İsrail baş naziri Benyamin Netanyahu Orta Şərqdə davam edən böhranla bağlı açıqlama verərək, İsrail və ABŞ qoşunlarının lazım gəldikdə İrana qarşı hərbi əməliyyat üçün hazır vəziyyətdə olduğunu açıqlayıb. O vurğulayıb ki, eskalasiya qərarı ABŞ prezidenti Donald Trampın səlahiyyətindədir və bu məsələ Vaşinqtonla razılaşdırılıb. Netanyahu İranın vəziyyətini “zəif” adlandıraraq, münaqişənin hələ bitmədiyini bildirib və tərəflərin mövcud hərbi hazırlıqlarını davam etdirdiyini qeyd edib. Bu açıqlamalar regionda gərginliyin davam etdiyini və tərəflər arasında diplomatik danışıqların eyni zamanda hərbi planların da hazırlandığını göstərir.

ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio Livan və İsrail rəsmiləri arasında keçirilən görüşlərin birgə bəyanat və fəaliyyət planı ilə nəticələnməsini ümid etdiyini bildirib. Görüşlər Livandakı İsrail və İran dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən Hizbullah arasında döyüşlərin dayandırılması və uzunmüddətli sülhün təmin olunması məqsədilə baş tutub. Rubio görüşlərin Vaşinqton tərəfindən təşkil edildiyini vurğulayıb və tərəflərin sülh istiqamətində konkret addımlar atacağına ümid etdiyini qeyd edib.

Livan Səhiyyə Nazirliyinin açıqlamasına görə, 2 mart tarixindən bəri İsrailin hücumları nəticəsində ölkədə 3 516 nəfər həyatını itirib və 10 674 nəfər yaralanıb. Nazirliyin məlumatına görə, hücumlar cəmiyyətin bütün təbəqələrinə təsir edib və əhalinin həyat şəraitini ciddi şəkildə təhlükə altına qoyub. Bu statistika Livanda humanitar vəziyyətin hələ də kritik olduğunu göstərir və regionda gərginliyin davam etdiyini əks etdirir.

Ankarada keçirilən beynəlxalq simpoziumda Türk dünyasının inteqrasiyası və gələcəyinə ortaq baxış müzakirə olunub. Tədbir TÜRKSOY, “EkoAvrasiya” Fondu, TÜRKSİT və POLSAM təşkilatçılığı ilə baş tutub, diplomatlar, deputatlar, alimlər və ekspertlər iştirak ediblər. Müzakirələrdə Türk Dövlətləri Təşkilatının əhəmiyyəti, iqtisadi əməkdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi, rəqəmsal transformasiya və təhsil sahələrindəki imkanlar vurğulanıb. Eyni zamanda vətəndaş cəmiyyətinin rolu, ortaq türk əlifbası və birgə gələcək perspektivləri müzakirə olunub. Tədbirdə iştirakçılar Türk dünyasının birliyinin möhkəmləndirilməsinin regional və qlobal əhəmiyyətini önə çəkiblər.

Türkiyə ilə İndoneziya arasında siyasi və iqtisadi əlaqələrin daha da gücləndirilməsi istiqamətində yeni addımlar atılır. Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın Cakartaya səfəri çərçivəsində İndoneziya Prezidenti Prabovo Subianto ilə keçirdiyi görüşdə ikitərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsi və ticarət dövriyyəsinin artırılması məsələləri müzakirə olunub.

Qlobal maliyyə bazarları Yaxın Şərqdə artan gərginliyin təsiri ilə dəyişir: neft qiymətləri yüksəlir, Brent nefti bir barrel üçün 97,41 dollar səviyyəsinə çatıb. S&P 500 və Dow Jones kimi əsas ABŞ səhm indeksləri isə açılışda müvafiq olaraq 0,06 və 0,17 faiz dəyərində azalıb. Nasdaq Composite indeksi də kiçik düşüşlə 27 092,845 səviyyəsinə geriləyib. Bu vəziyyət investorlar arasında narahatlığa səbəb olub və bazarlarda dalğalanmalara yol açır.

Səudiyyə Ərəbistanı İranın Bəhreyn və Küveytə qarşı hərbi təcavüzünü sərt şəkildə qınayıb, o cümlədən Küveyt Beynəlxalq Hava Limanının hədəf alınmasını qeyd edib. Xarici İşlər Nazirliyi açıqlamasında vurğulayıb ki, bu hərəkətlər regionda təhlükəsizlik və sabitliyi bərpa etmək üçün beynəlxalq səyləri zəiflədir. Krallıq həmçinin Bəhreyn və Küveytlə həmrəylik nümayiş etdirərək onların suverenliyini, təhlükəsizliyini və sabitliyini qorumaq üçün atdıqları bütün tədbirləri dəstəklədiyini bildirib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ölkənin kəşfiyyat sistemində gözlənilməz dəyişiklik edərək iş adamı və mənzil maliyyələşdirilməsi sahəsinin tənzimləyicisi Uilyam Pulteni Milli Kəşfiyyat Direktoru vəzifəsini müvəqqəti icra edən şəxs təyin edib. Təyinat ABŞ siyasi dairələrində geniş müzakirələrə səbəb olub. Pultenin milli təhlükəsizlik və kəşfiyyat sahəsində təcrübəsinin olmaması həm hakimiyyət, həm də müxalifət nümayəndələri arasında suallar doğurub.

Oman Küveyt və Bəhreynə qarşı baş verən hücumları qınayaraq, onları beynəlxalq hüququn pozulması və mülki əhaliyə təhdid hesab edib. Oman Xarici İşlər Nazirliyi açıqlamasında həmrəyliyini nümayiş etdirərək hər iki ölkənin təhlükəsizlik və sabitlik tədbirlərini dəstəklədiyini bildirib. Sultanlıq həmçinin tərəfləri səbrli olmağa, eskalasiyadan çəkinməyə və dialoq yolu ilə problemləri həll etməyə çağırıb. Bu açıqlama regional diplomatik mövqeyin gücləndirilməsinə xidmət edir.

Küveyt Xarici İşlər Nazirliyi İranın diplomatik nümayəndəliyinin iki üzvünü “persona non grata” elan edərək 24 saat ərzində ölkəni tərk etmələrini tələb edib. Nazirlik eyni zamanda İranın Küveytə qarşı həyata keçirdiyi təcavüzkar hərəkətlərə rəsmi etirazını bildirərək Tehranı xəbərdar edib. Bu addım Küveyt və İran arasında diplomatik gərginliyin artdığını göstərir.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp İranın ali lideri Müctəba Xamenei ilə görüşmək istədiyini açıqlayıb, lakin ekspertlər bu açıqlamanı “realist deyil” kimi qiymətləndirir. Abas Aslani qeyd edir ki, Trampın bir gün müsbət, digər gün hədələyici açıqlamalar verməsi diplomatik yola ABŞ-ın ciddi yanaşmadığını İrana göstərir. Trampın açıqlamasının qlobal enerji bazarlarına təsir məqsədilə vəziyyəti şişirdə biləcəyi vurğulanır.

Livan Baş naziri Nəvaf Salam İranın Küveyt və Bəhreynə hücumlarını sərt şəkildə qınayıb, bunları hər iki ölkənin suverenliyi və regional sabitlik üçün ciddi təhlükə hesab edib. Salamın açıqlamasında qeyd olunub ki, hücumlar beynəlxalq hüquqa və qonşuluq prinsiplərinə ziddir. Baş nazir həmçinin Livanın Küveyt və Bəhreynlə həmrəyliyini vurğulayaraq onların təhlükəsizlik və suverenlik hüquqlarını dəstəklədiyini bildirib. Bu açıqlama regional diplomatik əlaqələrdə İranın hərbi fəaliyyətinə qarşı qəti mövqeyi əks etdirir.

Hizbullah Cənubi Livanda Odaisseh yaxınlığında İsrail hərbçilərinə qarşı artilleriya hücumu həyata keçirib. Qrupun açıqlamasına görə, hücum Jall əl-Həmmar bölgəsində saat 12:50 yerli vaxtda, İsrail qüvvələrinin atəşkəsi pozmasına cavab olaraq edilib. Hizbullah bu əməliyyatı Livanı və onun vətəndaşlarını qorumaq məqsədilə həyata keçirdiyini bildirib. Hadisə bölgədə gərginliyi artırır və İsrail-Livan münasibətlərində yeni riskləri ortaya qoyur.

Küveyt Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, İran tərəfindən Küveytin səmasına atılan 13 ballistik raket və 17 pilotsuz aparat müvafiq hava müdafiə sistemləri tərəfindən vura-vura neytrallaşdırılıb. Raket və dronlardan qopan qalıqlar bir sıra yaşayış məntəqələrinə düşərək maddi ziyana yol açıb. Açıqlamada bu hücumun mülki obyektlərə, o cümlədən Beynəlxalq Hava Limanına yönəldiyi, lakin müdafiə sistemlərinin effektiv fəaliyyət göstərməsi nəticəsində raketlərin və dronların qarşısının alındığı qeyd olunub. Hücum nəticəsində azı bir nəfər həlak olub və bir neçə nəfər yaralanıb. Nazirlik əhalini təhlükəsizlik tədbirlərinə riayət etməyə çağırıb və atəşkəsə baxmayaraq gərginliyin davam etdiyini diqqətə çatdırıb.

Donald Tramp İrana qarşı mövcud vəziyyətdə yerüstü qoşunların yerləşdirilməsinə ehtiyac olmadığını bildirib. Keçmiş prezident qeyd edib ki, sadəcə hava zərbələri ilə İranın hərbi qüvvələrinin böyük hissəsi məhv edilib. Tramp həmçinin danışıqlar yolu ilə humanitar həllin üstünlük təşkil etdiyini vurğulayıb və mediada yayılan xəbərlərin real vəziyyəti əks etdirmədiyini bildirib.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (İİKK) Hörmüz Boğazından təhlükəsiz keçidin yalnız onların təyin etdiyi marşrutla mümkün olduğunu açıqlayıb. İİKK xəbərdarlıq edib ki, qaydaları pozan hər hansı gəmi hədəf alınacaq. Ötən həftəsonu Tehran xarici hərbi və ticarət gəmilərinə bu su yolu üzrə “keçid qaydalarına” əməl etmədikləri halda hücum ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Bu, regionda dəniz nəqliyyatı və beynəlxalq ticarət üçün risklərin artdığını göstərir.

İsrailin Cənubi Livana hücumu ölkənin min illik tarixi və mədəniyyət irsinə ciddi ziyan vurub. Atəşkəs olmasına baxmayaraq, İsrail qüvvələri 900 illik Beaufort qalasını ələ keçirərək, şiddətli döyüşlərdən sonra regionda dərin hərbi müdaxiləsini davam etdirib. İsrail qoşunları Litani çayının şimalını keçərək Zahrani çayına doğru irəliləyib. Bu hadisələr Livanın mədəni irsi və tarixi abidələrinin təhlükə altında olduğunu göstərir.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyi son 24 saat ərzində üç Fələstinlinin həlak olduğunu və 35 nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Təcili yardım və Mülki Müdafiə briqadalarının əraziyə çıxışında çətinliklər səbəbindən bir sıra qurbanlar dağıntılar altında qalıb. 11 oktyabr tarixində başlanan atəşkəsdən bu yana 936 nəfər həyatını itirib, 2 903 nəfər yaralanıb və 781 cəsəd dağıntılardan çıxarılıb. Bu, Qəzza sektorunda humanitar vəziyyətin hələ də kritik olduğunu göstərir.

İsrailin “Peace Now” qrupunun keçmiş direktoru Yariv Oppenheimer Livana qarşı hökumətin hərbi əməliyyatlarını uğursuzluq kimi qiymətləndirib. Beyrutun dağıdılmaması və hərbi əməliyyatlarda yumşaqlıq, həmçinin Hizbullahın uğurlu hücumları İsrail ordusunun yüksək itki verməsinə səbəb olub. Oppenheimer bildirib ki, əsgərlərin gündəlik ölümü İsrail cəmiyyəti üçün dəhşətlidir və sərhəd ətrafında təhlükəsizlik hissi yoxdur.

İran Körfəzdəki kiçik dövlətlərə qarşı hücumlarını davam etdirir, məqsəd isə onları izolyasiya etməkdir. Dania Tafər, Körfəz Beynəlxalq Forumunun icraçı direktoru, bildirib ki, İran ABŞ-İsrail-İran müharibəsi başlayandan bəri seçimsiz hücumlar həyata keçirir. Hücumlar, xüsusilə Küveyt hava limanına yönəldilmiş, mülki şəxslər zədələnmişdir. Tafər qeyd edir ki, Küveyt heç vaxt İsraillə əlaqə saxlamayıb və Əbrahəm Sazişlərinə üzv deyil, buna baxmayaraq Tehran onu hədəf alır. Bu, İranın kiçik dövlətləri izolyasiya etmək və təzyiq mexanizmi ilə qorxu yaratmaq cəhdini nümayiş etdirir.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən Birləşmiş Krallığın yeni səfiri Dankan Norman qəbul edilib.

Aİ və Azərbaycan ikitərəfli danışıqları bərpa edib.

Tehran ABŞ-ın özünü müdafiə arqumentini rədd edərək, son hərbi hücumları “təcavüz və müharibə aktı” kimi qiymətləndirib və regional tərəfdaş ölkələrə xəbərdarlıq edib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasında Küveyt və Bəhreyn də adları çəkilərək xəbərdarlıq edilib ki, ABŞ-a aid hər hansı baza və obyekt vasitəsilə hücumlar edilsə, həmin bazalar hədəfə alınacaq. Bu açıqlama ABŞ-ın Hörmüz Boğazında neft tankerinə və Qeşm adasında rabitə obyektinə hücumlarından sonra verilib. İİKK-nin cavab əməliyyatı ABŞ Beşinci Filo hava bazasına yönəldilib və İranın dəniz ticarəti və iqtisadi dəstəyi təhlükə altında olduğunu göstərir.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp Nətanyahunun onu İrana qarşı müharibəyə yönəltdiyi iddialarını təkzib edib və hərəkətinin tamamilə öz qərarı olduğunu vurğulayıb. Tramp, İranın nüvə proqramına qarşı narahatlığının uzun müddətdən bəri mövcud olduğunu, 2015-ci il nüvə razılaşmasından çıxışını və İsrailin təhlükəsizliyi ilə bağlı öncədən düşüncələrini açıqlayıb. O, siyasi rəqiblərinin iddialarını rədd edərək bildirib ki, onlar vəziyyəti anlamayan insanlar arasındadırlar. Tramp həmçinin vurğulayıb ki, onun müdaxiləsi olmasaydı, bu gün İsrail mövcud olmazdı.