#İsrail və İran münasibətləri

Türkiyə Prezidenti Administrasiyasının Kommunikasiya İdarəsinin məlumatına görə, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan və ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında strateji əhəmiyyətli telefon danışığı baş tutub. Liderlər ötən gecədən etibarən İranla bağlı elan edilmiş atəşkəs başda olmaqla, regiondakı son hadisələri ətraflı müzakirə ediblər.

İsrail müxalifətinin lideri Yair Lapid çərşənbə günü İranla əldə olunan atəşkəs razılaşmasını kəskin tənqid edərək, bunu "görünməmiş siyasi fəlakət" adlandırıb. Lapid Baş nazir Benyamin Netanyahunu müharibənin hədəflərinə çatmaqda uğursuzluğa düçar olmaqda ittiham edib. Lapid "X" (keçmiş Twitter) hesabında paylaşdığı bəyanatda İsrailin strateji maraqlarının kənarda qaldığını vurğulayıb.

Avropa İttifaqı (Aİ) Komissiyasının sözçüsü Anna-Kaisa İtkonen, ABŞ və İran arasında əldə olunmuş müvəqqəti atəşkəsə rəğmən, Avropada enerji qiymətlərinin qısa müddətdə enməyəcəyini bəyan edib. Brüsseldə keçirilən gündəlik mətbuat konfransında danışan İtkonen, qlobal enerji bazarlarındakı qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini vurğulayıb.

İsrail ordusu Tehranın mərkəzində həyata keçirdiyi hava hücumu zamanı bir sinaqoqa zərər dəydiyini rəsmən etiraf edib. Ordudan mətbuata verilən açıqlamada, İsrail qırıcılarının Tehranda vurduğu sinaqoqda yaranan "mülki itkilərə" görə təəssüf hissi keçirildiyi bildirilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, İranın Hörmüz boğazını açması üçün təyin olunan vaxt məhdudiyyəti ərəfəsində Tehran rəhbərliyinə kəskin xəbərdarlıq edib. Çərşənbə axşamı gecə yarısı başa çatacaq möhlətdən əvvəl çıxış edən Tramp, İranın tələblərə əməl etməyəcəyi təqdirdə "bu gecə bütöv bir sivilizasiyanın məhv olacağını" bəyan edib. "Al Jazeera" müxbiri Kimberli Halkett, ABŞ ilə İsrailin İrana qarşı apardığı hərbi əməliyyatlar və gərginlik fonunda ABŞ Konqresinin nümayiş etdirdiyi səssizliyi "olduqca şokedici" adlandırıb. Konqresdən gələn bu reaksiya, bölgədəki müharibə və artan təhdidlər qarşısında qanunverici orqanın mövqeyi ilə bağlı suallar doğurub.

İran Dövlət Televiziyası ABŞ-ın İsfahanda həyata keçirdiyi xilasetmə əməliyyatı ilə bağlı mühüm açıqlamalar verib. Televiziyanın məlumatına görə, İran tərəfindən vurulan F-15 qırıcısının itkin düşmüş ikinci pilotunu tapmaq üçün ABŞ-ın təşkil etdiyi əməliyyatın əsl məqsədi fərqli olub: "Ehtimallar göstərir ki, ABŞ-ın İsfahanda həyata keçirmək istədiyi xüsusi əməliyyat əslində buradakı nüvə obyektlərindən birinə sızmaq və hücum təşkil etmək məqsədi daşıyıb".

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu xalqa müraciətində İsrail ordusunun İrandakı hərbi əməliyyatlarının miqyasını genişləndirdiyini və bölgədəki geosiyasi qüvvələr nisbətini İsrailin xeyrinə qəti şəkildə dəyişdiyini bəyan edib. Netanyahu çıxışında İran rejimini "terror sistemi" adlandıraraq, İsrailin bu sistemi getdikcə artan bir güclə "əzməyə" davam etdiyini vurğulayıb.

İranın rəsmi dövlət televiziyasında yayımlanan bəyanatda SEPAH, ABŞ ordusunu "terrorçu quruluş" adlandıraraq, Vaşinqtonun Tehranın müəyyən etdiyi strateji sərhədləri aşacağı təqdirdə cavab tədbirlərinin regional hüdudlardan kənara çıxacağını bəyan edib. Bəyanatda xüsusi olaraq qeyd olunub ki, ABŞ-ın mümkün hərbi addımlarına cavab olaraq İran, ABŞ və onun müttəfiqlərini regionun neft və qaz ehtiyatlarından "illərlə" məhrum etmək potensialına malik hədəfləri vuracaq. SEPAH indiyədək mehriban qonşuluq prinsiplərinə görə bəzi hədəfləri seçməkdə təmkin nümayiş etdirdiyini, lakin artıq bütün bu məhdudiyyətlərin aradan qaldırıldığını bildirib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu televiziya vasitəsilə xalqa müraciətində İsrail ordusunun bu gün İran daxilindəki strateji nəqliyyat infrastrukturuna genişmiqyaslı zərbələr endirdiyini elan edib. Baş nazir Netanyahu bildirib ki, İsrail hərbi hava qüvvələri İranda dəmir yollarını və körpüləri hədəf alıb. O, heç bir sübut təqdim etmədən iddia edib ki, bu mülki infrastruktur obyektləri İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) tərəfindən hərbi məqsədlər üçün istifadə olunur.

Pakistanın hərbi rəhbərliyi Səudiyyə Ərəbistanının infrastrukturuna qarşı həyata keçirilən "əsassız təcavüzlərin" Yaxın Şərqdəki münaqişəni bitirməyə yönəlmiş həssas diplomatik səyləri iflic etmək təhlükəsi daşıdığı barədə xəbərdarlıq edib. Ravalpindi şəhərində keçirilən və 2025-ci ilin dekabrından bəri ilk olan 274-cü Korpus Komandirləri Konfransında Marşal Asim Munir Səudiyyə Ərəbistanının neft-kimya və sənaye komplekslərinə edilən son zərbələri kəskin şəkildə pisləyib. O, bu hücumları regional vasitəçilik səylərini sarsıdan "lazımsiz gərginlik" kimi xarakterizə edib.