BAKI, VOA

16 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1235 – Monqol qoşunları Çin imperiyasının Song sülaləsinə qarşı ilk genişmiqyaslı hücumlarını təşkil ediblər.

1452 – Osmanlı sultanı II Mehmed Balkan yürüşləri öncəsi Rumeli qalalarını möhkəmləndirmək üçün göstəriş verib.

1571 – Müqəddəs Roma İmperiyası və İspaniya, Osmanlı imperiyasına qarşı "Müqəddəs Liqa" ittifaqını təsis etməyə qərar verib.

1633 – İtalyan alim Qalileo Qaliley kilsə tərəfindən rəsmi olaraq inkvizisiya ilə dindirilib və həbsdə saxlanılıb.

1769 – İspan missionerləri Kaliforniyada San Dieqoda ilk daimi məskunlaşmanı – "Mission San Diego de Alcalá"nı təsis etdilər.

1790 – ABŞ-ın yeni paytaxtı olaraq Potomac çayı sahilində yerləşən ərazi seçildi – sonradan Vaşinqton olacaq şəhərin əsası qoyuldu.

1819 – Böyük Britaniyada "Peterloo" hadisələri öncəsi Mançesterdə sosial islahatlar tələb edən mitinqlər təşkil edildi.

1861 – ABŞ Vətəndaş Müharibəsi: Konfederasiya qüvvələri ilk Böyük Manassas döyüşünə hazırlaşmağa başladı.

1880 – Brüsseldə ilk telefon mərkəzi fəaliyyətə başladı.

1918 – Rusiya vətəndaş müharibəsi zamanı Romanovlar ailəsinin üzvləri Yekaterinburqda bolşeviklər tərəfindən edam edildi.

1922 – Fransa və Belçika Almaniyaya qarşı sanksiyaların sərtləşdirilməsi barədə birgə bəyanat yaydılar.

1935 – ABŞ-da ictimai işlərin genişləndirilməsi məqsədilə Milli Əmək Münasibətləri Aktı qüvvəyə mindi.

1945 – ABŞ ilk nüvə bombasını sınaqdan keçirdi – “Trinity” testi, Yeni Meksikada həyata keçirildi.

1948 – İsrail və Ərəb dövlətləri arasında birinci atəşkəs rejimi başa çatdı və döyüşlər yenidən başladı.

1951 – ABŞ-da J.D. Salingerin "Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan" (The Catcher in the Rye) romanı ilk dəfə çapdan çıxdı.

1957 – Fransada hava sahəsi üzərində ilk kommersiya radar sistemi istifadəyə verildi.

1969 – ABŞ-ın "Apollo 11" missiyası Ay səfərinə başladı – Neil Armstrong və ekipaj Ay səthinə enmək üçün yola düşdü.

1973 – Əfqanıstanda Məhəmməd Zahir şah devrilərək monarxiya ləğv edildi, respublika elan olundu.

1980 – Venesuelada neft sənayesində baş verən partlayış nəticəsində 100-dən çox insan həlak oldu.

1988 – İran-İraq müharibəsinin son dövründə İranın BMT-yə verdiyi bəyanatla atəşkəsə yaxınlaşma mərhələsi başlayıb.

1989 – Fransa prezidenti Fransua Mitteran Bastiliya Günü münasibətilə keçirilən tədbirlərdə ilk dəfə SSRİ rəhbəri Mixail Qorbaçovu qəbul etdi.

1990 – SSRİ ilə NATO arasında ilk qeyri-rəsmi danışıqlar keçirildi.

1991 – SSRİ-nin parçalanması fonunda Baltikyanı ölkələr müstəqillik tələblərini daha da sərtləşdiriblər.

1992 – Azərbaycanın ilk milli ordusu üçün çağırışla bağlı yeni qanun qüvvəyə minib.

1993 – Gürcüstan və Abxaziya arasında silahlı toqquşmalarda yeni mərhələ başlayıb.

1994 – Braziliya ABŞ-da keçirilən dünya çempionatının finalında İtaliyanı penaltilərlə məğlub edərək 4-cü dəfə dünya çempionu oldu.

1995 – Ermənistan parlamenti Qarabağ münaqişəsində separatçı siyasətini davam etdirməklə bağlı növbəti qərar qəbul edib.

1996 – NATO Balkanlarda təhlükəsizlik güclərini artırmaq üçün yeni plan açıqlayıb.

1997 – Çin və Böyük Britaniya arasında Honq Konqla bağlı keçid razılaşmalarının icrasına dair gərginlik yaşanıb.

1998 – Rusiya vətəndaşlarına qarşı ilk dəfə genişmiqyaslı iqtisadi etirazlar baş verib.

1999 – John F. Kennedy Jr.-in təyyarəsi Massaçusets sahillərində qəzaya uğradı.

2000 – ABŞ-da prezident seçkiləri öncəsi respublikaçılar Corc Buşun namizədliyini dəstəkləyib.

2001 – Kosovo münaqişəsinin nəticələri ilə bağlı Haaqa Tribunalında yeni şahidlərin ifadəsi dinlənilib.

2002 – Hindistan-Pakistan sərhədində gərginlik artdığına görə beynəlxalq vasitəçilər vasitəçilik təşəbbüsü irəli sürüb.

2003 – İraq müharibəsindən sonra ilk müvəqqəti idarəetmə planı koalisiya qüvvələri tərəfindən elan edilib.

2004 – ABŞ və İordaniya arasında təhlükəsizlik əməkdaşlığına dair yeni sənəd imzalanıb.

2005 – ABŞ-ın Kaliforniya ştatında ilk dəfə olaraq istixana qazı tullantılarına qarşı regional məhdudiyyət qanunu qəbul edildi.

2006 – İsrailin Livana qarşı əməliyyatları nəticəsində Hizbullah və İsrail qüvvələri arasında intensiv döyüşlər davam edib.

2007 – Türkiyədə prezident seçkiləri öncəsi siyasi gərginlik dərinləşib.

2008 – Gürcüstan-Rusiya münasibətlərində Abxaziya ətrafında hərbi qarşıdurmalar müşahidə olunub.

2009 – Ukrayna və Rusiya arasında qaz nəqli ilə bağlı yeni gərginlik yaşanıb.

2010 – ABŞ Senatı iqtisadi böhrandan çıxış üçün maliyyə islahatlarına dair yeni paket qəbul edib.

2011 – Misirdə ərəbcə konstitusiya müzakirələri zamanı gərgin debatlar başlanıb.

2012 – Suriyada Hələb şəhərində müxalifət qüvvələri tərəfindən geniş hücum təşkil olunub.

2013 – Əlcəzairdə təhlükəsizlik qüvvələri ilə islamçı qruplar arasında toqquşmalarda onlarla insan həlak olub.

2014 – Qəzzada İsrailin əməliyyatları zamanı 200-dən çox fələstinli həyatını itirdi.

2015 – İranla nüvə danışıqları razılaşdırıldıqdan sonra beynəlxalq birjalarda neftin qiymətləri dəyişib.

2016 – Fransada Bastiliya Günü qeyd edilərkən Nitsa şəhərində yük maşını ilə törədilən terror aktında 86 nəfər öldü.

2017 – Venesuelada müxalifət Maduroya qarşı alternativ referendum keçirməyə cəhd göstərib.

2018 – ABŞ prezidenti Tramp ilə Rusiya prezidenti Putin arasında Helsinkidə keçirilən sammit dünya mediasında geniş rezonansa səbəb olub.

2019 – Hindistanda parlament Hindular üçün yeni hüquqi üstünlüklər yaradan qanun qəbul edib.

2020 – COVID-19 pandemiyası fonunda Moderna şirkəti vaksin sınaqlarının ikinci mərhələsinə keçdiyini elan etdi.

2021 – İraqın Duhok bölgəsində terror hücumu nəticəsində bir neçə əsgər həlak olub.

2022 – Avropa Komissiyası iqlim böhranına qarşı “Fit for 55” qanun paketinin yeni mərhələsini təsdiqlədi.

2023 – Çin və Rusiya arasında Arktikada enerji əməkdaşlığına dair yeni razılaşmalar müzakirə olunub.

2024 – Yaponiya və Avstraliya arasında yeni strateji təhlükəsizlik sazişi imzalandı.

2025 - Türkmənistan Xalq Məsləhətinin sədri Qurbanqulu Berdiməhəmmədov Azərbaycana səfərə gəlib

2025 - Suriya hökuməti ölkənin cənubunda baş verən toqquşmalara son qoymaq üçün Suveyda şəhərinin sakinləri ilə atəşkəs razılaşmasına nail olub.