İran və Oman arasında Hörmüz boğazı üzrə aparılan danışıqlarda irəliləyiş əldə olunduğu bildirilir. Tehran təhlükəsiz gəmiçilik marşrutlarının yaradılmasını dəstəkləsə də, boğaz üzərində nəzarətin özündə qalmasını istəyir. İran bildirir ki, ABŞ-nin bölgədəki siyasəti dəyişmədiyi və dəniz blokadası aradan qaldırılmadığı halda boğaz açılmayacaq. Tərəflər arasında nüvə proqramı, təhlükəsizlik təminatları və dondurulmuş aktivlər kimi digər mübahisəli məsələlər də qalır. Analitiklər mümkün İran–Oman razılaşmasının ABŞ–İran danışıqlarının yenidən başlamasına zəmin yarada biləcəyini qeyd edirlər.

İranın dövlət televiziyası IRIB bildirib ki, Omanla mümkün razılaşma Hörmüz boğazının dərhal açılması demək deyil. Məlumata görə, danışıqlar yalnız Tehran və Maskat arasında aparılır və ABŞ bu prosesdə iştirak etmir. İran hesab edir ki, boğazın yenidən açılması Vaşinqtonun davranışını dəyişməsindən asılıdır. İran mediası həmçinin Omanla yeni gəmiçilik marşrutu üzrə razılaşmanın yaxın olduğunu yazıb. Tehran ABŞ-ni danışıqlara müdaxilə etməkdə və prosesi ləngitməkdə ittiham edir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Omanla Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin olunması üzrə aparılan danışıqların müsbət irəlilədiyini açıqlayıb. XİN sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, tərəflər giriş və çıxış marşrutlarının müəyyənləşdirilməsi üzərində işləyirlər. Onun sözlərinə görə, danışıqlar həm texniki, həm də siyasi səviyyədə müsbət qiymətləndirilir. Tehran boğazda gəmi hərəkətinin idarə olunması üçün yeni mexanizmlərin hazırlanmasını davam etdirir.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, Vaşinqton İran və Oman arasında Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin olunmasına yönəlmiş danışıqlarda iştirak edir. Onun sözlərinə görə, bu proses İranın nüvə proqramının tam dayandırılmasına dair uzunmüddətli danışıqlara keçid məqsədi daşıyır. Rubio vurğulayıb ki, ABŞ üçün əsas hədəf İranın nüvə proqramının tam dayandırılmasıdır. O, həmçinin Hörmüz boğazının açıq olduğunu və gəmilərin hərəkətini davam etdirdiyini bildirib.

Qətər ABŞ–İran münaqişəsinin diplomatik yolla həlli istiqamətində səylərin davam etdiyini açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Məcid əl-Ənsarinin sözlərinə görə, Qətər, Pakistan və Oman vasitəçi qismində tərəflər arasında danışıqların təşkili və sənəd layihələrinin mübadiləsini əlaqələndirirlər. O bildirib ki, proses davam etsə də, mümkün razılaşmanın detalları açıqlanmayıb. Qətər diplomatik həll yolunun tapılması üçün səylərini davam etdirir.

Keçmiş ABŞ diplomatı Coey Hud Omanın Hörmüz boğazı ilə bağlı İranla dünya adından danışıqlar apardığını bildirib. Onun sözlərinə görə, boğaz qlobal enerji və xammal tədarükü üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Hud qeyd edib ki, müharibədən sonra bu marşrutdan təhlükəsiz keçid xeyli çətinləşib. Omanın İranın minimum tələblərini müəyyənləşdirməyə çalışdığı vurğulanıb. Keçmiş diplomat hesab edir ki, İran keçidlərə görə ödəniş tələb etməsə, vəziyyət əvvəlki vəziyyətinə qayıda bilər. Bu qiymətləndirmələr Coey Huda məxsusdur.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Tehran və Vaşinqton arasında hazırda birbaşa danışıqların aparılmadığını açıqlayıb. Bununla yanaşı, İranın regional ölkələrlə diplomatik təmasları davam edir. Son günlər Abbas Əraqçi Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan rəsmiləri ilə əlaqə saxlayıb. Oman və İran arasında Hörmüz boğazındakı vəziyyətlə bağlı danışıqlar da davam edir. Prezident Məsud Pezeşkian İranın regionda gərginliyi artırmaq istəmədiyini, lakin milli maraqlarını qorumağa hazır olduğunu bəyan edib. Tehran həm diplomatiyaya açıq olduğunu, həm də mümkün qarşıdurmaya hazır olduğunu bildirir.

Vaseda Universitetinin professoru Abdullah Baabud Omanın Hörmüz boğazında gərginliyin azaldılması istiqamətində fəal rol oynadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Oman İranın boğaza tam nəzarətini dəstəkləmir və beynəlxalq hüquqa uyğun həll yollarını müdafiə edir. Professor qeyd edib ki, Maskat Tehranla dialoqu davam etdirərək təhlükəsiz gəmiçilik üçün kompromis axtarır. Omanın bütün tərəflərlə işləmək bacarığının onu etibarlı vasitəçiyə çevirdiyi vurğulanıb. Analitik danışıqlarda müəyyən irəliləyişlərin olduğunu da bildirib. Onun fikrincə, Hörmüz boğazı ABŞ və İran arasında əsas müzakirə mövzularından biri olaraq qalır.

İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı aparılan danışıqlar dünya bazarında neftin ucuzlaşmasına səbəb olub. "Brent" markalı neftin qiyməti 1,56 faiz azalaraq 89,32 ABŞ dollarına düşüb. ABŞ-ın "Vest Texas İntermediate" markalı nefti də 1,35 faiz ucuzlaşıb. Analitiklər danışıqların Hörmüz boğazının fəaliyyətinin bərpası istiqamətində irəliləyişə işarə etdiyini bildirirlər. Bu gözləntilər bazarda təkliflə bağlı narahatlıqları azaldıb. Nəticədə neft qiymətlərində eniş müşahidə olunub. Bazar iştirakçıları danışıqların nəticələrini diqqətlə izləyirlər.

İran Omanla Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların davam etdiyini açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai boğazın bağlı qalmasına görə ABŞ-ni məsuliyyət daşımaqda ittiham edib. Tehran beynəlxalq gəmiçiliyin ABŞ-nin fəaliyyəti nəticəsində zərər gördüyünü iddia edir. İran həmçinin ABŞ və İsraili bölgədə hərbi gərginliyi artırmaqda günahlandırıb. Vaşinqton və Təl-Əviv bu açıqlamalara hələlik cavab verməyiblər.

Müdafiə analitiki Saşa Bruxmann İranın Hörmüz boğazı ilə bağlı siyasətini şərh edib. O bildirib ki, Tehranın əsas məqsədi iqtisadi gəlir deyil, strateji nəzarəti qorumaqdır. Analitik İranın əvvəlcə rüsum, sonra xidmət haqqı, indi isə könüllü ödəniş modelini irəli sürdüyünü xatırladıb. Onun fikrincə, İran boğaz üzərində dominant mövqeyini saxlamaq istəyir. Bruxmann Omanın birgə idarəetmə təklifinin bu səbəbdən rədd edildiyini bildirib. O, Tehranın Körfəz ölkələri ilə ayrıca anlaşmalar əldə etməyə çalışdığını da qeyd edib. İran bu qiymətləndirmələrə hələlik münasibət bildirməyib.

İran ABŞ ilə birbaşa danışıqlar aparmaq niyyətində olmadığını açıqlayıb. Kazım Qəribabadi Oman vasitəçiliyi ilə təmasların davam etdiyini bildirib. O, Vaşinqtonun hərbi əməliyyatlarla danışıqları növbələşdirməsini tənqid edib. İran rəsmisi ABŞ-nin münaqişənin dayandırılması üçün mesaj göndərdiyini iddia edib. Qəribabadi Hörmüz boğazında yeni cənub marşrutunu tanımayacaqlarını da bəyan edib. O, minaların təmizlənməsinin yalnız İranın səlahiyyətində olduğunu vurğulayıb. ABŞ bu açıqlamalara hələlik cavab verməyib.