Təsis edilməsindən 77 il keçən Şimali Atlantika Alyansı (NATO) bəlkə də tarixinin ən ağır böhranı ilə üz-üzədir. 1949-cu ildə 32 dövlətin iştirakı ilə yaradılan hərbi ittifaqda Avropa ölkələri və ABŞ arasındakı baxış ayrılığı, xüsusilə prezident Donald Trampın hakimiyyəti dövründə dərinləşərək parçalanma həddinə çatıb.
#Mark Rutte
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan NATO-nun Baş katibi Mark Rutte ilə telefon əlaqəsi saxlayıb. Türkiyə Respublikası Prezident Administrasiyasının Kommunikasiya İdarəsindən verilən məlumata görə, tərəflər regional və qlobal məsələləri, eləcə də Alyansı maraqlandıran strateji mövzuları ətraflı mühakimə ediblər. Prezident Ərdoğan danışıq zamanı İrana qarşı hərbi müdaxilə ilə başlayan prosesin artıq "geostrateji çıxılmaz vəziyyətə" sürükləndiyini vurğulayıb. O, beynəlxalq birliyi bu müharibəni dayandırmaq üçün səyləri artırmağa çağırıb. Ərdoğan həmçinin NATO-nun Türkiyənin hava hücumundan müdafiəsinə verdiyi dəstəyin Alyansın çəkindiricilik gücünü bir daha nümayiş etdirdiyini qeyd edib.
Dünya ABŞ-ın Yaxın Şərqə doğru irəliləyən hərbi qüvvələrini, ABŞ-İsrail koalisiyasının İrana qarşı mümkün müharibəsini və bunun Hörmüz boğazındakı naviqasiyaya, neft-qaz qiymətlərinə təsirini narahatlıqla izlədiyi bir vaxtda, ABŞ Konqresinin Tədqiqat Xidməti (CRS) diqqətçəkən bir araşdırma dərc edib. 27 fevral 2026-cı ildə, yəni müharibənin başlamasından cəmi bir gün əvvəl işıq üzü görən "Hakimiyyətin bölünməsi və NATO-dan çıxma" adlı bu araşdırma, Prezident Trampın Konqresin razılığı olmadan ABŞ-ı Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatından (NATO) çıxarmaq səlahiyyətinin olub-olmadığını müzakirə edir. Araşdırmanın məhz bu zaman kəsiyində dərc olunması xüsusilə diqqət çəkir.
NATO-nun Baş katibi Mark Ruttenin gələn həftə Vaşinqtona rəsmi səfər edərək ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə bir araya gələcəyi bildirilib. "Wall Street Journal" (WSJ) qəzetinin Ağ Evdəki mənbələrə istinadən yaydığı xəbərə görə, bu kritik görüş transatlantik ittifaq daxilində ciddi fikir ayrılıqlarının yaşandığı bir dövrə təsadüf edir. NATO-nun sözçüsü Ellison Hart da səfər faktını təsdiqləyərək, Ruttenin Vaşinqton ziyarətinin əslində uzun müddətdir planlaşdırıldığını və gündəmdə olan mühüm təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirə ediləcəyini vurğulayıb.
Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) üçün Cənubi Qafqaz mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bildirilib ki, 2025-ci ildə NATO Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh istiqamətində əldə olunan əhəmiyyətli irəliləyişi və Amerika Birləşmiş Ştatlarının sülh prosesinə davamlı töhfəsini alqışlayıb:
NATO Baş Katibi Mark Rutte İsveçrənin Davos şəhərində keçirilən Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində “Avropa özünü müdafiə edə bilərmi?” adlı paneldə çıxış edərək, Qrenland məsələsinin dostane şəkildə həll edilməli olduğunu, lakin əsas problemin Ukrayna olduğunu bildirib. Rutte çıxışında deyib ki, Ukrayna bir nömrəli prioritet olmalıdır, çünki bu, həm Avropanın, həm də ABŞ-ın təhlükəsizliyi üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. O, həmçinin Qrenland məsələsində arxa planda işlədiyini, lakin bunu ictimaiyyətə açıqlaya bilmədiyini vurğulayıb.
NATO-nun baş katibi Mark Rutte ABŞ prezidenti Donald Trampla Qrenlandiya və Arktika bölgəsində təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edib. Bu barədə M.Rutte "X" sosial şəbəkəsində yazıb.
Rusiyanın növbəti hədəfi bizik. Zaman bizim xeyrimizə işləmir, indi hərəkət etməliyik. NATO Baş Katibi Rutte bu sözləri Münhen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində Berlində, Almaniya Xarici İşlər Naziri Yohann Vadefulun moderatorluğu ilə keçirilən paneldə çıxış edərkən bildirib. Rutte bildirib ki, Qərbdə Rusiya təhdidinə qarşı kifayət qədər təciliyyət hissi yoxdur. Son bir il ərzində müdafiə istehsalının artmasına baxmayaraq, NATO Baş Katibi bunun kifayət etmədiyini vurğulayıb.
NATO Baş katibi Mark Rutte, ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi sülh prosesinin davam etməsinin vacib olduğunu və Ukraynanın barış görüşlərində mümkün olan ən güclü mövqedə olmalı olduğunu bildirib. Rutte, Brüsseldə keçirilən NATO Xarici İşlər Nazirləri toplantısının önündə mətbuata açıqlama verərək, Rusiyanın Ukraynaya hərbi yardımın sürətini davam etdirməsini təmin etməli və sanksiyalarla Rusiyanın iqtisadiyyatını zəiflətməyə davam etməli olduqlarını vurğulayıb.
Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindən əldə edilən məlumata görə, xarici işlər naziri Hakan Fidan NATO Qərargahındakı görüşlər çərçivəsində NATO Baş katibi Mark Rutte, Aİ-nin Xarici Siyasət və Təhlükəsizlik üzrə Ali Nümayəndəsi və Avropa Komissiyası sədrinin müavini Kaja Kallas, Avropa Komissiyasının Genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos, Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Yvette Cooper, İspaniya xarici işlər naziri Xose Manuel Albares və digər bir sıra həmkarları ilə ikitərəfli görüşlər keçirməyi planlaşdırır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Budapeştdə keçirilməsi planlaşdırılan, lakin ləğv edilən Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə görüşü barədə danışıb. Tramp, NATO Baş katibi Mark Rutteni Ağ Evdə qəbul edərkən mətbuat nümayəndələrinin suallarını cavablandırıb və gündəmi dəyərləndirib. O, Putinlə keçirilməsi gözlənilən, lakin son anda ləğv olunan sammitlə bağlı açıqlama verib. “Prezident Putinlə olan görüşü ləğv etdim, çünki mənə doğru gəlmədi. Qarşımıza qoyduğumuz məqsədə çata biləcəyimizi düşünmədim. Buna görə ləğv etdim, amma gələcəkdə bu görüş baş tutacaq.” - deyə Tramp qeyd edib.
NATO-ya üzv olan 32 ölkənin müdafiə nazirlərinin iştirakı ilə regional təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirə edildiyi NATO Müdafiə Nazirləri Toplantısı Brüsseldə başlayıb. Toplantının açılışında çıxış edən NATO Baş katibi Mark Rutte əsas diqqət mərkəzinin alyansın müdafiə və çəkindirmə qabiliyyətinin gücləndirilməsi olacağını bildirib.