BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi

İsrail Hərbi Dəniz Qüvvələri Qəzzaya humanitar yardım aparan «Əzm Donanması»nın (SUMUD) mülki qayıqlarını saxlayıb. 40-dan çox qayıqda olan təxminən 500 nəfər - parlament üzvləri, vəkillər və fəallar - hüquqi baxımdan əsasən şəxsiyyətin müəyyənləşdirilməsi, qısa müddətli saxlanma və ölkədən çıxarılma prosedurları ilə üzləşəcək.

İsrail XİN bildirir ki, oxşar hallarda saxlanan fəallar İsrailə gətirilir, daha sonra deportasiya olunur. Məsələlər adətən miqrasiya pozuntusu kimi qiymətləndirilir, cinayət təqibi başlanmır.

İyun ayında iqlim fəalı Qreta Tunberq də daxil olmaqla bir qrup aksiyaçı saxlanıldıqdan sonra deportasiya qərarına imza atıb və dərhal ölkədən çıxarılmışdı. Deportasiya sənədlərini imzalamaqdan imtina edən bir neçə fəal isə (aralarında Avropa Parlamenti üzvü Rima Həsən da vardı) məhkəməyə çıxarılaraq ölkədən məcburi qaydada deportasiya edilib; hüquqşünasların sözlərinə görə, onlara 100 illik giriş qadağası tətbiq olunub.

İsraildə hüquqi yardım göstərən “Adala” (Adalah) təşkilatının hüquqi direktoru Səhad Bəşara açıqlamasında bildirib ki, gecə saatlarında saxlanılan şəxslərin Aşdod limanına gətirilməsi gözlənilir. Burada kimlikləndirmə, ardınca Miqrasiya Xidmətinə təhvil verilib deportasiya hazırlığı, sonra isə böyük ehtimalla Cənubdakı Ketsiot (Nəqəv) həbsxanasında saxlanma nəzərdə tutulur. Təşkilatın əsas narahatlığı saxlananların təhlükəsizliyi, sağlamlığı və məhkəmə öncəsi hüquqi yardıma çıxışıdır.

Beynəlxalq hüquq üzrə israilli ekspert Omer Şats Ketsiotun adətən miqrasiya saxlanılanları üçün istifadə olunmadığını, yüksək mühafizəli müəssisə kimi tanındığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, 500 nəfərin logistik baxımdan idarəsi çətin olduğundan bu həbsxana seçilə bilər; müəssisə çətin saxlanma şəraiti ilə tanınır.

Təkrar iştirakçılar, daha sərt tədbirlər riski ilə üz-üzədir

“Adala”nın əvvəlki açıqlamalarına görə, İsrail rəsmiləri yardım karvanlarında təkrar iştirak edənləri də adətən qısa müddət saxlayıb deportasiya edir. Bununla belə, son günlər milli təhlükəsizlik naziri İtmar Ben-Qvir ( radikal dindar və irqçi) də daxil olmaqla bəzi rəsmilər uzunmüddətli saxlanma variantını gündəmə gətiriblər. Təşkilat fəalların əvvəlki missiyalardan daha sərt rəftarla üzləşə biləcəyindən narahatdır.

İsrail XİN bildirir ki, donanma “qanuni dəniz mühasirəsini” pozaraq aktiv döyüş zonasına yaxınlaşdığı barədə xəbərdarlıq alıb və marşrutu dəyişmək təklif edilib; yardımın Qəzzaya İsrail vasitəsilə çatdırılması təklif olunub. XİN mətbuat xidmətinin suallarına rəsmən cavab hələlik verilməyib.