BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi

Hizbullahın baş katibi Naim Qasim, Livan hökumətinin silahların yalnız rəsmi hərbi və təhlükəsizlik qurumlarının əlində olmasına dair planına qarşı çıxaraq, “İsrail təcavüzü” şəraitində bu planın icrası üçün nəzərdə tutulmuş hər hansı cədvələ razı olmayacağını bəyan etdi. O, İsrailin hücum edəcəyi halda raket atmaqla hədələyib və ABŞ-ın Livana xüsusi nümayəndəsi Tomas Brakı “İsrailin xeyrinə olan tələblər” gətirməkdə ittiham edib.

Qasimin açıqlaması, hökumətin Hizbullahın silahlarının təhvili üçün vaxt cədvəli müəyyən etməyə çalışdığı iclasla eyni vaxta təsadüf edib və hökumət toplantısına bir cavab xarakteri daşıyıb. O, Livan dövləti ilə İsrail arasında mövcud olan razılaşmadan kənar hər hansı yeni sazişə qarşı çıxdığını vurğulayıb.

Qasim çıxışında bildirib ki, “müqavimət” 27 noyabr razılaşmasının icrası üçün bütün tələb olunan addımları atıb. Bu razılaşma İsrail ilə Hizbullah arasında 66 gün davam edən genişmiqyaslı müharibəni bitirmişdi. Onun sözlərinə görə, “İsrail razılaşmanı pozdu, ona əməl etmədi və Suriyada baş verən hadisələr İsrailin atdığı addımlara təsir göstərdi, nəticədə onlar razılaşmanı imzaladıqlarına görə peşman oldular.”

Qasim qeyd edib ki, Livanın marağı suverenliyin bərpası və azadlıqdır, İsrailin marağı isə Livanı zəiflətməkdir. O, ABŞ-ın nümayəndəsi Tomas Brakın təqdim etdiyi təkliflərin “tam şəkildə İsrailin maraqlarına xidmət etdiyini” vurğulayıb.

O bildirib ki, Hizbullah atəşkəs razılaşmasının bütün bəndlərinə əməl edib və İsrailə qarşı heç bir pozuntu qeydə alınmayıb. Brakın təkliflərinin Livanın hərbi gücünü əlindən almağı və ordunun effektiv silaha sahib olmasının qarşısını alacağını deyən Qasim, ABŞ təmsilçisinin hətta əl qumbaraları və minaatanlar kimi sadə silahların da 30 gün ərzində təhvil verilməsini istədiyini açıqlayıb.

Brakın planına görə, İsrail ilkin mərhələdə beş nöqtədən geri çəkilməli, 60-90 gün ərzində isə əsir mübadiləsinə başlanmalıdır. Qasimin sözlərinə görə, bu, “Livanı gücsüzləşdirmək” deməkdir.

O, Livan hökuməti ilə yeni razılaşma imzalamaq niyyətində olmadığını, yalnız əvvəlki anlaşmaya sadiq qalacaqlarını vurğulayıb. Qasim “İsrailin təcavüzü altında” Livanın tədricən gücündən imtina etməsini qəbul etməyəcəklərini, əksinə, bütün güc kartlarının İsrailin əlində qalacağını söyləyib.

O, hökumətə müraciətlə sual edib: “Nazirlik bəyanatının üçüncü maddəsinə görə, müqavimətdən imtina etmək, İsrailə təslim olmaq və silahı təhvil vermək suverenliyi qorumaq deməkdir?” Qasim əlavə edib ki, əgər dövlət müdafiə edə bilmirsə, “onda gəlin mövcud gücü qoruyaq və inkişaf etdirək.”

O, hökumətdən işğalı dayandırmaq, məhbusların azad edilməsi və ölkənin bərpası kimi məsələləri öncəliklə həll etməyi tələb edib və milli təhlükəsizlik strategiyasını müzakirə etməyi gözlədiklərini, amma mövzunun “silahların təhvili”nə çevrildiyini deyib. Qasim hökumətlə əməkdaşlıq və dialoqu davam etdirmək istədiklərini də vurğulayıb.

O, “düşmən bütün istədiyini əldə etməyib və biz məğlub deyilik” deyərək, əgər İsrail genişmiqyaslı müharibə qərarı versə, ona qarşı yenidən raket hücumları ediləcəyini bildirib.

Hizbullahın bu mövqeyi, Livandakı digər siyasi qüvvələr tərəfindən tənqid olunub. “Livan Qüvvələri” Partiyasının nümayəndəsi Şarl Cəbure görə, Qasimin hökumət iclası zamanı çıxışı, silah məsələsində təzyiq və hədə elementidir. O, Livanda yalnız bir yol olduğunu – Konstitusiya və Taif sazişinin icrasını – vurğulayıb.

Cəbure bildirib ki, ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Brakın təklifi də Konstitusiyaya uyğun olaraq “dövlət xaricində heç bir silah olmamalıdır” prinsipini əsas tutur. O, 1991-ci ildə Taif razılaşmasının pozulmasına görə Hizbullahın silahını təhvil vermədiyini, amma indi buna ehtiyac olduğunu deyib.

Hökumət iclasından əvvəl də Hizbullahın silahlarının təhvil verilməsi ilə bağlı qəti mövqe tələb edən çağırışlar olub. Druze məzhəbi şurası, bütün siyasi qüvvələri daxili birliyi möhkəmləndirməyə, hökumətin birgə fəaliyyətini təmin etməyə və beynəlxalq qərarları icra etməyə çağırıb.