Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərliyi altında Körfəz ölkələri ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasını İrana qarşı mümkün hərbi müdaxilədən çəkindirməyə çalışır. "Wall Street Journal" (WSJ) qəzetinin anonim mənbələrə istinadən yaydığı məlumata görə, Səudiyyə Ərəbistanı, Oman və Qətər rəsmiləri Vaşinqtonu xəbərdar ediblər. Onlar İrana qarşı hərbi addımın neft bazarlarını sarsıdacağını və nəticədə ABŞ iqtisadiyyatına ciddi ziyan vuracağını bildiriblər. Körfəz ölkələri mümkün hücumların Hörmüz boğazından keçən neft tankerlərinin hərəkətini dayandırmasından və regionda uzunmüddətli qeyri-sabitlik yaranmasından narahatdırlar.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla hər hansı formada ticarət əlaqələri quran bütün ölkələrin ABŞ-la ticarətində 25 faiz dərəcəsində gömrük rüsumu ilə üzləşəcəyini bildirib. Tramp bu barədə "Truth Social" platformasında paylaşım edib. O bildirib ki, İran İslam Respublikası ilə iş görən istənilən ölkə dərhal qüvvəyə minmək şərtilə ABŞ-la apardığı bütün ticarət əməliyyatlarına görə 25 faiz rüsum ödəyəcək. Bu qərarın qəti olduğunu vurğulayan Tramp rüsumun tətbiqi üçün hansı hüquqi mexanizmdən istifadə ediləcəyi barədə əlavə təfərrüat verməyib.

ABŞ Prezidenti Donald Trampa etiraz aksiyalarının davam etdiyi İrana qarşı ənənəvi hava hücumları ilə yanaşı, kiber və psixoloji əməliyyat variantlarını ehtiva edən geniş hesabat təqdim edilib. CBS News kanalına danışan ABŞ Müdafiə Nazirliyinin rəsmiləri Prezident Trampın İrana qarşı istifadə edilə biləcək hərbi və gizli vasitələr barədə ətraflı məlumatlandırıldığını bildiriblər. Məlumata görə, mümkün hərbi müdaxilə zamanı hava qüvvələri və uzaqmənzilli raketlər əsas rolunu qoruyub saxlasa da, kiber əməliyyatlar və psixoloji fəaliyyətlər də masadakı variantlar arasındadır.

İranın ali rəhbəri Ayətullah Əli Xamenei ölkədə davam edən etiraz aksiyalarına münasibət bildirərək ABŞ Prezidenti Donald Trampın açıqlamalarını sərt şəkildə tənqid edib. 86 yaşlı İran lideri çıxışında bildirib ki, Vaşinqton Tehran üzərində təzyiq dili ilə danışmamalıdır və ABŞ rəhbərliyi əvvəlcə öz daxili problemlərinə fokuslanmalıdır.

İran ABŞ-nin ölkənin nüvə obyektlərinə mümkün hücum təhdidlərinin qlobal nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınması rejimi baxımından ciddi nəticələr doğura biləcəyini bildirərək Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinə (MAQATE) rəsmi müraciət ünvanlayıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmail Bəqayi İraqın Tehran və Vaşinqton arasında dialoqu təşviq etmək səylərini müsbət qiymətləndirdiklərini bildirib. O qeyd edib ki, istənilən danışıqlar prosesi effektiv və real nəticələr verməsi üçün müəyyən edilmiş diplomatik prosedurlara uyğun aparılmalıdır. Bəqayi Tehranda keçirilən həftəlik mətbuat konfransında diplomatiyanın İranın milli maraqlarının qorunmasında əsas vasitələrdən biri olduğunu və faydalı olduğu hallarda bu alətdən istifadə olunacağını vurğulayıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi nüvə məsələsinin həlli üçün ABŞ ilə qarşılıqlı hörmətə əsaslanan danışıqlara hazır olduqlarını bildirib. Əraqçi bu barədə “Al Jazeera” telekanalına verdiyi müsahibədə danışıb. O, iyun ayında İsrail və ABŞ tərəfindən İranın nüvə obyektlərinə endirilən zərbələrdən sonra ABŞ prezidenti Donald Trampa “sülh yolu ilə həll üçün güclü diplomatiya” çağırışı etdiyini qeyd edib. Nazir bildirib ki, tərəflər bir-birinin hüquqlarına hörmətlə yanaşarsa və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan razılaşmaya hazır olarsa, nüvə məsələsinin dinc yolla həlli mümkündür.

İran Atom Enerjisi Təşkilatının rəhbəri Məhəmməd İslami ABŞ və onun müttəfiqlərini İranın elmi nailiyyətlərinə qarşı gərginliyi artırmaqda ittiham edib. Yəmənin “Əl-Məsirə” televiziyasına müsahibəsində İslami, İranın dinc nüvə obyektlərinə edilən hücumların ölkənin elmi potensialına qarşı görünməmiş təcavüz olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, bu hücumların vaxtı və xarakteri qarşıdurmanın yeni və təhlükəli mərhələyə adladığını göstərir. İslami İranın hüquqlarından geri çəkilməyəcəyini vurğulayaraq qeyd edib ki, “Tehran heç vaxt öz hüquqlarından güzəştə getməyəcək və heç kimə iradəsini diktə etməyə icazə verməyəcək.”

İranın BMT-dəki səfiri Amir-Saeid İravani ABŞ Prezidenti Donald Trampın nüvə silahları ilə bağlı açıqlamalarının beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu və qlobal sülh və təhlükəsizliyə ciddi təhdid yaratdığını bildirib. İravani qeyd edib ki, Trampın 29 oktyabr 2025-ci il tarixində sosial mediada ABŞ-ın nüvə silahlarını digər nüvə gücləri ilə bərabər sınaqdan keçirməyə başlayacağını bildirməsi və 31 oktyabr müsahibəsində “dünyanı 150 dəfə məhv edə biləcək qədər nüvə silahına malik olduqlarını” deməsi nüvə sınaqlarını bərpa etmək niyyətinin açıq göstəricisidir. Bu, Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsi (NPT) və Ümumi Nüvə Sınaqlarına Qadağa Müqaviləsi (CTBT) üzrə öhdəliklərin kobud şəkildə pozulması hesab olunur.

ABŞ İranı “inqilabi xülyalarından əl çəkməyə” çağıraraq beynəlxalq ictimaiyyəti Tehrana təzyiq göstərməyə dəvət edib və İran rəhbərliyini Vaşinqtonla “xoş niyyətli birbaşa dialoqa” başlamağa səsləyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-ın Venesuela sahilləri yaxınlığında artan hərbi fəaliyyətlərini beynəlxalq hüququn və BMT Nizamnaməsinin açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, ABŞ-ın bölgədəki hərbi addımları, o cümlədən balıqçı gəmilərinə təkrar hücumlar və Venesuelaya qarşı güc tətbiqi ilə hədələmələr, beynəlxalq münasibətlərdə zor tətbiq etməmək prinsipinə ziddir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərqdə sülh çağırışını riyakarlıq adlandıraraq, bu bəyanatın Vaşinqtonun regionda və İrana qarşı təcavüzkar hərəkətləri ilə ziddiyyət təşkil etdiyini bildirib. Nazirliyin çərşənbə axşamı yaydığı bəyanatda qeyd olunur ki, “Trampın sülh və dialoq istəyi, ABŞ-ın İran xalqına qarşı həyata keçirdiyi aqressiv və cinayətkar siyasətlə uyğun gəlmir”.