İşğal altındakı İordan çayının qərb sahilində gərginlik davam edir. Fələstinin Vəfa xəbər agentliyi çərşənbə günü bölgənin müxtəlif yerlərində bir sıra hadisələrin baş verdiyini bildirib. Dəhişə qaçqın düşərgəsində keçirilən əməliyyatdan sonra 25 fələstinlinin sərbəst buraxıldığı qeyd olunur. Yətta qəsəbəsində məskunlaşanların hücumu nəticəsində üç nəfərin yaralandığı bildirilir. Beyt Ula qəsəbəsində istehsal və kənd təsərrüfatı obyektlərinin dağıdıldığı iddia edilir. Əl-Xadır qəsəbəsində isə fermerlərin torpaqlarını tərk etməyə məcbur edildiyi qeyd olunur. İsrail tərəfi bu məlumatlarla bağlı hələlik rəsmi mövqe açıqlamayıb. Hadisələrlə bağlı məlumatlar müstəqil mənbələr tərəfindən tam təsdiqlənməyib.
#İsrail
İsrail Ali Məhkəməsi ultraortodoks yəhudilərin həbsini məhdudlaşdıran qanunun icrasını dayandırıb. Qanun hərbi xidmət yaşında olan dini təhsil müəssisələrinin tələbələrinin noyabrın 30-dək həbs olunmamasını nəzərdə tuturdu. Məhkəmə bu sənədin yalnız əhalinin müəyyən bir hissəsinə şamil edildiyini əsas gətirərək onun tətbiqini dayandırıb. Bildirilib ki, qanunla bağlı şikayətlərə qısa müddətdə baxılacaq. Ultraortodoks icmasının rəhbərləri uzun illərdir məcburi hərbi xidmətə qarşı çıxırlar. Onlar bunun dini təhsilə və icmanın həyat tərzinə zərər vurduğunu bildirirlər. Məsələ İsraildə siyasi və hüquqi müzakirələrin əsas mövzularından biri olaraq qalır. Qərarın seçkilər öncəsi siyasi proseslərə də təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.
Fələstinin Wafa xəbər agentliyi Qəzza zolağında ölənlərin sayının 73 min 246 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Məlumata görə, 2023-cü il oktyabrın 7-dən bəri 173 min 727 nəfər yaralanıb. Tibbi mənbələr bildirirlər ki, 2025-ci ilin oktyabrında əldə edilmiş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, bölgədə hərbi əməliyyatlar davam edir. Həmin dövrdən indiyədək daha 1 123 nəfərin öldüyü, 3 616 nəfərin isə yaralandığı qeyd olunur. İsrail tərəfi bu məlumatlara hələlik rəsmi münasibət bildirməyib. Qəzza zolağında humanitar böhran dərinləşməkdə davam edir. Beynəlxalq təşkilatlar mülki əhalinin qorunmasına dair çağırışlarını yenidən səsləndirirlər. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ senatoru Lindsi Qrehemin anım mərasimində iştirak etmək üçün ABŞ-a səfər etməyə hazırlaşır. Məlumata görə, səfər şənbə gecəsi başlayacaq və çərşənbə axşamına qədər davam edəcək. Səfər çərçivəsində Donald Tramp ilə mümkün görüş də müzakirə olunur, lakin bu barədə hələ rəsmi təsdiq verilməyib. Netanyahu Aparatının Avstriya Kansleri Kristian Ştokerdən planlaşdırılmış İsrail səfərini təxirə salmasını istədiyi bildirilir. Ştokerin səfəri gələn həftəyə nəzərdə tutulmuşdu. Netanyahu Aparatının gün ərzində ABŞ səfərinin proqramını açıqlaması gözlənilir. Lindsi Qrehem Donald Trampın ən yaxın siyasi müttəfiqlərindən biri hesab olunurdu. Onun qəfil vəfatı ABŞ siyasi dairələrində geniş əks-səda doğurub.
İran dövlət mediası Hörmüz boğazının kommersiya gəmiçiliyi üçün hələ də bağlı olduğunu bildirib. Məlumata görə, son 24 saat ərzində ən azı iki gəmi xəbərdarlıq atəşindən sonra dayandırılıb. Hadisənin İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusu tərəfindən həyata keçirildiyi iddia olunur. Bölgədə artan hərbi gərginlik ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqların dayanmasına səbəb olub. Tehran ABŞ və İsrailin fevralın 28-də başladığı hərbi əməliyyatlardan sonra boğazı faktiki olaraq bağlayıb. Bu qərar dünya bazarlarında neft və digər strateji məhsulların qiymətlərinin kəskin yüksəlməsinə gətirib çıxarıb. Hörmüz boğazı qlobal enerji tədarükünün əsas marşrutlarından biri hesab olunur. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq ticarət və enerji təhlükəsizliyi üçün əsas risklərdən biri olaraq qalır.
İsrail ordusu Qəzza zolağının şimalında HƏMAS-ın Qəssam briqadalarının iki xüsusi təyinatlı komandirinin öldürüldüyünü açıqlayıb. Məlumata görə, öldürülən şəxslər "Nuxba" bölməsinin üzvləri olub. Onların adlarının Əli Şəmləx və Nasir Luah olduğu bildirilib. İsrail ordusu hər iki şəxsin öz qüvvələri üçün birbaşa təhlükə yaratdığını iddia edib. Hadisənin çərşənbə axşamı gecəsi baş verdiyi qeyd olunub. Əməliyyatın təfərrüatları açıqlanmayıb. HƏMAS hələlik bu iddialara münasibət bildirməyib. Qəzza zolağında hərbi əməliyyatlar davam edir.
İran xarici işlər nazirinin müavini Qəribabadi ABŞ-ı Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvlərinə təzyiq göstərməkdə ittiham edib. O bildirib ki, Vaşinqton sanksiyalar və siyasi vasitələrdən istifadə edərək ölkələrin məhkəmə ilə əməkdaşlığını məhdudlaşdırmağa çalışır. İran rəsmisi bunun ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarının araşdırılmasının qarşısını almaq məqsədi daşıdığını deyib. ABŞ isə BCM-yə qarşı tədbirlər görəcəyini açıqlayıb. Məhkəmənin bir sıra rəsmiləri artıq ABŞ sanksiyalarına məruz qalıb. Hadisə beynəlxalq hüquq və məhkəmənin səlahiyyətləri ilə bağlı mübahisələri yenidən gündəmə gətirib.
ABŞ Dövlət Departamentinin rəsmisi İsrail və Livan arasında Romada keçirilən danışıqları məhsuldar adlandırıb. Görüşlər Livanın cənubundakı vəziyyət və əldə olunan razılaşmanın icrası məsələlərinə həsr olunub. İsrail daha əvvəl iki ərazidən qoşunların çıxarılması planına hazır olduğunu bildirib. İyunun 26-da Vaşinqtonda keçirilən görüşdə Livanda müharibənin dayandırılması və silahlı qrupların tərksilahı ilə bağlı razılaşma əldə olunmuşdu. Danışıqların sabah davam etdirilməsi planlaşdırılır. ABŞ prosesdə vasitəçi rolunu davam etdirir.
İsrail təhlükəsizlik kabineti İordan çayının qərb sahilində 34 yeni yaşayış məntəqəsinin yaradılması üçün 434 milyon dollar vəsait ayırıb. Maliyyə naziri Bezalel Smotriç qərarı tarixi adlandırıb. İsrail 1967-ci ildən bu ərazini işğal altında saxlayır. Hazırda bölgədə 500 mindən çox israilli məskunlaşanın yaşadığı bildirilir. BMT və bir çox ölkələr İsrail yaşayış məntəqələrini beynəlxalq hüquqa zidd hesab edir. Qərar bölgədə siyasi gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə qəbul edilib.
İsrail və Livan arasında Romada keçirilən danışıqların ilk günü başa çatıb. Görüşlər ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan çərçivə razılaşmasının icrasına həsr olunub. Tərəflər Livanın cənubundakı vəziyyəti və İsrail qüvvələrinin çıxarılması məsələsini müzakirə ediblər. İsrail daha əvvəl iki ərazidən qoşunlarını çıxarmaq planlarına hazır olduğunu açıqlayıb. Danışıqların ikinci gün davam etməsi gözlənilir. Razılaşmanın məqsədi bölgədə təhlükəsizliyi təmin etmək və gərginliyi azaltmaqdır.
İsrail Livanın cənubunda iki “pilot zona”nın yaradılması planını həyata keçirməyə hazır olduğunu bildirib. İsrail xarici işlər naziri Gideon Saar Romadakı danışıqların bu məsələdə irəliləyişə səbəb olacağına ümid etdiyini deyib. Razılaşmaya əsasən, İsrail qüvvələri Livanın cənubundan mərhələli şəkildə çıxmalıdır. Hizbullahın geri çəkilməsindən sonra həmin ərazilərə Livan ordusunun nəzarət etməsi nəzərdə tutulur. Lakin İsrail ordusunun bölgədə zərbələri və dağıntıları davam etdirdiyi bildirilir. Danışıqlar tərəflər arasında əldə olunan razılaşmanın icrasına yönəlib.
İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu İran rəhbərliyinə xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İran İsrailə hücum edərsə, ölkəsi güclü cavab verəcək. Netanyahu əvvəlki kimi hücumlara səssiz qalmayacaqlarını deyib. İsrail Baş nazirinin açıqlaması regionda artan gərginlik fonunda səslənib. Tərəflər arasında son dövrlərdə qarşılıqlı hərbi təhdidlər davam edir. İran və İsrail arasında mümkün yeni eskalasiya beynəlxalq diqqət mərkəzindədir.