BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə
İsrail və Fələstin arasında Qətər, Misir və Türkiyənin vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlar nəticəsində Qəzzə zolağında iki ildir Qəssam briqadaları tərəfindən saxlanılan 20 israilli əsir azad edilib.
AzerVoice xəbər verir ki, azad edilən israillilər İsrail tərəfinə təhvil verilib və ilkin tibbi müayinədən keçirilib. İsrail Müdafiə Ordusu (IDF) nümayəndələri əsirlərin sağlamlıq vəziyyətinin qənaətbəxş olduğunu, onların yaxın günlərdə psixoloji reabilitasiya proqramına cəlb ediləcəyini açıqlayıb.
Qəssam briqadaları tərəfindən saxlanılan israilli əsirlərin iki il ərzində tünellərdə qaldıqları bildirilir. Lakin görüntülərdə və ilkin tibbi hesabatlarda onların fiziki və psixoloji vəziyyətlərinin sabit olduğu qeyd olunur.
Qəssam rəhbərliyi azad edilən əsirlərin beynəlxalq razılaşma çərçivəsində və heç bir zorakılığa məruz qalmadan qaytarıldığını vurğulayıb.
Bu addım, müşahidəçilərin fikrincə, Həmasın beynəlxalq səviyyədə siyasi məsuliyyətli aktor kimi təqdim olunması cəhdinin bir hissəsidir.
İsrail tərəfinin fələstinli məhbuslara münasibəti tənqid olunur
Eyni vaxtda İsrailin nəzarətində olan fələstinli məhbusların azadlığa buraxılması prosesi beynəlxalq müstəvidə ciddi tənqidlərə səbəb olub.
Məlumatlara görə, İsrail səhər tezdən Necef həbsxanasında saxlanılan fələstinli məhbusları avtobuslara mindirərək azadlığa hazırlayıb.
Lakin yayılan görüntülərdə əl-qandallı və gözləri bağlı məhbusların hərəkət etdirilməsi, həmçinin həbsxana yaxınlığında gözləyən izdihama İsrail əsgərlərinin müdaxiləsi ciddi narazılıq doğurub.
Beynəlxalq hüquq müdafiəçiləri bu davranışı “alçaldıcı və qeyri-insani rəftar” kimi qiymətləndirib.
BMT və Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi azad edilən əsirlərin vəziyyəti ilə bağlı monitorinq prosesinə başladığını təsdiqləyib.
BMT Baş katibinin sözçüsü bildirib ki, bütün tərəflər beynəlxalq humanitar hüququn tələblərinə əməl etməli, mülki şəxslərə qarşı zorakılığın istənilən formasından çəkinməlidirlər.
Avropa İttifaqı da yayımladığı bəyanatda atəşkəsin davamlılığını və humanitar mexanizmlərin gücləndirilməsini vacib sayıb.
Ekspertlərin fikrincə, bu hadisə əsirlərə münasibətdə iki fərqli yanaşmanı ortaya qoyub.
Qəssam tərəfi əsirləri “sağ-salamat” qaytarmaqla beynəlxalq imicini gücləndirməyə çalışır.
İsrail tərəfi isə fələstinli məhbuslara qarşı sərt davranışı ilə humanitar hüquq normalarının pozulması ittihamı ilə üzləşib.
Regiondakı diplomatik müşahidəçilər bildirirlər ki, bu vəziyyət Həmas–İsrail danışıqlarında humanitar məsuliyyət balansını dəyişə bilər.
Türkiyə, Qətər və Misirin vasitəçiliyi ilə əldə olunan bu razılaşma Qəzzə böhranında danışıqlar mərhələsinin güclənməsi üçün mühüm sınaq hesab olunur.
