ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin xüsusi təyinatlı bölməsinin keçmiş üzvü Robert O'Nil naməlum uçan obyektlərlə bağlı diqqətçəkən iddia irəli sürüb. O, bu obyektlərin yadplanetlilərə deyil, ABŞ ordusunun gizli şəkildə sınaqdan keçirdiyi qabaqcıl texnologiyalara aid ola biləcəyini düşünür.

Pakistanın paytaxtı İslamabadda xəstəxananın ana və uşaq şöbəsində baş verən yanğın nəticəsində 14 yeni doğulmuş körpə ölüb. Hadisə çərşənbə günü səhər Pakistan Tibb Elmləri İnstitutunun (PIMS) xəstəxanasında baş verib. Yanğın binanın üçüncü mərtəbəsində yerləşən doğum və qadın xəstəlikləri şöbəsində başlayıb.

İsrail ordusu Livanın cənubunda yerləşən Sur, Mərciyyun, Bint Cübeyl və Nəbətiyyə bölgələrinə hava və quru hücumları həyata keçirib. Livanın rəsmi NNA agentliyinin məlumatına görə, İsrail aviasiyası Sur şəhəri və ətraf yaşayış məntəqələrinə zərbələr endirib. Hücumlar zamanı bir sıra ərazilərdə yanğınlar baş verib, İsrailə məxsus hərbi sursat qalıqlarının partlaması nəticəsində bir nəfər yaralanıb.

Kosmik uçuşlar, aviasiya və süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən SpaceX ABŞ-ın Luiziana ştatında 100 milyard dollar sərmayə ilə yeni kosmik baza quracağını açıqlayıb. Şirkətin məlumatına görə, “Starbase, Louisiana” adlandırılacaq baza ildə minlərlə kosmik buraxılışı dəstəkləyəcək və SpaceX-in uçuş imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq.

Türkiyənin əhalisi 2026-cı ilin ilk yarısında artaraq 86 milyon 320 min 602 nəfərə çatıb. Türkiyə Statistika Təşkilatının (TÜİK) açıqladığı məlumatlara görə, əhalinin 50,01 faizini kişilər, 49,99 faizini isə qadınlar təşkil edir. Yaş qrupları üzrə ən böyük əhali 25-29 yaş qrupunda qeydə alınıb. Bu yaş qrupunda 6 milyon 655 min 400 nəfər yaşayır. 10-14 yaş qrupunda 6 milyon 562 min 310, 15-19 yaş qrupunda 6 milyon 402 min 350, 30-34 yaş qrupunda isə 6 milyon 347 min 537 nəfər var.

ABŞ-ın Ankaradakı səfiri və Suriya-İraq üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barrak SDQ/YPG-nin özünü buraxaraq Suriya ordusuna inteqrasiya olunduğunu elan etməsini “tarixi hadisə” adlandırıb. Barrak bildirib ki, Suriya vahid dövlət modelinə doğru irəliləyir. Onun sözlərinə görə, SDQ-nin Suriya dövlət institutlarına nizamlı şəkildə inteqrasiyası keçmişdəki parçalanmanı tərəfdaşlığa çevirib.

ABŞ Suriyanı 47 ildən sonra terroru dəstəkləyən ölkələr siyahısından çıxarıb. Qərarın Suriyanın iqtisadiyyatının bərpası, xarici investisiyaların cəlbi və beynəlxalq maliyyə sisteminə inteqrasiyasına yeni imkanlar yaratması gözlənilir. ABŞ-ın bu addımı Suriyaya humanitar və digər yardımların göstərilməsi, eləcə də əvvəllər məhdudlaşdırılan bir sıra Amerika mallarının ölkəyə ixracı üçün imkanları genişləndirə bilər. Texnologiya, proqram təminatı və ikili təyinatlı məhsullara tətbiq edilən məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması üçün isə əlavə icra prosedurlarının tamamlanması tələb olunur.

ABŞ-ın 1970-ci illərdə Çinlə yaxınlaşma siyasəti Soyuq müharibə dövründə Vaşinqtona strateji üstünlük qazandırsa da, sonrakı onilliklərdə Pekinin sürətli yüksəlişinə yol açdı. Bu gün Çin ABŞ-ın qlobal sistemdəki əsas rəqibinə çevrilib. ABŞ Prezidenti Riçard Nikson 1967-ci ildə yazdığı məqalədə Çinin beynəlxalq sistemdən daim kənarda saxlanılmasının mümkün olmadığını bildirərək Pekinlə əlaqələrin qurulmasını təklif etmişdi. Prezident seçildikdən sonra bu yanaşmanı həyata keçirən Nikson administrasiyası Çinlə gizli danışıqlara başladı.

Ərəb coğrafiyası yüzilliklər boyu beynəlxalq münasibətlərin və hərbi-siyasi proseslərin ən qaynar mərkəzlərindən biri kimi çıxış etmişdir. 26 avqust tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika xalqlarının tarixində mühüm diplomatik addımlar və hərbi dönüşlərlə xarakterizə olunur. Bu təqvim günündə müstəmləkə idarəçiliyinə son qoyan tarixi sazişlərdən tutmuş dövlət sərhədlərinin yenidən cızılmasına qədər bir çox hadisə baş vermişdir. Eyni zamanda regional böhranlar, beynəlxalq atəşkəs razılaşmaları və siyasi liderlərin taleyüklü qərarları məhz bu tarixdə qeydə alınmışdır. Həmin proseslər ərəb dünyasının bu günkü siyasi xəritəsinin və ictimai strukturunun formalaşmasında əsaslı rol oynamışdır. Təqdim olunan xronologiya 26 avqustda ərəb dövlətlərində baş vermiş ən əhəmiyyətli 20 tarixi hadisəni əhatə edir.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

“Sabah” UEFA Çempionlar Liqasının Liqa mərhələsinə vəsiqə qazanıb. Azərbaycan çempionu pley-offun cavab oyununda “Hapoel” Beer-Şevanı 5:2 hesabı ilə məğlub edib. İlk qarşılaşmada “Sabah” 1:2 hesabı ilə uduzmuşdu. Bakıdakı görüşün əsas vaxtı Azərbaycan təmsilçisinin 3:2 hesablı qələbəsi ilə yekunlaşıb. İki oyunun nəticəsinə görə hesab 4:4 olduğundan əlavə vaxt oynanılıb. Əlavə vaxtda “Sabah” daha iki qol vurub. Bununla da ümumi hesab 6:4 olub. “Sabah” tarixi nəticə ilə Çempionlar Liqasının Liqa mərhələsinə yüksəlib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani ilə telefonla danışıb. Tərəflər bölgədəki son hadisələri müzakirə ediblər. Əsas diqqət gərginliyin daha da artmasının qarşısının alınmasına yönəlib. İran və Qətər diplomatik imkanlardan istifadənin vacibliyini vurğulayıblar. Tərəflər qarşılıqlı əlaqələndirmənin davam etdirilməsini zəruri hesab ediblər. Tehran və Doha arasında məsləhətləşmələrin davam etdirilməsi məsələsi də müzakirə olunub. Tərəflər bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini bildiriblər. İran və Qətər təmasları davam etdirmək barədə razılığa gəliblər.

Suriya İsrailin müdafiə naziri İsrael Katsın Cəbəl əş-Şeyx bölgəsinə səfərini pisləyib. Dəməşq onun Suriya ərazisinə daxil olmasını qanunsuz adlandırıb. Nazirlik bunu ölkənin suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün pozulması kimi qiymətləndirib. Suriya Katsın addımının beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildirib. Dəməşq 1974-cü il qüvvələrin ayrılması haqqında razılaşmanın da pozulduğunu vurğulayıb. Suriya beynəlxalq ictimaiyyəti İsrailin təkrarlanan addımlarının qarşısını almağa çağırıb. İsrail qüvvələrinin Suriya ərazilərindən tam çıxması tələb edilib. Dəməşq İsrail qüvvələrinin əvvəlki ayrılma xəttinə geri çəkilməsini istəyib.

Səudiyyə Ərəbistanının Yəməndə mina və partlayıcı qurğuların təmizlənməsi üzrə “Masam” layihəsi çərçivəsində ötən həftə ölkənin müxtəlif bölgələrində 1 836 partlayıcı vasitə zərərsizləşdirilib. Məlumata görə, təmizlənən qurğuların 1 792-si partlamamış sursat, 25-i tank əleyhinə mina, 13-ü piyada əleyhinə mina, 6-sı isə kustar üsulla hazırlanmış partlayıcı qurğu olub.

Kanada dolları ABŞ dollarına qarşı 0,1 faiz bahalaşıb. Kanada ABŞ-nin gömrük rüsumlarına cavab tədbirləri elan edib. Təxminən 20 milyard dollar dəyərində ABŞ mallarına əlavə gömrük rüsumları tətbiq olunacaq. Ticarət qarşıdurmasının Kanada iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərəcəyi gözlənilir. Bununla yanaşı, qiymət artımı təzyiqləri Kanada Mərkəzi Bankının qərarlarını çətinləşdirə bilər. Bazarlar ilin sonunadək faiz artımı ehtimalını təxminən 40 faiz qiymətləndirir. Kanada dolları ayın əvvəlindən 1,3 faiz möhkəmlənib. Ölkənin onillik dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi isə 3,646 faizə enib.

Anthropic ümumi əlçatan bazarının 30 trilyon dollardan çox olduğunu sərmayəçilərə açıqlamağa hazırlaşır. Şirkət hesablamalarında süni intellekt vasitəsilə görülə biləcək işlərin ümumi həcmini nəzərə alır. Göstərici SpeysEks-in 28,5 trilyon dollarlıq hesablamasından yüksəkdir. Böyük bazar imkanları Anthropic şirkətinin yüksək dəyərinin əsaslandırılmasına kömək edə bilər. Bu qiymətləndirmə şirkətin geniş texniki infrastruktura ayırdığı böyük vəsaitlər baxımından da əhəmiyyətlidir. Anthropic eyni zamanda OpenAI və Google ilə rəqabət aparır. Şirkət səhmlərinin ilkin açıq satışına hazırlaşır. Anthropic 2028-ci ildə gəlirinin 190–200 milyard dollara çatacağını gözləyir.

Çin ABŞ-nin İrana qarşı birtərəfli iqtisadi məhdudiyyətlərini qanuni hesab etmir. Bu barədə Suçjou Universitetinin professoru Viktor Qao açıqlama verib. O, Çin–İran münasibətlərinin beynəlxalq hüquqa əsaslandığını bildirib. Qao hər iki ölkənin suveren dövlət olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Çin ABŞ-nin təzyiqlərinə heç vaxt boyun əyməyib. Çinli professor Vaşinqtonun siyasətini təzyiq və məcburetmə kimi qiymətləndirib. Pekinin öz suveren hüquqlarından istifadə etməyə davam edəcəyini bildirib. Çin ABŞ-nin təzyiqlərinə qarşı zəruri hesab etdiyi addımları atacağını bəyan edib.

Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko Mehriban Əliyevanı ad günü münasibətilə təbrik edib. O, Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinə təbrik məktubu göndərib. Lukaşenko Mehriban Əliyevanın vətənpərvərliyini və Azərbaycana xidmətini yüksək qiymətləndirib. Belarus Prezidenti onun ölkənin inkişafına verdiyi töhfəni xüsusi vurğulayıb. Mehriban Əliyevanın Bakı ilə Minsk arasında strateji tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsindəki fəaliyyəti də yüksək qiymətləndirilib. Lukaşenko Azərbaycan–Belarus münasibətlərini əsl dostluq nümunəsi kimi səciyyələndirib. O, iki ölkə arasında əməkdaşlığın daha da genişlənəcəyinə əminliyini ifadə edib. Belarus Prezidenti Mehriban Əliyevaya möhkəm cansağlığı, rifah və yeni uğurlar arzulayıb.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanı ad günü münasibətilə təbrik edib. Rusiya dövlət başçısı bununla bağlı təbrik məktubu göndərib. Putin Mehriban Əliyevaya ən səmimi təbriklərini çatdırıb. O, Birinci vitse-prezidentə möhkəm cansağlığı arzulayıb. Rusiya Prezidenti Mehriban Əliyevaya xoşbəxtlik və rifah diləyib. O, məsul dövlət vəzifəsində uğurlar arzuladığını da bildirib. Putin Prezident İlham Əliyevə səmimi salamlarını çatdırmağı xahiş edib. Təbrikdə Əliyevlər ailəsinin digər üzvlərinə də xoş arzular ifadə olunub.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian müharibənin başa çatdırılmasını hökumətinin əsas məqsədi adlandırıb. O, ölkə daxilində birliyin qorunmasının da mühüm olduğunu bildirib. Pezeşkian ABŞ ilə İran arasında əldə edilmiş İslamabad anlaşmasına toxunub. Prezident anlaşmanın təslimçilik nəticəsində qəbul edilmədiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, qərar məntiq və mövcud vəziyyətin qiymətləndirilməsi əsasında verilib. Pezeşkian İranın rəqiblərinin ölkəni hərbi yolla məğlub edə bilmədiyini iddia edib. O bildirib ki, bundan sonra əsas təzyiq iqtisadi və ictimai sahələrə yönəlib. İran Prezidenti daxili birliyin və sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb.

İranın ali rəhbəri Müctəba Xameneinin hərbi rəhbərlərlə görüşdə ilk dəfə açıq şəkildə görüntüləndiyini iddia edən video sosial şəbəkələrdə geniş yayılıb. Araşdırma isə videonun yeni olmadığını, təxminən 4 il əvvəl çəkildiyini və hərbi toplantı ilə əlaqəsinin olmadığını göstərib.

İsrailin sağçı deputatı Tsvi Sukot İordan çayının qərb sahilində Fələstində həlak olanların xatirəsinə ucaldılmış memorialı dağıdıb. Hadisə İsrail daxilində həm hökumət, həm də müxalifət nümayəndələrinin sərt tənqidlərinə səbəb olub. Sukot Nablusun şimalındakı Madama kəndinə səfəri zamanı çəkiclə üzərində Fələstinlilərin adları yazılmış memorialı dağıdıb. Hadisənin İsrail hərbçilərinin iştirakı ilə baş verdiyi və görüntülərin sosial şəbəkələrdə yayıldığı bildirilib.

SpaceX Luiziana ştatının cənubunda yeni kosmodrom inşa etməyi planlaşdırır. Tikintinin gələn il başlanması nəzərdə tutulur. Yeni kosmodrom “Starbeys Luiziana” adlandırılacaq. Buradan “Starşip” kosmik gəmilərinin buraxılışları həyata keçiriləcək. Layihə gələcəkdə ildə minlərlə kosmik uçuşun həyata keçirilməsinə hesablanıb. Ərazidə raket yanacağı istehsal ediləcək və elektrik enerjisi əldə olunacaq. Kosmik aparatların hazırlanması üçün xüsusi qurğular, dərin su limanı və hava limanı da yaradılacaq. Layihə SpeysEks-in kosmik buraxılış imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirəcək.

ABŞ Ali Məhkəməsi Donald Trampın poçtla səsvermə ilə bağlı sərəncamının qarşısını alan məhkəmə qərarını ləğv edib. Sərəncam poçtla səsvermə qaydalarının sərtləşdirilməsini nəzərdə tutur. Kaliforniya və daha 22 ştat bu qərara qarşı məhkəməyə müraciət edib. Ştatlar sərəncamın seçicilərin səsvermə imkanlarını məhdudlaşdıra biləcəyini bildirirlər. Federal hakim daha əvvəl sərəncamın qüvvəyə minməsini dayandırmışdı. Ali Məhkəmənin altı hakimi isə həmin qərarın ləğvinə səs verib. Bununla belə, Poçt Xidmətinə qarşı ayrıca məhkəmə qərarı qüvvədə qalır. Buna görə də poçtla səsvermə qaydaları ətrafında hüquqi mübarizənin davam edəcəyi gözlənilir.