#İsrail və Fələstin münaqişəsi 2025

Fələstin Prezidenti Mahmud Abbas İsrailin məqsədinin “Fələstini tamamilə məhv etmək” olduğunu bildirib. Mahmud Abbas xatırladıb ki, Oslo sazişi fələstinlilərin vətənə dönüşünə imkan yaratdı və “heç bir güzəşt verilmədi”. Onun sözlərinə görə, Netanyahu sazişi dondurmaq istəsə də, bu, ikitərəfli müqavilədir və birtərəfli ləğv edilə bilməz.

Belçika federal hökuməti İsrailə qarşı sanksiyalar tətbiq etmək və Fələstin dövlətini tanımaq barədə fövqəladə kabinet iclasında qərar qəbul edib. Baş nazirin müavini və xarici işlər naziri Maksim Prevotun sözçüsü Laurens Soenen-in Anadolu Agentliyinin müxbiri ilə paylaşdığı razılaşma mətnində, xüsusilə Qəzza zolağında yaşanan humanitar faciəyə və İsrailin beynəlxalq hüquqa zidd hərəkətlərinə diqqət çəkilib. Açıqlamada qeyd olunub ki, humanitar yardım ən prioritet məsələ olaraq qalacaq. Xarici İşlər və Müdafiə Nazirlikləri Qəzzada humanitar vəziyyətin yaxşılaşdırılması üçün fəaliyyətlərini davam etdirir. “Cerulean Skies 2” kimi hava yardımı əməliyyatlarının təkrarlanması da gündəmdədir.

İsrail ordusunun bu səhər saatlarında Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə həyata keçirdiyi hava hücumları nəticəsində, aralarında uşaqlar və məcburi köçkün fələstinlilərin də olduğu 19 nəfər həlak olub. Xəstəxana mənbələrinin və hadisə şahidlərinin verdiyi məlumata görə, Qəzza şəhərinin qərbində yerləşən Şati Qaçqınlar Düşərgəsi ətrafında bir evə hava hücumu təşkil olunub. Hücum nəticəsində hamilə qadın, iki uşaq daxil olmaqla 3 nəfər həlak olub. Şati düşərgəsində məcburi köçkünlərin yaşadığı bir çadır da bombalanıb, nəticədə 1 fələstinli həyatını itirib. Eyni düşərgənin Kavka döngəsi yaxınlığında yerləşən bir evə edilən hava hücumunda isə çox sayda fələstinli yaralanıb.

İsrail mediasının yaydığı məlumatlara görə, Netanyahu Qəzzaya quru hücumlarına başlamazdan əvvəl HƏMAS ilə məhbus mübadiləsi razılaşmasına razılıq verməsi üçün təzyiq altında olduğunu bildirib. Yüksək səviyyəli rəsmilər Netanyahuya xəbərdarlıq edərək, əgər ordu Qəzzaya quru qoşunları ilə daxil olarsa, danışıqlar üçün heç bir imkanın qalmayacağını vurğulayıblar. Mənbələrə görə, Netanyahu əvvəllər təsdiq etdiyi planı indi rədd edir və bu, hətta onun yaxın ətrafında belə “təəccüblü inkişaf” kimi qiymətləndirilir. HƏMAS isə Misir və Qətərin atəşkəs və əsir mübadiləsi təklifini qəbul etsə də, İsrail hələ buna cavab verməyib. HƏMAS müharibənin dayandırılması, İsrail ordusunun Qəzzadan çıxarılması və fələstinli məhbusların azad edilməsi müqabilində israilli məhbusları sərbəst buraxmağa hazır olduğunu dəfələrlə bəyan edib.

İsrail ordusunun gün ərzində Qəzza zolağının çoxsaylı bölgələrində mülki əhalini hədəf alan hücumları nəticəsində bu gün 58 fələstinli həyatını itirib. AzerVoice xəbər verir ki, xəstəxana mənbələri və şahidlərin bildirdiyinə görə, İsrailin Qəzza şəhərinə planlı işğalının bir hissəsi olaraq Qəzza zolağının şimal, mərkəzi və cənub hissələrində çoxsaylı bölgələrdə evlərə, mülki insanların toplaşdığı yerlərə və yardım istəyən insanlara hücumlar həyata keçirilib.

TBMM sədri Numan Kurtulmuş iclasda çıxış edərək, İsrailin Qəzzada törətdiyi insanlığa qarşı cinayətləri pisləyib və dərhal atəşkəs tələb edib. Kurtulmuş, “İsrail Qəzzanı aclıq və qıtlığa məhkum edir. 70 minə yaxın insan qətlə yetirilib. Qəzzaya BMT qüvvələri göndərilməli, region yenidən qurulmalıdır,” – deyə bildirib. O, İsrailin soyqırım siyasətindən əl çəkənə qədər BMT də daxil olmaqla beynəlxalq təşkilatlara üzvlüyünün dayandırılmasını təklif edib.

Təl-Əviv hökuməti bugün Qəzza zolağında işğal planının ilkin əməliyyatlarına başladığını rəsmən açıqlayıb. İsrail ordusunun bəyanatına görə, Qəzza şəhərinin kənarında genişmiqyaslı əməliyyatlar aparılır və hücumun ilk mərhələləri davam edir. Bu əməliyyatlar çərçivəsində İsrail ordusu Qəzza şəhərini mühasirəyə almaq və Hamasın nəzarətindəki ərazilərə daxil olmaq məqsədi daşıyır. Əməliyyatların detalları ilə bağlı rəsmi məlumatlar məhdud olsa da, sosial şəbəkələrdə və xəbər mənbələrində Qəzza şəhərində intensiv bombardmanların olduğu bildirilir.

Qəzza zolağında ağır şərait və saysız-hesabsız təhlükələr altında çalışan jurnalistlər, həyatlarını riskə ataraq, baş verənləri işıqlandırmağa və həqiqəti çatdırmağa davam edirlər. Onlar təkcə bombardman və partlayış təhlükəsi ilə üzləşmirlər, həm də elektrik enerjisinin tam kəsilməsi, günəş panellərinin İsrail tərəfindən hədəfə alınaraq məhv edilməsi, internetin uzun müddət kəsilməsi və digər maneələrlə qarşı-qarşıyadırlar.

HƏMAS-ın yazılı açıqlamasında İsrailin Qəzza zolağında və region ölkələrində həyata keçirdiyi hücumlar “sionist varlığın ərəb və islam ölkələri üçün yaratdığı təhlükənin sübutu” kimi təsvir edilib. Açıqlamada vurğulanıb ki, İsrailin Yəmən, Suriya və Livana qarşı hücumları, eləcə də Qəzzada Fələstin xalqına qarşı davam edən təcavüzləri sionistlərin terrorçu və ekspansionist mahiyyətini üzə çıxarır. Xüsusilə, İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun “Böyük İsrail” layihəsinə sadiqliyi və ərəb torpaqlarını mənimsəmək siyasəti bu təcavüzlərin əsas motivi kimi qeyd olunub.

Prezident İlham Əliyev Səudiyyə Ərəbistanının “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına verdiyi müsahibədə olduqca önəmli və həssas məsələlərə toxunub. Bunlar arasında Azərbaycanın Yaxın Şərq siyasəti, bu regiona yönəlmiş gələcək planları və strateji hədəfləri xüsusi yer tutur. Bu gün Azərbaycan Yaxın Şərq siyasətində sözün əsl mənasında səmərəli nəticələr əldə etməkdədir.