İranda Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimində indiyədək 34 mindən çox iştirakçıya tibbi yardım göstərilib. Rəsmilər mərasim zamanı ölüm halının qeydə alınmadığını bildirirlər. Hakimiyyət 1989-cu ildə Ayətullah Ruhullah Xomeyninin dəfnində yaşanan faciənin təkrarlanmaması üçün geniş təhlükəsizlik tədbirləri görüb. Həmin vaxt izdiham nəticəsində on nəfər ölmüş, on mindən çox insan yaralanmışdı. Məlumatda Qasım Süleymaninin dəfn mərasimində baş vermiş izdiham da xatırladılır. Ayətullah Əli Xamenei ilə vida mərasimlərinin bir neçə şəhərdə davam edəcəyi bildirilir. Son mərhələnin Məşhəd şəhərində keçirilməsi planlaşdırılır. İran rəsmiləri mərasimlərin təhlükəsiz şəkildə başa çatdırılması üçün tədbirləri davam etdirirlər.

Donald Tramp ABŞ–İran razılaşmasını 2020-ci ildə Qasim Süleymaninin öldürülməsi ilə əlaqələndirib. O, bu prosesin yalnız son aylarda başlamadığını bildirib. Trampın sözlərinə görə, həmin əməliyyat hazırkı diplomatik vəziyyətin əsasını qoyub. O, Süleymanini İranın mühüm fiqurlarından biri kimi təqdim edib. ABŞ Prezidenti əməliyyat qərarının İsrail ilə koordinasiyalı olduğunu iddia edib. Onun sözlərinə görə, İsrail həmin hücumu həyata keçirmək istəməyib. Tramp qərarın ABŞ tərəfindən verildiyini vurğulayıb. Mövzu İran–ABŞ münasibətlərində tarixi gərginliyi yenidən gündəmə gətirib.

Təcrübəli bir jurnalisti hadisənin pərdəarxasını araşdırmağa sövq etmək üçün sadəcə bircə maraqlı hekayə kifayətdir. Əgər qarşınızdakı şəxs öz daxilində iki fərqli maraqlı hekayəni eyni anda daşıyırsa, bu araşdırma istəyi daha da dözülməz bir hal alır. Bu dəfə də olduqca maraqlı bir mpvzuya toxunmaq istərdik. Söhbət Anis Nəqqaşı adlı gəncdən gedəcək. Bu gənc livanlı hələ çox erkən yaşlarında FƏTH hərəkatının daxilindəki "Tələbə Taboru"na qoşulmuş, sonradan isə hərəkatın Mərkəzi Komitəsinin üzvü Xəlil əl-Vəzirin ("Əbu Cihad") birbaşa himayəsi altında fəaliyyət göstərmişdi.

11 fevral 1979-cu ildə İran inqilabının qələbəsinin elan edilməsindən bir həftə sonra Tehrandan bütün dünyaya tarixi fotoşəkil yayılacaqdı. Bu şəkillər sonradan regionda baş verəcək fırtınaları, o cümlədən "Əqsa tufanı" əməliyyatını və onun üzərindəki İranın birbaşa daxili barmaq izlərini anlamaq baxımından əvəzsiz qaynaq rolunu oynayır. Şəkildə sadə bir xalçanın üzərində elə iki şəxs əyləşib ki, regionun yaxın tarixini onların hekayələrinə dərindən toxunmadan qətiyyətlə yazmaq qeyri-mümkündür. Onlardan birincisi İran inqilabının ali rəhbəri Ayətullah Xomeyni, ikincisi isə müasir Fələstin müqavimət hərəkatının rəhbəri Yasir Ərafatdır.

Müharibə zamanı İran Hərbi Dəniz Qüvvələri son onilliklərin ən ağır zərbəsini aldı: 150-yə yaxın hərbi dəniz vasitəsi sıradan çıxdı, yüzlərlə hərbçi həlak oldu. Ölənlər arasında Hörmüz boğazının bağlanması doktrinasının memarı sayılan "İnqilab Keşikçiləri Korpusu"nun (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı Əli Rza Təngsiri və dəniz kəşfiyyatının rəhbəri Behnəm Rezai də var. Bu, sadəcə avadanlıq itkisi deyil, qeyri-ənənəvi dəniz müharibəsində qərar qəbul etmə və beyin mərkəzinə endirilən bir zərbə idi.

ABŞ, İsrail və İran arasında müharibə alovlanan kimi Tehranın Körfəz ölkələrinə hücumlar təşkil etməsi mühüm bir sualı gündəmə gətirdi: Müharibə tərəfləri arasında razılaşma və eskalasiya tərəddüdləri davam etdiyi bir vaxtda, bu aramsız hücumlar qarşısında bitərəf qalmaq mümkündürmü?

ABŞ rəsmiləri iranlı general Qasım Süleymaninin iki yaxın qohumunu saxlayıb, onların daimi yaşayış icazələri ləğv edilib. Məlumata görə, Həmidə Süleymani Əfşar və qızı hazırda ABŞ-ın İmmiqrasiya və Gömrük Mühafizəsi Agentliyinin (ICE) nəzarətindədir. Həmidənin həyat yoldaşının isə ABŞ-a girişi qadağan edilib. Dövlət Departamentinin bəyanatında bildirilir ki, Həmidə Süleymani Əfşar ABŞ-da yaşadığı müddət ərzində İran rejiminin təbliğatı ilə məşğul olub, Yaxın Şərqdəki Amerika hərbi obyektlərinə hücumları dəstəkləyib və İranın yeni ali rəhbəri Müctəba Xameneini mədh edib.

İran Ali Rəhbərinin baş hərbi müşaviri, general Rəhim Səfəvi, keçmiş prezident Əli Əkbər Haşimi Rəfsəncaninin ölümü ilə bağlı yeni açıqlaması ilə ölkədə mübahisələri yenidən qızışdırıb. Onun sözləri Rəfsəncani ailəsinin sərt reaksiyasına səbəb olub və 8 ildən artıq müddətdir aydınlaşdırılmamış ölümün ətrafında dolaşan sualları yenidən gündəmə gətirib.

O bildirib ki, Hizbullah atəşkəs razılaşmasının bütün bəndlərinə əməl edib və İsrailə qarşı heç bir pozuntu qeydə alınmayıb. Brakın təkliflərinin Livanın hərbi gücünü əlindən almağı və ordunun effektiv silaha sahib olmasının qarşısını alacağını deyən Qasim, ABŞ təmsilçisinin hətta əl qumbaraları və minaatanlar kimi sadə silahların da 30 gün ərzində təhvil verilməsini istədiyini açıqlayıb.

Yaxın Şərqdə İranın mövqeyinin sürətlə zəifləməsi, İranın fərqli dövlət strukturlarına xarici kəşfiyat orqanlarının aşırı şəkildə sirayəti, İranın dövlət olaraq çəkindiriciliyini itiriməsi son nəticədə İrandakı mövcud rejimin uğursuzluğu olraraq qəbul edilməyə başlayıb. Eyni zamanda içəridəki iqtisadı böhran da geniş kütlələr tərəfindən rejimin ideoloji siyasi mahiyətinin nəticəsi olaraq görülür. İran zəngin təbii ehtiyatlara sahib olsa da, əhali bu sərvətlərdən öz payını ala bilmir. Buna görə həm iqtidar həm də ölkədəki siyasi sitem uzun müddətdir ciddi şəkildə sorğulanır

“Müqavimət oxu” ifadəsi ilk dəfə 2001-ci ildə ABŞ prezidenti Corc Buşun İran və İraq kimi ölkələri “şər oxu” adlandırmasına cavab olaraq ortaya çıxdı.

Məqalə, İranın İraq üzərindəki nəzarətini və iqtisadi istismarını izah edərək, ABŞ-ın bu təsiri zəiflətmək üçün diplomatik və iqtisadi təzyiqlər tətbiq etməli olduğunu bildirir.