#İsrail və Hizbullah qarşıdurması

İsrail ordusu, İranın dəstəklədiyi Livan qrupu Hizbullanı “terror planları” hazırlamaqda ittiham edib. Bəyanat, İsrailin Livanın cənubunda quru əməliyyatlarını davam etdirdiyi, bombardmanlar həyata keçirdiyi və əraziləri ələ keçirdiyi bir vaxtda yayıldı. İsrail ordusunun iddiasına görə, Hizbullah İsrail əsgərlərinə və hərbi texnikasına qarşı raket hücumları həyata keçirib, lakin itkilər barədə məlumat verilməyib.

Suriyada hakimiyyət orqanlarının Dəməşqdə dini şəxsiyyəti hədəf almaq üçün hazırlanmış partlayıcı qurğunun zərərsizləşdirilməsi və xarici tərəflə əlaqəli hüceyrənin həbs edilməsi barədə bəyanatı heç də təəccüblü olmadı. Çünki bu xarici tərəf Livan-İran mənşəli "Hizbullah"dan başqa heç kim deyil. Bu, qarşısına qoyulan vəzifəni yerinə yetirməzdən əvvəl ifşa edilən ilk hüceyrə deyil.

İsrailin Beyrut və digər bölgələrə müharibənin başlanğıcından bəri ən şiddətli hücumu — bir neçə dəqiqə ərzində yüz hava zərbəsi endirməsi ilə əsas sual artıq Livanın "İran atəşkəsinə" daxil olub-olmaması deyil. Əsas sual budur: Niyə İsrail, Pakistanın vasitəçiliyi ilə əldə olunan bu atəşkəsə sadiq olmadığını günün günorta çağı, heç bir xəbərdarlıq etmədən 100-dən çox ölü və 800-dən çox yaralı ilə nəticələnən bir qırğın törədərək nümayiş etdirdi?

ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsinin başlamasından cəmi iki gün sonra, Tehran hərbi cəhətdən ondan üstün olan rəqibi qarşısında sağ qalmaq üçün münaqişənin miqyasını genişləndirmək strategiyasına əl atdı. Bu çərçivədə İran Livandakı proksisi olan "Hizbullah"ı döyüşə çağırdı. Lakin bu müharibəyə qoşulmaq, hər tərəfdən sıxışdırılan qruplaşmanın taleyini necə həll edəcək sualına Tehrandan hələ də rəsmi nə də qeyri rəsmi cavab var. İran üçün sona qədər vuruşmağa - əslində isə son livanlını belə qurban etməyə - hazır olan Hizbullah savaşda qalib gələcəyini iddia edir. Hələ də “Zillətin onlardan uzaq” olduğunu söyləyərək İsrail məngənəsində sıxılmağa davam edir.

Livanın cənubundakı Mərcayun bölgəsində gərginlik artıb. Hizbullah qruplaşması Kantara qəsəbəsi yaxınlığında İsrail ordusuna məxsus iki döyüş tankına raket zərbələri endirdiyini iddia edib. Qruplaşmanın yaydığı rəsmi bəyanatda bölgə boyu ümumilikdə yeddi İsrail tankının hədəf alındığı qeyd olunur. İsrail ordusu hələlik bu iddialarla bağlı hər hansı rəsmi açıqlama verməyib.

"Hizbullah"ın Baş katibi Naim Qasım 30 iyul 2025-ci ildə, qrup liderlərindən Fuad Şükürün sui-qəsdinin ildönümündə bu ifadəni yüksək tonla işlədərək, təşkilatın İsrailə qarşı mövqeyinin sarsılmazlığını və müqavimət seçimini vurğulamışdı. ABŞ-ın bölgədəki hərbi yığınağının artması və Prezident Trampın İranın Ali Rəhbəri Əli Xameneyini hədəf alan sui-qəsd təhdidləri fonunda Naim Qasımın 26 yanvar 2026-cı il tarixindəki mövqeyi aydın idi: "Hizbullah Trampın təhdidlərinə qarşı bütün tədbirlər və hazırlıqlarla müqavimət göstərəcək, çünki İmam Xameneyiyə toxunmaq bölgədə və dünyada sabitliyin sui-qəsdi deməkdir".

ABŞ-ın nüfuzlu "The Wall Street Journal" (WSJ) qəzeti İsrailin yüksək rütbəli hərbi rəhbərliyinə istinadən xəbər verir ki, Təl-Əviv Livan cəbhəsində hərbi əməliyyatların intensivliyini artırmaq niyyətindədir. VOA xəbər verir ki, İsrail generallarının sözlərinə görə, ordunun qarşısında duran başlıca vəzifə "Hizbullah" qruplaşmasına bərpası mümkün olmayan zərbələr endirməkdir.

İsrail ordusu Hizbullahın iqtisadi sütunu hesab edilən "Al-Qard Al-Hasan" assosiasiyasına qarşı genişmiqyaslı və sistematik hərbi kampaniyaya başlayıb. Bu addım qruplaşmanın maliyyə infrastrukturunu çökdürmək və gəlir mənbələrini tamamilə kəsmək məqsədi daşıyır. 2024-cü il müharibəsində hədəf alınan, lakin sonradan fəaliyyətini bərpa edən bu qurum, hazırkı münaqişədə yenidən əsas hədəfə çevrilib. İsrail aviasiyası Beyrut, Beka vadisi və Livanın cənubundakı əksər filiallara intensiv hava zərbələri endirib. İsrail ordusunun sözçüsü Aviçay Adrae bildirib ki, Hizbullah mülki binaların altındakı gizli anbarlarda terror fəaliyyətlərini maliyyələşdirmək üçün milyonlarla dollar nağd vəsait saxlayır.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam bu gün (bazar ertəsi) verdiyi bəyanatda hökumətin "Hizbullah"dan silahlarını təhvil verməyi və fəaliyyətini yalnız siyasi sahə ilə məhdudlaşdırmağı tələb etdiyini bildirib. Salam Beyrutda keçirilən Nazirlər Şurasının iclasından sonra çıxış edərək deyib: "Biz Livan ərazisindən raketlərin atılmasını pisləyirik. Bu, "Hizbullah"ın fəaliyyətinin qadağan edilməsini, onun silahlarını təhvil verməyə məcbur edilməsini və yalnız siyasi fəaliyyətə sadiqliyini tələb edir".

Livan ordusu açıqlama verərək, ölkənin cənubunda dövlət silah monopoliyasını "effektiv və aydın şəkildə" təmin etdiyini bildirdi, lakin hələ də ərazidə partlamamış sursatların və tunellərin təmizlənməsi üzrə işlərin davam etdiyini vurğuladı. Ordu ilin sonuna qədər cənubda qeyri-dövlət silahlarını təmizləməyi hədəfləmişdi; bu ərazi İsraillə sərhəd bölgəsidir. Məqsəd digər bölgələrə keçməzdən əvvəl cənubda əməliyyat nəzarətini genişləndirmək idi. Bəyanatda, İsrail qüvvələrinin hələ də işğal etdiyi ərazilər istisna olmaqla, cənubda əməliyyat nəzarətinin genişləndirildiyi qeyd olunub.

İsrail ordusu Livanın paytaxtı Beyrutun cənubunda Hizbullahın qərargah rəisinə qarşı hücum həyata keçirib. Livan Səhiyyə Nazirliyinin ilkin məlumatlarına əsasən, zərbə nəticəsində bir nəfər həlak olub, 21 nəfər yaralanıb. Həlak olan və yaralanan şəxslərin mülki və ya hərbi olması barədə əlavə məlumat verilməyib.