Türkiyə ABŞ-nin Suriyanı terrorizmi dəstəkləyən ölkələr siyahısından çıxarmaq barədə qərarını alqışlayıb. Ankara bu addımın Suriyanın iqtisadi dirçəlişi və yenidən qurulması qarşısındakı əsas maneələrdən birinin aradan qaldırılmasına imkan verəcəyini bildirib.
#Türkiyə
İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar Türkiyə ilə gərginliyin artırılmasında maraqlı olmadıqlarını bildirib. İsrail mövcud vəziyyətin qorunmasını və diplomatik həlli dəstəklədiyini açıqlayıb. Bununla belə, Təl-Əviv Suriyada Türkiyə hərbi bazalarının yaradılmasını qəbul etməyəcəyini vurğulayır. Gərginlik İsrailin avqustun 18-də Əbu əd-Duhur hərbi hava bazasına səkkiz zərbə endirməsindən sonra artıb. İsrail hücumu Türkiyənin bazadakı mümkün hərbi fəaliyyəti ilə əsaslandırıb. Ankara bu iddiaları rədd edib. Suriya da bazada Türkiyənin daimi hərbi mövcudluğunun planlaşdırılmadığını bildirib. ABŞ isə hücumu lazımsız gərginləşmə kimi qiymətləndirib.
İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats Əbu əd-Duhur bazasının Türkiyə ilə bağlı kəşfiyyat məlumatlarına əsasən vurulduğunu bildirib. İsrail Türkiyənin bazada təhlükəsizlik təhdidi yarada biləcək fəaliyyət planlaşdırdığını iddia edir. Kats hücumdan əvvəl Suriyaya yüksək səviyyədə xəbərdarlıq edildiyini deyib. Türkiyə bu iddiaları rədd edib. Ankara hücumdan əvvəl və hücum zamanı bazada Türkiyə hərbi nümayəndə heyətinin olmadığını açıqlayıb. Suriya da bazada Türkiyə qüvvələrinin yerləşdirilməsi planının olmadığını bildirib. İsrail avqustun 18-də bazaya səkkiz hava zərbəsi endirib və insan tələfatı qeydə alınmayıb. ABŞ isə hücumu lazımsız gərginləşmə adlandıraraq üç ölkə arasında xüsusi əlaqələndirmə mexanizmi yaratmağa çalışır.
Dünyanın dörd bir yanından ziyarətçi cəlb edən şəhərə ən çox turist göndərən ölkələr Rusiya, Almaniya və Böyük Britaniya olub. Yanvarın 1-dən avqustun 21-dək 10 milyondan çox xarici turist ağırlayan Antalya, bir tərəfdən də şəhərdə təşkil olunacaq 77-ci Beynəlxalq Kosmonavtika Konqresi (IAC) və BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 31-ci sessiyasına (COP31) hazırlaşır.
Türkiyə İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu haqqında İnterpolun qırmızı bildirişinin çıxarılmasına çalışacaq. Məsələ Qəzzaya humanitar yardım aparan donanmanın İsrail tərəfindən dayandırılması ilə bağlı Türkiyədə açılmış cinayət işi çərçivəsində gündəmə gəlib. Türkiyə məhkəməsi Netanyahu və digər şübhəli barədə həbs qərarı çıxarıb. İttihamlar arasında soyqırımı, insanlıq əleyhinə cinayətlər və işgəncə yer alır. İş ümumilikdə 35 nəfəri əhatə edir. Ankara Netanyahu barədə beynəlxalq axtarış imkanının yaradılmasını istəyir. İnterpol müraciəti araşdırdıqdan sonra qırmızı bildirişin verilməsi barədə qərar qəbul edəcək. İsrail Netanyahunun ofisi vasitəsilə Türkiyənin addımını rədd və sərt şəkildə tənqid edib.
Səudiyyə Ərəbistanı ilə Türkiyə arasında münasibətlərin yüksək səviyyədə olduğu və iki ölkənin regional strateji tərəfdaşlığı dərinləşdirdiyi bildirilib. Əl-Harbi Türkiyənin etibarlı müttəfiq olduğunu vurğulayaraq, Türk şirkətlərinin Səudiyyə Ərəbistanında irimiqyaslı layihələr həyata keçirdiyini, xüsusilə müdafiə sənayesi sahəsində "Baykar" şirkəti ilə mühüm tərəfdaşlığın qurulduğunu diqqətə çatdırıb. O, həmçinin Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanının regional müstəvidə güclərini birləşdirərək strateji tarazlıq formalaşdırdıqlarını qeyd edib.
Birləşmiş Ştatlar Suriyada hərbi gərginliyin artması fonunda İsrail və Türkiyənin birbaşa hərbi qarşıdurmaya yaxınlaşmadığını bəyan edib. Səfir Vaşinqtonun İsrail, Türkiyə və Suriya arasında gərginliyi azaltmaq üçün artıq xüsusi deeskalasiya mexanizminin hazırlanmasına başladığını və bu prosesin tamamlama mərhələsində olduğunu vurğulayıb.
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Səudiyyə Ərəbistanı və Misirdən olan həmkarları ilə regional məsələləri müzakirə edib. Danışıqlarda Səudiyyə Ərəbistanını şahzadə Feysəl bin Fərhan Al Səud təmsil edib. Misir tərəfdən müzakirələrdə xarici işlər naziri Bədr Əbdülati iştirak edib. Tərəflər Suriyadakı son hadisələr barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Qəzza üzrə sülh planının gedişi də müzakirə olunub. Nazirlər Hörmüz boğazındakı mövcud vəziyyəti nəzərdən keçiriblər. Fidan üç ölkənin bölgədə sülh və rifahın təmin edilməsində maraqlı olduğunu bildirib. O, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Misirin əməkdaşlıq və əlaqələndirməni gücləndirməyə davam edəcəyini vurğulayıb.
NATO bütün müttəfiqlərinin müdafiəsi üçün zəruri addımları atmağa hazır olduğunu açıqlayıb. Bəyanat İranın Avropadakı ABŞ hərbi obyektlərinə mümkün hücumu barədə yayılan məlumatlardan sonra verilib. NATO rəsmisi alyansın çəkindirmə və müdafiə imkanlarının güclü olduğunu bildirib. O, bu ilin əvvəlində İrandan Türkiyə istiqamətində uçan ballistik raketlərin dörd ayrı hadisədə zərərsizləşdirildiyini xatırladıb. NATO bunu alyansın hava hücumundan müdafiə imkanlarının səmərəliliyinin göstəricisi hesab edir. İranın Avropadakı ABŞ hərbi hədəflərinə zərbə endirmək imkanını nəzərdən keçirdiyi iddia olunur. Bu iddianın müstəqil şəkildə təsdiqləndiyi barədə məlumat yoxdur. NATO isə istənilən təhlükə qarşısında bütün üzv ölkələrin müdafiəsini təmin etməyə hazır olduğunu bildirir.
Türkiyə ilə Suriya arasında mədən sənayesinin inkişafı və enerji əməkdaşlığının genişləndirilməsi məqsədilə Şamda “Fosfat Sahəsində Anlaşma Memorandumu” imzalanıb. İmza mərasimində Türkiyənin energetika və təbii sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar və Suriyanın energetika naziri Məhəmməd Bəşir iştirak ediblər.
Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi ilə telefon vasitəsilə danışıb. Görüş zamanı Prezident Ərdoğan Türkiyə ilə Yaponiya arasında başda müdafiə sənayesi, investisiya və ticarət sahələri olmaqla, bütün istiqamətlərdə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi üçün səylərin aramsız davam etdiriləcəyini vurğulayıb.
ABŞ-də fəaliyyət göstərən 7 nüfuzlu Türk-Amerikan təşkilatı Birləşmiş Ştatlar Konqresinin 50-dən çox üzvünə birgə məktub ünvanlayaraq, Türkiyəyə F-35 qırıcı təyyarələrinin satışının dəstəklənməsini və CAATSA sanksiyalarının ləğv edilməsini tələb edib. Sənədi Türk Amerikan Dərnəkləri Asambleyası, Türk Amerikan Koalisiyası, MÜSİAD USA və TASC kimi aparıcı qurumlar imzalayıb. Təşkilatlar bildiriblər ki, F-35 tədarükünün təsdiqlənməsi NATO-nun cənub-şərq cinahını gücləndirməklə yanaşı, Ankara-Vaşinqton münasibətlərinə böyük töhfə verəcək və Türkiyənin alternativ hərbi bazarlara yönəlməsinin qarşısını alacaq.