Livan Prezidenti Jozef Aun və "Hizbullah" arasında ölkə adından kimin danışıqlar aparacağı ilə bağlı alovlanan ritorik müharibə və İsrailin artan hücumları Livanın siyasi rəhbərliyinin görüşlərinin təxirə salınmasına səbəb olub. Prezident Aun, parlament sədri Nəbih Bərri və Baş nazir Navvaf Salam arasındakı planlaşdırılan görüş gərginliyi azaltmaq üçün diplomatik təmaslar nəticə verənədək təxirə salınıb.

Rusiya ilə İran arasında son illərdə formalaşan münasibətlər təkcə hərbi əməkdaşlıq çərçivəsində izah olunmur. Əksinə, Moskvanın Tehrana verdiyi əsas dəstək silahdan daha çox siyasi, diplomatik və strateji xarakter daşıyır. Bu yanaşma xüsusilə Yaxın Şərqdə ABŞ və İsrail ilə gərginliyin artdığı bir dövrdə daha aydın görünür.

Fransa ilə ABŞ arasındakı münasibətlər hər zaman sadə müttəfiqlik çərçivəsinə sığmayıb. Bu münasibətlər bir tərəfdən NATO, Qərb bloku, təhlükəsizlik əməkdaşlığı və ortaq strateji maraqlar üzərində qurulub, digər tərəfdən isə dərin rəqabət, qarşılıqlı şübhə və liderlik iddiası ilə müşayiət olunub. Paris Vaşinqtonu müttəfiq kimi qəbul etsə də, heç vaxt özünü ABŞ-ın kiçik tərəfdaşı kimi görmək istəməyib. Məhz bu səbəbdən Fransa siyasətində “strateji muxtariyyət” anlayışı yalnız diplomatik termin deyil, milli kimliyin əsas sütunlarından biridir.

Malidə baş verən son hadisələr, xüsusilə müdafiə naziri Sadio Kamaranın öldürülməsi, ölkənin siyasi və hərbi sistemində dərin dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Bu hadisə yalnız bir yüksək vəzifəli şəxsin aradan götürülməsi kimi deyil, həm də hakimiyyət daxilində balansın pozulması və dövlətin təhlükəsizlik strukturunun sarsılması kimi qiymətləndirilməlidir. Son illərdə hərbi çevrilişlər nəticəsində formalaşmış idarəetmə modeli onsuz da qeyri-sabit idi və bu cür zərbə həmin qeyri-sabitliyi daha da dərinləşdirir.

Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyəti yenidən kəskinləşir və Livan-İsrail sərhədi yeni qarşıdurma mərhələsinə daxil olur. Hizbullah rəhbərliyinin silahdan imtina etməyəcəyini açıq bəyan etməsi və eyni vaxtda İsrail ərazisinə raket və pilotsuz uçuş aparatlarının buraxılması bölgədə gərginliyi daha da artırır.

İsrail siyasətində formalaşan yeni ittifaq – keçmiş baş nazirlər Naftali Bennett və Yair Lapidin birlikdə seçkilərə getmək qərarı – adi seçki manevri deyil, sistem daxilində dərin struktur dəyişikliklərinin siqnalı kimi qiymətləndirilir. Bu addım əslində bir əsas suala cavab axtarır: İsraildə müxalifət Benyamin Netanyahunun uzunmüddətli hakimiyyətinə real alternativ yarada bilərmi, yoxsa bu cəhd onun mövqelərini daha da möhkəmləndirəcək?

ABŞ administrasiyasında İran məsələsi üzrə diplomatik proseslərdə diqqətçəkən dəyişikliklər müşahidə olunur. Marco Rubio-nun İranla bağlı danışıqlardan kənarda qalması Vaşinqtonun ənənəvi diplomatik yanaşmasından uzaqlaşdığını göstərir. Donald Tramp administrasiyası dövründə bu proseslərin daha çox prezidentə yaxın şəxslər vasitəsilə idarə edildiyi bildirilir.

İsrail pilotsuz uçuş aparatları cənubi Livandakı hücumları işıqlandıran jurnalist Amal Xəlili təqib edir; o, bölgədəki bir evə sığınır, lakin ev bombalanır və jurnalist dağıntılar altında qalaraq həlak olur. Bint Cübeyl şəhərində işğal olunmuş bir evdə tam bir sakitlik və özünəinamla xörək bişirən, simasında hədsiz sevinc və parlaq bəhicə görünən bir İsrail qadın əsgərinin fotoları yayılır. Eyni zamanda, cənubluların işğal edilmiş evlərindən oğurlaya bildikləri hər şeyi hərbi yük maşınlarına daşıyan İsrail əsgərləri görünür; onlar bu qarət edilmiş mebelləri və şəxsi, məhrəm əşyaları gündəlik həyatda istifadə olunacaq qənimətlərə çevirlər.

Son illərdə qlobal narkotik bazarında baş verən tektonik dəyişikliklər Sudanı mühüm bir kəsişmə nöqtəsinə gətirib çıxarıb. Əvvəllər sadəcə tranzit ölkə kimi tanınan Sudan, 2023-cü ildə başlayan daxili müharibə və Suriyadakı siyasi dəyişikliklərdən sonra "kaptagon" adlı sintetik narkotikin qlobal istehsal mərkəzlərindən birinə çevrilmək təhlükəsi ilə üz-üzədir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp şənbə günü axşam Ağ Ev müxbirlərinin şam yeməyi zamanı, özünün də əsas kürsüdə olduğu vaxt baş verən atışma hadisəsini pisləyib. Lakin o, sadəcə pisləməklə kifayətlənməyib, bu hadisəni Ağ Ev daxilində təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsi, o cümlədən altında möhkəmləndirilmiş sığınacaq olan yeni mərasim zalı layihəsinə bəraət qazandırmaq üçün siyasi və təhlükəsizlik arqumentinə çevirib. Qeyd edək ki, ABŞ prezident iqamətgahının identikliyinə təsir edən bu layihə son aylarda kəskin tənqid olunur.

Son dövrlərdə Avropa İttifaqı (Aİ) rəsmiləri tərəfindən Kanadanın birliyə mümkün üzvlüyü ilə bağlı səsləndirilən fikirlər sadəcə siyasi ritorika deyil, qitənin iqtisadi prioritetlərinin fundamental şəkildə dəyişməsinin göstəricisidir. Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra yaranan enerji böhranı, Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitlik və qlobal tədarük zəncirindəki qırılmalar Avropanı "ən ucuz" olanı deyil, "ən təhlükəsiz" olanı axtarmağa sövq edib. Bu kontekstdə Kanada həm resurs zənginliyi, həm də institusional etibarlılığı ilə Avropanın iqtisadi təhlükəsizliyinin mərkəzi sütununa çevrilir.

Suriya bu ilin əvvəlindən etibarən istər şimal-şərqdə, istərsə də sahil və cənub bölgələrində daxili iğtişaşlar mərhələsindən nisbi sakitlik və yeni təhlükəsizlik-siyasi strukturun qurulması mərhələsinə qədər bir yol keçib. Bu strukturun əsas cizgiləri təhlükəsizlik dosyesində və "Suriya Demokratik Qüvvələri" (SDQ) ilə əldə olunan razılaşmada özünü büruzə verib. Lakin bu dəyişikliklər Suriyanı bir çox sosial mühitdə və coğrafi nöqtədə "İŞİD" (DAEŞ) terror təşkilatı ilə gizli bir yarışın ortasına atıb. "İŞİD" son zamanlar təhlükəsizlik nəzarətinin tam bərpa olunmamasından istifadə edərək yenidən ayaq tutmağa çalışan qeyri-sabitlik amili kimi ön plana çıxıb. Təşkilat hələ də fevralın ortalarından intensivləşən, martın ilk həftəsində bir qədər səngiyən, lakin sonradan yenidən aktivləşən hücum ritorikası və hədəfə alınmış əməliyyatlarla ideoloji və meydan boşluqlarından yararlanmağa çalışır.