətdə qalmaqda davam edir. Münaqişə tərəfləri isə hələlik bu çağırışa rəsmi münasibət bildirməyiblər.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-ı İrana qarşı hücumlarda beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib. O bildirib ki, həyati əhəmiyyətli infrastrukturun hədəfə alınması və yeni hücumlarla bağlı bəyanatlar ağır cinayət niyyətini göstərir. Əraqçinin sözlərinə görə, bu addımlar Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüquqa ziddir. Nazir hücumların 1949-cu il Cenevrə Konvensiyalarının müddəalarını pozduğunu iddia edib. O, bütün dövlətləri bu əməllərə görə məsul şəxslərin cəzalandırılması istiqamətində öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağırıb. Əraqçi ABŞ rəsmilərini İran xalqına qarşı hədələr səsləndirməkdə də ittiham edib. ABŞ tərəfi bu açıqlamalara hələlik cavab verməyib. Məlumatlar tərəflərin rəsmi bəyanatlarına əsaslanır.