#Yaxın Şərq gərginliyi

Pakistanın ABŞ və İran arasında vasitəçilik təşəbbüslərinin uğursuzluğa uğraması regionda yeni diplomatik gərginlik yaradıb. Mənbələr bildirir ki, Pakistan tərəfi ABŞ və İran arasında vasitəçilik etmək üçün ciddi diplomatik resurslar səfərbər etsə də, Tehranın son anda geri çəkilməsi bu səyləri nəticəsiz qoyub. Bu addımın Pakistanın diplomatik nüfuzuna mənfi təsir etdiyi və iki ölkə arasında gizli gərginliyə səbəb olduğu qeyd olunur.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın dəniz ticarətinə qarşı kəskin addım ataraq, bu ölkənin limanlarına giriş-çıxış edən bütün gəmilərin blokadaya alınacağını elan edib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu barədə "Truth Social" platformasındakı rəsmi hesabında məlumat paylaşıb. Dövlət başçısı qeyd edib ki, ABŞ saat 10:00-dan etibarən İran limanlarına daxil olan və ya bu limanları tərk edən bütün gəmilərə qarşı rəsmi blokada tətbiq olunacaq.

İsraildə yayımlanan Kanal 15 televiziya kanalının məlumatına görə, ölkə ordusunda xidmət edən 4 hərbçi İran adına casusluq fəaliyyəti ilə bağlı ittihamlar əsasında təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən saxlanılıb. Məlumata əsasən, saxlanılan hərbçilərdən bəzilərinin vəkillərlə görüşünə icazə verilməyib və bütün şübhəlilərin saxlanılma müddəti uzadılıb. Bildirilir ki, hadisə İsrail təhlükəsizlik qurumlarında narahatlıq doğuran yeni casusluq hadisəsi kimi qiymətləndirilir.

İranda yeni ali dini liderin müəyyənləşməsindən sonra ABŞ-dan ilk siyasi reaksiya gəlib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp Müctəba Xameneinin seçilməsindən məmnun olmadığını açıqlayıb. Qeyd edək ki, Müctəba Xameneinin rəhbərliyə gətirilməsi ABŞ və İsrailin 28 fevralda İrana endirdiyi zərbələrdən və Ali Xameneinin həlak olmasından sonra baş verib. Beynəlxalq media qurumlarının yaydığı məlumata görə, Müctəba Xameneinin seçimi İran rəhbərliyində varislik məsələsini yenidən gündəmə gətirib. Məlumata əsasən, o, İranın güc strukturları, xüsusilə də İnqilab Keşikçiləri Korpusu ilə yaxın əlaqələri olan fiqur kimi dəyərləndirilir.

Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi çərşənbə günü bildirib ki, Fələstin məsələsi Yaxın Şərqdə hələ də “prioritetlərin önündə” dayanır. Davos Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində keçirilən panel müzakirəsində çıxış edən Misir lideri vurğulayıb ki, Fələstin məsələsinin həlli regional sabitliyin əsas şərti və ədalətli, hərtərəfli sülhün əldə olunması üçün mühüm təməl hesab olunur. Əs-Sisi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzzada İsrail–HƏMAS müharibəsini dayandıran atəşkəsin əldə olunması istiqamətində göstərdiyi səyləri də yüksək qiymətləndirib. Qeyd edək ki, sözügedən atəşkəs ötən ilin oktyabr ayında əldə olunub.

Pakistan hazırkı dövrdə beynəlxalq ictimaiyyəti Suriyaya dəstəyi davam etdirməyə çağıraraq, sanksiyaların yüngülləşdirilməsinin və bərpa səylərinin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. BMT-də Pakistanın daimi nümayəndəsinin vəzifəsini icra edən Osman Cadun, Yaxın Şərqdəki vəziyyətlə bağlı Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxış edərək, Suriyada keçirilən Xalq Məclisi seçkilərini alqışlayıb və bu seçkiləri “idarəetmə strukturlarının mərhələli şəkildə bərpası istiqamətində mühüm addım” adlandırıb.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan öz müavini Nuh Yılmazı Türkiyənin Suriyadakı səfiri vəzifəsinə təyin edib. İndiyə qədər Türkiyə Suriyada yalnız müvəqqəti işlər vəkili səviyyəsində təmsil olunurdu. Nuh Yılmazın səfir təyin olunması, mühüm diplomatik jest kimi qiymətləndirilir. Yılmaz 2024-cü ilin may ayından nazir müavini vəzifəsini icra edib. O, nazir Fidan kimi Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatının (MİT) sabiq əməkdaşıdır və İngilis dilini mükəmməl bilir. Daha əvvəl Vaşinqtonda bir neçə diplomatik vəzifə tutub və ABŞ-da dərs deyib.

HƏMAS hərəkatı hərbi qanadı olan İzzəddin əl-Qəssam Briqadalarının atəşkəs razılaşmasının birinci mərhələsi çərçivəsində 20 israilli girovu azad edəcəyini açıqlayıb. Hərəkatın yazılı bəyanatında, vasitəçi ölkələrin İsraili atəşkəs razılaşmasına riayət etməyə məcbur etməsinin vacibliyinə diqqət çəkilərək, girovların azad olunması addımı təsdiqlənib. Bəyanata görə, Qəssam Briqadaları Qəzzədə atəşkəs və girov mübadiləsi razılaşmasının birinci mərhələsi çərçivəsində əlində saxladığı 20 israilli girovu azad edəcək.