Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda İsrailin fəaliyyətlərini sərt tənqid edərək bildirib ki, İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu tərəfindən yürüdülən siyasət qlobal sülh üçün təhlükə yaratmaqda davam edir. O, qeyd edib ki, regionda baş verən hadisələr ümumi təhlükəsizlik mühitini daha da gərginləşdirir. Onun sözlərinə görə, Rusiya-Ukraniya müharibəsi artıq beşinci ilinə daxil olub, Yaxın Şərqdə isə münaqişələr dərinləşməkdə davam edir.
#Yaxın Şərq
BMT-nin tərkibində fəaliyyət göstərən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı regionda ABŞ və İsrailin İranın nüvə obyektlərinə endirdiyi zərbələrin nəticələrini izləyir və mümkün nüvə fəlakətinə hazırlaşır. Onun sözlərinə görə, belə bir hadisənin qarşısını tam şəkildə almaq mümkün deyil və təsirləri onilliklər boyu davam edə bilər.
BƏƏ-nin humanitar təşəbbüsü çərçivəsində Qırğızıstanda minlərlə insan üçün iftar və sahur süfrələri təşkil olunub. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Qızıl Ay Cəmiyyəti Qədr gecəsi münasibətilə Qırğızıstanın müxtəlif bölgələrində ümumilikdə 14 min nəfər üçün iftar və sahur təşkil edib.
İran ətrafında artan gərginlik fonunda Almaniya hökuməti mövqeyini açıqlayıb. Rəsmi Berlin ABŞ və İsrailin İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatların NATO-nun müharibəsi olmadığını və Almaniyanın bu əməliyyatlarda iştirak etməyəcəyini bəyan edib.
Qlobal enerji bazarlarında neft qiymətləri müharibələr, iqtisadi böhranlar və sürətli iqtisadi artım dövrləri ilə sıx bağlıdır. Qlobal əmtəə bazarlarında yaranan böyük tələbat, investorların xammal sektoruna yönəlməsi və inkişaf edən iqtisadiyyatların sürətli artımı həmin rekord qiymətin formalaşmasına səbəb olub.
Beynəlxalq Avtomobil Federasiyası və “Formula-1” rəhbərliyi bölgədəki vəziyyətlə əlaqədar olaraq aprel ayında keçirilməsi planlaşdırılan Bəhreyn və Səudiyyə Ərəbistanı Qran-pri yarışlarının baş tutmayacağını açıqlayıb. Planlaşdırmaya əsasən, Bəhreyn Qran-prisi 10–12 aprel tarixlərində, Səudiyyə Ərəbistanı mərhələsi isə 17–19 aprel tarixlərində keçirilməli idi.
ABŞ və İran arasındakı hərbi qarşıdurma, hərbi əməliyyatların davam etməsi və qarşılıqlı eskalasiya əlamətlərinin artması ilə daha mürəkkəb bir mərhələyə qədəm qoyur. Hazırda müharibənin sonu və ya yaxın siyasi həllin cizgiləri barədə aydın bir baxış mövcud deyil. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, təzyiq strategiyası kimi başlayan bu zərbələr, Yaxın Şərqin son onilliklərdə şahidi olduğu uzunmüddətli müharibələrə çevrilə bilər. Keçmiş təcrübələr göstərir ki, dəqiq hədəfləri və ya aydın çıxış planları olmadan başlayan müharibələr tez-tez bitirilməsi çətin olan açıq münaqişələrə çevrilir.
İran və Hörmüz boğazı ətrafında alovlanan böhran artıq Yaxın Şərqdə növbəti gərginlik dalğası deyil. Bu, Birləşmiş Ştatların onilliklər boyu Fars körfəzində qurduğu güc arxitekturası üçün real stress-testə çevrildi: hərbi bazalar, təhlükəsizlik zəmanətləri, silah ixracı, dollar hesablaşmaları, siyasi loyallıq və müttəfiq ölkələrin suveren kapitallarının Amerika maliyyə sisteminə bağlanması.
Artıq iki həftədir ki, İranın Körfəz ölkələrindəki yaşayış məntəqələrini, mülki obyektləri və kritik infrastrukturu hədəf alan raket və pilotsuz uçuş aparatı (PUA) hücumları davam edir. Cümə günü Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) və bölgə dövlətləri bu hücumların təkcə regional təhlükəsizliyi deyil, həm də qlobal iqtisadiyyat və enerji bazarlarının sabitliyini təhdid etdiyini bəyan ediblər.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) rəhbəri Rafael Mariano Qrossi Moskvada Rusiyanın "Rosatom" Dövlət Nüvə Enerjisi Korporasiyasının baş direktoru Aleksey Lixaçov ilə keçirdiyi birgə mətbuat konfransında Yaxın Şərqdəki gərginliyin nüvə təhlükəsizliyinə təsirləri barədə xəbərdarlıq edib. Qrossi regiondakı nüvə obyektlərinin hazırkı durumunu "son dərəce həssas" kimi qiymətləndirərək, nüvə faktorunun ön plana çıxdığı yeni bir münaqişə dalğasının şahidi olduqlarını bildirib. O, hazırda sülh və müharibə arasında "incə bir xətt" üzərində yeridiklərinə işarə edərək, hərbi əməliyyatların mümkün qədər tez başa çatmasının və danışıqlar masasına qayıtmağın zəruriliyini vurğulayıb.
Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər naziri şahzadə Feysəl bin Fərhan bin Abdullah cümə axşamı günü paytaxt Ər-Riyadda Böyük Britaniyanın xarici işlər, birlik və inkişaf məsələləri üzrə dövlət katibi İvet Kuperi qəbul edib. Nazirliyin mənzil-qərargahında baş tutan görüşdə iki ölkə arasındakı strateji münasibətlər və ikitərəfli əməkdaşlıq sahələri ətraflı nəzərdən keçirilib. Tərəflər Yaxın Şərqdəki son hadisələri, habelə bu problemlərin həlli istiqamətində göstərilən birgə səyləri müzakirə ediblər.
İspaniya hökuməti ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatları nəticəsində Yaxın Şərq və Körfəz regionunda yaranan qeyri-sabitlik səbəbindən təxliyə edilən İspaniya vətəndaşlarının sayının 7 minə çatdığını açıqlayıb. İspaniya Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı bəyanatda fevralın 28-dən başlayan gərginliklər zamanı heç bir İspaniya vətəndaşının xəsarət almadığı bildirilir. Məlumatda qeyd olunur ki, təxliyə prosesi digər ölkələrdə davam etsə də, təhlükəsizlik mülahizələrinə görə İrandan vətəndaşların çıxarılması əməliyyatları martın 7-də rəsmən başa çatdırılıb.