BAKI, AzerVoice
Fransa və İspaniya, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə və dayanıqlı inkişafı dəstəkləmək məqsədilə xüsusi təyyarə uçuşları və birinci sinif səyahətlərin vergiyə cəlb olunmasına dair beynəlxalq təşəbbüsə qoşulublar.
Yeni təşəbbüs 30 iyun tarixində Sevilyada keçirilən BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Sammiti çərçivəsində elan olunub. Təşəbbüsə Fransa və İspaniya ilə yanaşı, Keniya, Barbados, Somali, Benin, Syerra Leone və Antigua və Barbuda da dəstək verib.
Yelisey Sarayından yayılan rəsmi açıqlamada bildirilib ki, təşəbbüsün əsas məqsədi lüks səyahətlər də daxil olmaqla, təyyarə biletlərinə vergi tətbiq edən ölkələrin sayını artırmaq və ən yaxşı beynəlxalq təcrübələr əsasında xüsusi təyyarə uçuşlarını vergiyə cəlb etməkdir.
BMT nəzdində fəaliyyət göstərən Qlobal Həmrəylik Vergiləri üzrə İşçi Qrupun sifarişi ilə aparılmış tədqiqatın nəticələrinə görə, dünyada xüsusi təyyarə yanacağının vergiyə cəlb edilməsi ildə 41 milyard avro, birinci sinif biletlərə tətbiq ediləcək vergi isə əlavə 37 milyard avro gəlir gətirə bilər. Beləliklə, ümumi maliyyələşdirmə potensialı 78 milyard avronu keçə bilər. Hətta daha geniş vergi tədbirləri ilə bu məbləğ illik 187 milyard avroya qədər çata bilər.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Sevilyadakı çıxışında bildirib ki, dənizçilik sahəsində əldə edilən nailiyyətlərdən sonra bu addım aviasiya sektoru üçün irəliyə doğru atılmış böyük addımdır.
Qlobal Həmrəylik Vergiləri İşçi Qrupunun həmsədri Loran Tübian (Laurence Tubiana) isə bildirib ki, premium hava səyahətlərinə tətbiq ediləcək vergi həyati əhəmiyyət daşıyan maliyyə mənbələri yarada bilər.
Aviasiya sektoru hazırda dünya üzrə antropogen istixana qazı emissiyalarının 2,5 faizindən çoxunu təşkil edir və bu göstərici sürətlə artır. Xüsusi təyyarələr isə ətraf mühitə daha böyük təsir göstərir. Beynəlxalq Təmiz Nəqliyyat Şurasının (ICCT) 2023-cü ildə apardığı araşdırmaya görə, həmin il xüsusi təyyarələrdən buraxılan istixana qazı 19,5 milyon ton təşkil edib, bu da London Heathrov hava limanından qalxan bütün uçuşların emissiyasını üstələyib.
COVID-19 pandemiyasından sonra lüks və fərdi hava səyahətlərinə tələbatın artması ilə yanaşı, bu sahədən qaynaqlanan emissiyalar da 2019–2023-cü illər arasında 46 faiz yüksəlib. Birinci və biznes sinif oturacaqları daha geniş və az sərnişinlə paylaşılır, bu da adambaşına düşən karbon izini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu sinifdə səyahət edənlər, iqtisadiyyat sinifində uçanlarla müqayisədə kilometrə görə 3–4 dəfə daha çox karbon dioksid buraxırlar.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron və digər liderlər bütün ölkələri bu təşəbbüsə qoşulmağa və iqlim ədaləti naminə yeni maliyyə mexanizmlərinin qurulmasına töhfə verməyə çağırıblar.