ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazında baş verən qarşılıqlı hücumlar neft qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub. Brent markalı neft 72,03 dollara, WTI nefti isə 69,67 dollara çatıb. Analitiklər bazarda risklərin hələ də yüksək olduğunu bildirir, lakin iştirakçılar tədarükün bərpasının qlobal enerji balansına təsirini diqqətdə saxlayır. Təhlillərə görə, tədarükün yavaş bərpası qiymətlərdə əlavə yüksəliş riskini artırır və neft bazarında qeyri-müəyyənlik fonu davam edir.

Səudiyyə Ərəbistanının xam neft ixracı aprel ayında rekord minimuma düşüb. JODI məlumatına görə, ixrac mart ayına nisbətən kəskin azalıb. Neft ixracı 3,99 milyon barel/gün səviyyəsinə enib. Eyni zamanda hasilat da 6,32 milyon barel/günə düşüb. Bu, qeydə alınmış ən aşağı göstəricilərdən biri hesab olunur. Azalma ardıcıl ikinci aydır müşahidə edilir. Analitiklər bunu qlobal bazar şərtləri ilə əlaqələndirirlər.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin davam etdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, gün ərzində 55 ticarət gəmisi boğazdan keçib. Bu gəmilər dünya bazarlarına milyonlarla barel neft və müxtəlif yüklər daşıyıb. ABŞ tərəfi beynəlxalq su yolunda təhlükəsizliyin qorunduğunu bildirib. Hərbi qüvvələrin bölgədə fəaliyyətini davam etdirdiyi vurğulanıb. Açıqlama İranın boğazın bağlandığını bəyan etməsindən sonra verilib. Tehran qərarını Livandakı hadisələrlə əlaqələndirib. Hörmüz boğazı ətrafında vəziyyət diqqətlə izlənilir.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Hörmüz boğazının bağlandığını açıqlayıb. Qurum gəmilərə bölgəyə yaxınlaşmamaq barədə xəbərdarlıq edib. Tehran bu addımı Livandakı hadisələr və atəşkəs öhdəliklərinin pozulması ilə əlaqələndirir. İran tərəfi gəmi hərəkətinin təhlükəsizlik riski daşıdığını bildirib. ABŞ isə boğazın faktiki bağlandığını təsdiqləyən sübut görmədiyini açıqlayıb. Cey Di Vens neft daşımalarının davam etdiyini deyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Məsələ beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.

Küveyt müharibə dövründə elan etdiyi “fors-major” rejimini ləğv edib. Qərar dərhal qüvvəyə minib. Neft hasilatının 2 milyon barrelə çatdırılması planlaşdırılır. Bu proses Hörmüz boğazının açılması ilə üst-üstə düşür. Kommersiya daşımalarının bərpası da nəzərdə tutulur. Enerji sektorunda normal fəaliyyətə qayıdıldığı bildirilir. Qlobal bazarlarda sabitlik gözləntiləri artır. Neft təklifi yüksəlir.

Bank of America Hörmüz boğazının tam açılmasının neft qiymətlərini azalda biləcəyini bildirib. Brent neftinin orta qiymət proqnozu 93 dollardan 82 dollara endirilib. İlin ikinci yarısı üçün 70–80 dollar aralığı gözlənilir. Hörmüzün açılması qlobal təklifi artıracaq. ABŞ–İran razılaşması bazarda müsbət gözlənti yaradıb. Neft qiymətləri artıq enişə keçib. Enerji bazarında sabitlik siqnalları güclənir. Qlobal iqtisadiyyat prosesə həssas reaksiya verir.

ABŞ–İran razılaşmasından sonra neft qiymətləri ucuzlaşıb. Brent nefti 1,9 faiz azalaraq 78,02 dollar olub. Bu eniş qlobal enerji bazarlarında sabitlik gözləntilərini əks etdirir. Bir gün əvvəl isə qiymətlər qısa müddətlik artım göstərmişdi. Artım Trampın sərt açıqlamaları ilə bağlı idi. O, razılaşma pozularsa, hərbi əməliyyatların davam edə biləcəyini demişdi. Hazırda bazar yenidən eniş trendinə qayıdıb. Enerji bazarları ABŞ–İran prosesinə həssas reaksiya verir.

Vladimir Putin ABŞ–İran razılaşmasını müsbət qiymətləndirib. O, sənədin münaqişənin dayandırılmasına töhfə verə biləcəyini bildirib. Putin razılaşmanın Pakistan vasitəçiliyi ilə əldə olunduğunu qeyd edib. Rusiya lideri bu modeli gələcək sülh sazişləri üçün nümunə adlandırıb. O, Yaxın Şərqdə sabitliyin enerji bazarlarına təsirini vurğulayıb. Putin bu fikirləri Kazanda keçirilən sammitdə səsləndirib. Beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyi ön plana çəkilib. Mövzu qlobal diplomatik gündəmdə qalır.

Neft qiymətləri Donald Trampın İranla bağlı sərt açıqlamalarından sonra yenidən artıb. Brent markalı neft 0,7 faiz yüksələrək 79,50 dollar olub. WTI markalı neft isə 0,6 faiz artaraq 76,54 dollar səviyyəsinə çatıb. Qiymət artımı geosiyasi risklərin yüksəlməsi ilə əlaqələndirilir. Tramp ABŞ-nin İranla razılaşma uğursuz olarsa hərbi əməliyyatlara qayıda biləcəyini bildirib. Buna baxmayaraq, bazarlar hələ də üç aylıq minimum səviyyələrə yaxın qalır. Analitiklər ümumi trendin zəif olduğunu qeyd edirlər. Enerji bazarında qeyri-müəyyənlik davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin yenidən başladığını açıqlayıb. O bildirib ki, bir çox neft yüklü gəmi artıq boğazdan keçid edir. Tramp gəmilərin təhlükəsiz marşrut üzrə hərəkət etdiyini qeyd edib. ABŞ liderinin sözlərinə görə, istifadə olunan dəhliz tam təhlükəsiz vəziyyətdədir. O, bölgədə başqa marşrutların da olduğunu bildirib. Bununla belə, həmin marşrutlarla bağlı ətraflı məlumat verməyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas mərkəzlərindən biri sayılır. Gəmi hərəkətinin bərpası beynəlxalq bazarlar üçün mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir.

Hörmüz boğazında mina təhlükəsinin aradan qaldırılması uzun müddət tələb edə bilər. Dəniz təhlükəsizliyi üzrə mənbələr əməliyyatların 40-50 gün davam edə biləcəyini bildirirlər. Mina axtarışı üçün xüsusi gəmilər və müasir sualtı vasitələrdən istifadə olunacaq. Təhlükəsizlik tam təmin olunmadan bir çox şirkət bölgəyə qayıtmağa ehtiyatla yanaşır. Mütəxəssislər bunun qlobal enerji daşımalarına təsir göstərə biləcəyini qeyd edirlər. On milyonlarla barel neftin daşınması gecikə bilər. Beynəlxalq Gəmiçilik Şirkətləri Assosiasiyası hazırkı vəziyyəti riskli hesab edir. Təhlükəsiz marşrutların yaradılması boğazda normal fəaliyyətin bərpası üçün əsas şərt kimi göstərilir.

İranın Xatamül-Ənbiya Mərkəzi Qərargahı ABŞ-ın İran neft infrastrukturu üzrə təhdidlərini şərh edib. Qərargah bildirib ki, regionda neft və qaz ixracı təhlükə altındadır. Bəyanata görə, neft və qaz ya hamı üçün ixrac olunacaq, ya da heç kim üçün mümkün olmayacaq. Bu açıqlama Trampın yaxın gələcəkdə bazara nəzarət edəcəyi barədə açıqlamasından sonra verilib. İran hərbi qərargahı regiondakı enerji təchizatına ciddi xəbərdarlıq edir. Mövqe ABŞ-ın təzyiqlərinə qarşı mesajdır. Bu addım həm diplomatik, həm də iqtisadi gərginliyi artırır. Region ölkələri bu vəziyyəti yaxından izləyir.