İranın BMT-dəki səfiri Amir Said İravani Hörmüz boğazı ilə bağlı Tehrana yönələn tənqidləri rədd edərək İranın addımlarının beynəlxalq hüquqa uyğun olduğunu bildirib. O vurğulayıb ki, Tehran strateji su yolunun “düşmən fəaliyyətləri və hərbi hücumlar üçün” istifadə olunmasına imkan verməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı ətrafında artan gərginlik qlobal enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq dəniz ticarəti üçün ciddi risklər yaradır.

İran rəsmiləri ABŞ-a qarşı həyata keçirilən cavab əməliyyatlarını “qanuni müdafiə addımları” adlandırsa da, mövcud atəşkəsin tam şəkildə pozulduğunu bəyan etmirlər. Analitiklər hesab edirlər ki, Tehran bir tərəfdən hərbi eskalasiyanı davam etdirir, digər tərəfdən isə diplomatik kanalları tam bağlamamağa çalışır. İranın ehtiyatlı ritorikası regionda gərginliyin artdığı bir vaxtda mümkün danışıqlar və vasitəçilik imkanlarını qorumağa yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilir.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ-ı atəşkəsi pozmaqda ittiham edərək Tehranın Hörmüz boğazı üzərindəki suverenliyinin “sarsıdılmasına” imkan verməyəcəyini bildirib. İran rəsmisi strateji su yolunda hərbi təzyiqlərə qarşı sərt mövqe nümayiş etdirib. Ekspertlər isə xəbərdarlıq edirlər ki, Hörmüz boğazında gərginliyin artması qlobal enerji bazarları və beynəlxalq ticarət üçün ciddi risklər yarada bilər.

İranın ali rəhbəri Ayətullah Müctəba Xamenei ABŞ və İsraili ölkə daxilində parçalanma yaratmağa çalışmaqda ittiham edib. O bildirib ki, xarici qüvvələr iqtisadi, siyasi və informasiya təzyiqləri vasitəsilə İranı zəiflətməyə çalışır və buna qarşı milli birlik qorunmalıdır.

Kaya Kallas ABŞ və İran arasında yaranmış gərgin vəziyyətlə bağlı açıqlama verib. Kallas bildirib ki, tərəflər hazırda “müharibə və sülh arasında olduqca təhlükəli bir zona”dadır və vəziyyətin daha da gərginləşməsi heç kimin maraqlarına uyğun deyil.

ABŞ və İran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı müzakirələr davam edərkən, analitiklər bunun Vaşinqtonun Yaxın Şərq siyasətinə və ABŞ daxilində siyasi proseslərə təsirlərini qiymətləndirirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, mümkün razılaşma Donald Tramp üçün həm xarici siyasət, həm də daxili siyasi baxımdan mühüm nəticələr yarada bilər.

İran rəsmisi Əli Baqeri Kani Hörmüz boğazında keçid qaydalarının gələcəkdə əvvəlki dövrlə müqayisədə fərqli şəkildə tənzimlənə biləcəyini bildirib. Açıqlama İran və Oman arasında strateji su yolunun idarə olunması ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda verilib. Məsələ regional təhlükəsizlik və qlobal enerji marşrutları baxımından diqqətlə izlənilir.

İran və ABŞ arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı ilkin qeyri-rəsmi çərçivə sənədi hazırlandı; ticarət daşımaları əvvəlki səviyyəyə qaytarılacaq, ABŞ hərbi qüvvələrini geri çəkəcək.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələri Hörmüz boğazından 24 saat ərzində 25 ticarət gəmisinin təhlükəsiz keçid etdiyini açıqlayıb. Qurumun yaydığı açıqlamada Hörmüz boğazında hərəkətin “maksimum nəzarət və ağıllı monitorinq” sistemi ilə izlənildiyi və regional dəniz təhlükəsizliyinin təmin edildiyi bildirilib.

İran və İraq yüksək səviyyəli təhlükəsizlik rəsmiləri regional təhlükəsizlik və qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri müzakirə ediblər. Danışıqlar 14-cü Beynəlxalq Təhlükəsizlik Məsələləri üzrə Yüksək Səviyyəli Nümayəndələrin görüşü çərçivəsində baş tutub. Tərəflər əsas diqqəti sərhədlərarası təhlükələrin neytrallaşdırılması və Tehran–Bağdad strateji tərəfdaşlığının gücləndirilməsinə yönəldiblər.

İranda müasir dövrün ən uzunmüddətli ümummilli internet məhdudiyyətlərindən biri hesab edilən 88 günlük fasilədən sonra beynəlxalq şəbəkələrə çıxışın qismən bərpasına başlanılıb. Məlumata görə, ölkə uzun müddət demək olar ki, tam şəkildə qlobal internet şəbəkəsindən təcrid vəziyyətində qalmışdı. İnternet bağlantısının qismən bərpası İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyanın ölkə üzrə internet xidmətlərinin yenidən aktivləşdirilməsi ilə bağlı göstərişindən sonra həyata keçirilib. Müşahidəçilər bu addımın həm ölkənin daxili rəqəmsal siyasəti, həm də iqtisadi və sosial fəaliyyətlər baxımından mühüm təsirlər yarada biləcəyini qeyd edirlər.

İranın yüksək rütbəli hərbi nümayəndəsi ABŞ və İsrailə qarşı sərt xəbərdarlıqla çıxış edib. Tehran bildirib ki, İrana qarşı hərbi əməliyyatların yenidən başlanması vəziyyətində cavab tədbirləri əvvəlkilərdən daha geniş və daha güclü olacaq. Açıqlama ABŞ və İsrailin İranın Hörmüz boğazı yaxınlığındakı hədəflərə zərbə endirdiyi barədə yayılan məlumatlardan sonra səsləndirilib. Bu hadisələr eyni zamanda Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan və bölgədəki hərbi qarşıdurmanın dayandırılmasına yönələn diplomatik səylərin davam etdiyi həssas dövrə təsadüf edir.