İran Hörmüz boğazı ilə bağlı sərt bəyanat verib. Xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi suverenliyi qorumaq üçün bütün variantların nəzərdən keçirildiyini bildirib. O, hərbi əməliyyatların yenidən başlaya biləcəyini də istisna etməyib. İran rəsmisi Oman sahillərinə yaxın yeni gəmiçilik zolağına etiraz edib. Qəribabadi Avropa gəmiləri ilə bağlı da sərt xəbərdarlıq səsləndirib. Avropa tərəfi hələlik bu açıqlamaya cavab verməyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.

Körfəz Əməkdaşlıq Şurasına üzv ölkələrin xarici işlər nazirləri videokonfrans keçiriblər. Görüşdə ABŞ-İran danışıqları və Hörmüz boğazındakı vəziyyət müzakirə olunub. Oman Xarici İşlər Nazirliyi koordinasiyanın gücləndirilməsinin vacibliyini bildirib. Tərəflər gəmiçilik azadlığının və dəniz təhlükəsizliyinin qorunmasını prioritet hesab ediblər. Siyasi və diplomatik həll yollarına üstünlük verilməsinin əhəmiyyəti vurğulanıb. Regional təhlükəsizlik və sabitlik əsas müzakirə mövzularından biri olub. Görüşdən sonra yeni qərarlar barədə məlumat verilməyib.

İran Hörmüz boğazı ilə bağlı siyasətində dəyişiklik olmadığını bəyan edib. Omanın vasitəçiliyi ilə siyasi və texniki danışıqlar davam edir. İran ABŞ ilə birbaşa danışıqlar aparmadığını bildirir. Oman boğazın regional konsorsium tərəfindən idarə olunmasını təklif edib. Tehran isə boğazın İranın nəzarətində qalmasını və gəmilərdən xidmət haqqı alınmasını dəstəkləyir. Tərəflər irəliləyişdən danışsalar da, İranın əsas mövqeyində dəyişiklik müşahidə olunmur. Danışıqların gələcək nəticələri hələlik qeyri-müəyyəndir.

Yəməndə yenidən genişmiqyaslı müharibə ehtimalının artdığı bildirilir. Husilər və hökumət qüvvələri cəbhə xətti boyunca hərbi mövqelərini gücləndiriblər. BMT, Oman və Pakistanın vasitəçilik səyləri davam etsə də, diplomatik həllə ümidlərin azaldığı qeyd olunur. Səudiyyə Ərəbistanı 2022-ci ildən bəri yeni müharibədən yayınmağa çalışır. Lakin husilərin Səudiyyə hava limanına və tankerlərinə hücumları gərginliyi yenidən artırıb. Analitiklər vəziyyətin daha geniş qarşıdurmaya çevrilə biləcəyini istisna etmirlər. Regional təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar güclənməkdə davam edir.

Oman nümayəndə heyəti Hörmüz boğazının idarə olunması mexanizmlərini müzakirə etmək üçün Tehrana səfər edib. IRNA-nın məlumatına görə, tərəflər gəmi hərəkətinin tənzimlənməsi üzrə çərçivə sənədini müzakirə edirlər. İran bu prosesi Omanla birlikdə həyata keçirməyə hazır olduğunu bir daha bəyan edib. Oman Hörmüz boğazına sahili olan ikinci dövlətdir. ABŞ və Körfəz ölkələri isə belə bir idarəetmə modelini dəstəkləmədiklərini bildiriblər. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının ən vacib marşrutlarından biridir. Müzakirələr regional təhlükəsizlik və dəniz nəqliyyatı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Oman Hörmüz boğazının beynəlxalq gəmiçilik üçün açıq qalmasının vacibliyini bəyan edib. Xarici işlər naziri Seyid Bədr bin Həməd Əlbusaidi bu çağırışı Manilada keçirilən beynəlxalq toplantıda səsləndirib. O bildirib ki, beynəlxalq ticarət marşrutlarının təhlükəsizliyi təmin olunmalıdır. Nazir sahilyanı dövlətləri və dəniz yollarından istifadə edən ölkələri məsuliyyətli əməkdaşlığa çağırıb. Malakka və Sinqapur boğazlarındakı əməkdaşlıq modeli nümunə kimi göstərilib. Oman mübahisələrin diplomatik yolla həllini dəstəklədiyini bir daha bəyan edib. Ölkənin regional vasitəçilik rolunu bundan sonra da davam etdirəcəyi vurğulanıb.

Omanın xarici işlər naziri Seyid Bədr bin Həməd Əl-Busaidi Manila şəhərində Pakistanın xarici işlər naziri Məhəmməd İshaq Dar ilə görüşüb. Görüş ASEAN toplantısı çərçivəsində keçirilib. Tərəflər ikitərəfli əməkdaşlığın inkişafını və regional məsələləri müzakirə ediblər. Danışıqlarda Hörmüz boğazı və Yəməndəki vəziyyət əsas mövzulardan olub. Oman Xarici İşlər Nazirliyi məsləhətləşmələrin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Nazirlər regional və beynəlxalq təhlükəsizlik sahəsində əlaqələndirmənin əhəmiyyətini qeyd ediblər. Görüşdə ümumi maraq doğuran beynəlxalq məsələlər də müzakirə olunub.

Hörmüz boğazında Yunanıstana məxsus iki neft tankerinə hücum edildiyi bildirilir. Tankerlərdən birində yanğın baş verib və heyət gəmini tərk edib. Xilasetmə əməliyyatı nəticəsində ekipaj üzvləri təhlükəsiz yerə çıxarılıb. Hadisə Oman sahilləri yaxınlığında baş verib. Tankerin bir müddət Səudiyyə Ərəbistanı sahillərində qaldığı bildirilib. Hücumun məsuliyyəti hələ müəyyən edilməyib. Bölgədə dəniz nəqliyyatı ilə bağlı risklər artır.

Omanın Duqm limanının şərqində tanker və hərbi qüvvələr arasında insident baş verib. Bu barədə Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları Mərkəzi məlumat yayıb. Bildirilib ki, tanker bölgədə davam edən hərbi fəaliyyət çərçivəsində hərbi qüvvələrlə qarşılıqlı təmasda olub. Hadisənin təfərrüatları hələlik açıqlanmayıb. Tankerin vəziyyəti və mümkün zərər barədə rəsmi məlumat yoxdur. Araşdırmalar davam edir. Son həftələr Hörmüz boğazı və Oman sahillərində dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı gərginlik artıb. UKMTO əlavə məlumat veriləcəyini açıqlayıb.

Tasnim xəbər agentliyi son 24 saatda Hörmüz boğazından səkkiz gəminin keçdiyini iddia edib. Agentliyin məlumatına görə, yeddi gəmi İranın ərazi sularından hərəkət edib. Bildirilir ki, heç bir gəmi Omanın ərazi sularından istifadə etməyib. Tasnim keçidlərin yarısının İran bayrağı altında üzən gəmələr tərəfindən həyata keçirildiyini də qeyd edib. Məlumat ABŞ qüvvələrinin İran limanlarına tətbiq edildiyi bildirilən blokada fonunda yayılıb. ABŞ tərəfi bu iddialara münasibət bildirməyib. Tasnim-in açıqladığı məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. Hörmüz boğazında vəziyyət gərgin olaraq qalır.

UKMTO Oman sahilləri yaxınlığında ticarət gəmisi ilə bağlı insidenti araşdırır. Hadisə Duqm şəhərindən təxminən 100 dəniz mili şərqdə qeydə alınıb. Məlumata görə, gəmi bölgədə davam edən hərbi fəaliyyət çərçivəsində hərbi qüvvələrlə qarşılıqlı təmasda olub. Hadisənin təfərrüatları hələ açıqlanmayıb. Aidiyyəti qurumların insidentdən xəbərdar olduğu və araşdırmanın davam etdiyi bildirilib. UKMTO bundan əvvəl də eyni ərazidə tankerlə bağlı oxşar hadisə barədə məlumat yaymışdı. Gəminin və ekipajın vəziyyəti barədə rəsmi məlumat yoxdur. Bölgədə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı gərginlik davam edir.

Körfəz ölkələri və İordaniya artan regional gərginlik səbəbindən silahlı qüvvələrini yüksək hazırlıq vəziyyətində saxlayırlar. Əsas narahatlıq ABŞ-ın İranın mülki və enerji infrastrukturuna mümkün zərbələrinin bölgədə cavab hücumlarına səbəb ola bilməsidir. Təhlillərdə İranın enerji obyektlərini hədəfə ala biləcəyi ehtimalı qeyd olunur. Mart ayında Qətərin Rəs Ləffan Sənaye Şəhərinə raket hücumu nəticəsində mayeləşdirilmiş təbii qaz istehsalına təsir göstərildiyi bildirilir. Körfəz ölkələri əvvəlki aylarda yaşanan gərginliyin təkrarlanmasını istəmirlər. Bu məqsədlə Qətər və Oman diplomatik təşəbbüslərini davam etdirirlər. Bölgədə həm hərbi hazırlıq, həm də diplomatik fəaliyyət paralel şəkildə davam edir. Məlumatın bir hissəsi ekspert qiymətləndirmələrinə əsaslanır.