Oman və İran Hörmüz boğazı ilə bağlı razılaşmaların suverenliyə hörmətlə aparılmalı olduğunu bildirib. Tərəflər boğazın açıq və təhlükəsiz qalmasının vacibliyini vurğulayıb. Dəniz təhlükəsizliyi və regional sabitlik müzakirə olunub. Əməkdaşlığın davam etdiriləcəyi açıqlanıb.

Hörmüz boğazında gəmilərin təhlükəsiz keçidi üçün tərəflər arasında rabitə xətti yaradılıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi danışıqlarda irəliləyiş olduğunu bildirib. Bununla belə, Tehran boğazın bağlandığını elan edib və gəmilərə yaxınlaşmamaq barədə xəbərdarlıq edib. Gərginlik davam etsə də, kommunikasiya kanalları açıq saxlanılır. Məsələ hələ də diplomatik müzakirə mövzusudur. Ekspertlər bunu geniş prosesin bir hissəsi sayır. Bölgədə risklər qalır.

Hörmüz boğazında neft tanker hərəkəti tədricən bərpa olunmağa başlayıb. İki xam neft tankeri təxminən 2 milyon barrel yük ilə keçid edib. Eyni zamanda iki supertanker də Körfəzə daxil olub. Gəmilərdən birinin istiqaməti Bəsrə limanı olub. Lakin ümumi hərəkət hələ də əvvəlki səviyyədən xeyli aşağıdır. Münaqişədən əvvəl gündəlik orta göstərici 125 gəmi idi. Məlumatlar gəmi izləmə sistemlərinə əsaslanır.

İran və Oman Hörmüz boğazında beynəlxalq hüquqa riayət edəcəklərini təsdiqləyib. Tərəflər dəniz təhlükəsizliyi və sərbəst gəmiçiliyin vacibliyini vurğulayıblar. ABŞ–İran memorandumu fonunda regional sabitlik müzakirə olunub. Diplomatik səylərin artırılması çağırışı edilib. Məqsəd regionda təhlükəsiz və sabit mühitin təmin edilməsidir.

Donald Tramp Hörmüz boğazının cümə gününə qədər tam açılacağını bildirib. O, bu açıqlamanı Fransada keçirilən Yeddilər Qrupu sammitində verib. Trampın sözlərinə görə, bölgədə gəmiçilik fəaliyyəti mərhələli şəkildə bərpa olunur. Boğazın açılması qlobal enerji və ticarət üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. ABŞ Prezidenti prosesin yaxın günlərdə yekunlaşacağını qeyd edib. Hörmüz boğazı beynəlxalq logistika üçün strateji əhəmiyyətli keçid sayılır. Hazırda bölgədə təhlükəsizlik və nəqliyyatın normallaşdırılması istiqamətində işlər aparılır. Bu addım qlobal bazarlara birbaşa təsir göstərə bilər.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Hörmüz boğazının yenidən açılması üzrə beynəlxalq missiyaya Fransa və Böyük Britaniyanın rəhbərlik edəcəyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, təşəbbüsə təxminən 20 ölkə qoşulacaq. Missiyanın məqsədi dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Makron Fransanın prosesə dəstəyini davam etdirəcəyini bildirib. Hörmüz boğazı qlobal enerji və ticarət marşrutları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Fransa və Böyük Britaniya daha əvvəl hərbi iştirakla bağlı müraciətləri qəbul etməmişdi. Hazırda isə onlar əlaqələndirmə missiyasında aparıcı rol oynayacaqlar. Bu təşəbbüs bölgədə sabitliyin bərpasına yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilir.

Yəmən sahilləri yaxınlığında konteyner gəmisinə silahlı hücum cəhdi qeydə alınıb. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları Mərkəzi hadisə ilə bağlı məlumat yayıb. Məlumata görə, kiçik qayıq gəminin yaxınlığına gəlib. Qayıqdakı şəxslər konteyner gəmisinə atəş açıblar. Daha sonra gəminin göyərtəsinə çıxmağa cəhd göstərilib. Hadisənin nəticələri barədə əlavə məlumat açıqlanmayıb. Bölgədə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. Hadisə dəniz nəqliyyatı ilə bağlı riskləri bir daha gündəmə gətirib.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazının uzunmüddətli əsasda ödənişsiz fəaliyyət göstərməsinin gözlənildiyini bildirib. O qeyd edib ki, məsələ ilə bağlı texniki danışıqlar davam edir. Vens boğazın gələcək fəaliyyət modelinin hələ tam razılaşdırılmadığını vurğulayıb. ABŞ tərəfi gəmilərin əlavə keçid ödənişləri olmadan hərəkət etməsini dəstəkləyir. Bu açıqlama İranın müəyyən xidmət haqları tətbiq edə biləcəyini bildirməsindən sonra verilib. Tehran həmin ödənişlərin xidmətlərlə bağlı olduğunu açıqlayıb. Tərəflər hazırda məsələnin texniki detallarını müzakirə edir. Yekun mexanizmin yaxın vaxtlarda müəyyənləşəcəyi gözlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin yenidən başladığını açıqlayıb. O bildirib ki, bir çox neft yüklü gəmi artıq boğazdan keçid edir. Tramp gəmilərin təhlükəsiz marşrut üzrə hərəkət etdiyini qeyd edib. ABŞ liderinin sözlərinə görə, istifadə olunan dəhliz tam təhlükəsiz vəziyyətdədir. O, bölgədə başqa marşrutların da olduğunu bildirib. Bununla belə, həmin marşrutlarla bağlı ətraflı məlumat verməyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas mərkəzlərindən biri sayılır. Gəmi hərəkətinin bərpası beynəlxalq bazarlar üçün mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir.

İran Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün müəyyən xidmətlərə görə ödəniş tətbiq edilə biləcəyini açıqlayıb. İsmayıl Bəqayi bildirib ki, bu addım milli təhlükəsizlik və təhlükəsiz gəmiçilik məqsədlərinə xidmət edir. Onun sözlərinə görə, əsas məqsəd boğazda təhlükəsiz keçidin təmin olunmasıdır. İran və Oman tərəfindən müxtəlif xidmətlər göstərilməsi planlaşdırılır. Bu xidmətlər arasında ətraf mühitin qorunması və təhlükəsizlik tədbirləri də yer alır. Rəsmi Tehran həmin xidmətlərin maliyyə xərcləri yaratdığını vurğulayıb. Buna görə də müəyyən ödənişlərin tətbiqi nəzərdə tutulur. Məsələ ilə bağlı digər tərəflərlə müzakirələrin davam etdiyi bildirilir.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Hörmüz boğazında gəmi keçidlərinə görə ödəniş tətbiq edilməsinə qarşı çıxıb. O bildirib ki, Fransa bu cür addımların qarşısını almaq üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək. Makron boğazın açıq qalmasının qlobal ticarət və enerji təhlükəsizliyi üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fransa və Böyük Britaniyanın birgə missiyası qısa müddətdə fəaliyyətə başlamağa hazırdır. Fransa lideri sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinin əsas məqsəd olduğunu qeyd edib. O, "Şarl de Qoll" təyyarədaşıyan gəmisinin də hazır vəziyyətdə olduğunu açıqlayıb. Həmin gəminin bir neçə gün ərzində bölgəyə çata biləcəyi bildirilib. Makron beynəlxalq dəniz marşrutlarının açıq saxlanılmasının vacibliyini bir daha vurğulayıb.

Hörmüz boğazında mina təhlükəsinin aradan qaldırılması uzun müddət tələb edə bilər. Dəniz təhlükəsizliyi üzrə mənbələr əməliyyatların 40-50 gün davam edə biləcəyini bildirirlər. Mina axtarışı üçün xüsusi gəmilər və müasir sualtı vasitələrdən istifadə olunacaq. Təhlükəsizlik tam təmin olunmadan bir çox şirkət bölgəyə qayıtmağa ehtiyatla yanaşır. Mütəxəssislər bunun qlobal enerji daşımalarına təsir göstərə biləcəyini qeyd edirlər. On milyonlarla barel neftin daşınması gecikə bilər. Beynəlxalq Gəmiçilik Şirkətləri Assosiasiyası hazırkı vəziyyəti riskli hesab edir. Təhlükəsiz marşrutların yaradılması boğazda normal fəaliyyətin bərpası üçün əsas şərt kimi göstərilir.