Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer ABŞ və İranı atəşkəs rejiminə qayıtmağa çağırıb. O, həmçinin Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı razılaşmanın həyata keçirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Starmer bu açıqlamanı Ankarada keçirilən Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının zirvə toplantısında verib. Baş nazir bildirib ki, zorakılığın uzanması Böyük Britaniya və digər ölkələrin iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərə bilər. Onun sözlərinə görə, vəziyyət tezliklə həll olunmasa, ailələrin kommunal xərcləri arta bilər. Starmer gərginliyin azaldılmasının qlobal iqtisadi sabitlik üçün vacib olduğunu deyib. O, tərəfləri diplomatik yola qayıtmağa çağırıb.
#Ankara
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş müvəqqəti anlaşmanın bölgədə sabitliyə töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib. O, bu açıqlamanı Ankarada Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla keçirdiyi birgə mətbuat konfransında verib. Ərdoğan Türkiyənin prosesə nikbin, lakin ehtiyatlı yanaşdığını qeyd edib. Prezident bölgədə yeni gərginliyin yaranmaması üçün təxribat xarakterli addımların qarşısının alınmasının vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, diplomatik səylərin davam etdirilməsi regionda sülhün qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ərdoğan bütün tərəfləri məsuliyyətli davranmağa çağırıb. Türkiyə bölgədə sabitliyin və təhlükəsizliyin qorunmasını əsas prioritetlərdən biri hesab edir.
İran Hörmüz boğazına nəzarət məsələsində mövqeyini qoruyacağını bəyan edib. Bu açıqlama ABŞ ilə İran arasında son hərbi qarşıdurmaların yenidən kəskinləşdiyi bir vaxtda verilib. Donald Tramp Vaşinqton və Tehran arasında imzalanmış müvəqqəti anlaşmanın artıq qüvvədə olmadığını bildirib. ABŞ Prezidenti İran rəhbərliyini sərt ifadələrlə tənqid edib. İran tərəfi isə ABŞ-ni hərbi əməliyyatların dayandırılmasına dair razılaşmanı pozmaqda ittiham edib. Məlumata görə, İran qüvvələri Bəhreyn və Küveyt istiqamətində raketlər buraxıb, həmçinin ABŞ-yə məxsus pilotsuz uçuş aparatını vurduğunu açıqlayıb. Bölgədə gərginlik davam edir və tərəflərin qarşılıqlı ittihamları yeni eskalasiya riskini artırır. Diplomatik həll yolu ilə bağlı qeyri-müəyyənlik isə hələ də qalmaqdadır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana endirilən son zərbələrin böyük nəticə verdiyini iddia edib. O bildirib ki, hücumlar İranın yenidən qurduğu hava müşahidə sistemlərini məhv edib, lakin bu fikrini təsdiqləyən sübut təqdim etməyib. Tramp Vaşinqtonun hərbi əməliyyatları daha da genişləndirə biləcəyini də istisna etməyib. Onun sözlərinə görə, zərurət yaranarsa İranın elektrik stansiyaları və elektrik enerjisi istehsalı müəssisələri də hədəfə çevrilə bilər. ABŞ Prezidenti duzsuzlaşdırma qurğularının da vurula biləcəyini bildirib. O, həmçinin strateji əhəmiyyət daşıyan Xark adasına nəzarətin ələ keçirilə biləcəyini iddia edib. Trampın bu açıqlamaları ABŞ ilə İran arasında gərginliyin daha da artacağı ehtimallarını gücləndirib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın davranışından narazı olduğunu bildirib. O, bu açıqlamanı Ankarada Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə birlikdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən verib. Tramp bildirib ki, ABŞ İranda hakimiyyət dəyişikliyi məqsədi daşımır. Bununla belə, Vaşinqton İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan vermək istəmir. ABŞ Prezidenti İranın “çox pis davrandığını” deyərək Tehranın addımlarını tənqid edib. Açıqlama NATO Zirvə Toplantısı fonunda səslənib. Regionda ABŞ-İran gərginliyinin artması beynəlxalq diqqəti yenidən bu məsələyə yönəldib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı yeni hərbi zərbələrin endiriləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ bu gecə İrana güclü zərbə endirməyi planlaşdırır. Tramp bu açıqlamanı NATO Zirvə Toplantısı çərçivəsində jurnalistlərə verib. Bəyanat ABŞ-ın bir gün əvvəl İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlardan sonra səslənib. ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, Vaşinqton Tehrana qarşı təzyiq siyasətini davam etdirəcək. Açıqlama regionda gərginliyin daha da arta biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib. Hadisələrin inkişafı beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən diqqətlə izlənilir.
NATO liderləri Ankarada keçirilən Zirvə Toplantısının yekun bəyanatında İrandan Hörmüz boğazında gəmiçilik azadlığına hörmət etməyi tələb ediblər. Alyans hərbi imkanlarını, o cümlədən hava və raketdən müdafiə sistemlərini inkişaf etdirmək barədə razılığa gəlib. Üzv ölkələr müdafiə xərclərini artırmaq və hərbi-sənaye potensialını genişləndirmək öhdəliyini təsdiqləyiblər. Bəyanatda İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verilməməli olduğu da vurğulanıb. Zirvə Toplantısı ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı bir şəraitdə keçirilib. Donald Tramp sammit çərçivəsində İranla bağlı müvəqqəti atəşkəs razılaşmasının bitdiyini açıqlayıb. NATO-nun yekun bəyanatı alyansın təhlükəsizlik gündəliyində Hörmüz boğazının xüsusi yer tutduğunu göstərir.
NATO liderləri Türkiyədə keçirilən Zirvə Toplantısında kollektiv müdafiə prinsipinə sadiqliklərini təsdiqləyiblər. Onlar bildiriblər ki, alyansa üzv ölkələrdən birinə edilən hücum bütün müttəfiqlərə qarşı hücum hesab olunur. Bu prinsip NATO-nun 5-ci maddəsində əksini tapır və alyansın əsas təhlükəsizlik təminatlarından biridir. Liderlər müttəfiqlərin təhlükəsizliyinin bölünməz olduğunu vurğulayıblar. Toplantıda müdafiə xərcləri və regional təhlükəsizlik məsələləri də müzakirə olunub. NATO-nun gələcək strategiyasında kollektiv müdafiənin əsas yer tutacağı bildirilib. Ankara Zirvə Toplantısı alyans daxilində həmrəyliyin nümayişi baxımından diqqət çəkib.
NATO liderləri Ankarada keçirilən Zirvə Toplantısında İranın nüvə silahına malik olmamalı olduğunu bir daha bəyan ediblər. Alyans rəhbərləri bu mövqenin NATO-nun təhlükəsizlik siyasətinin əsas prinsiplərindən biri olduğunu vurğulayıblar. Bəyanatda nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınmasının vacibliyi qeyd olunub. Liderlər İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki mövqelərini dəyişməyiblər. Açıqlama regionda artan gərginlik fonunda verilib. NATO hesab edir ki, beynəlxalq təhlükəsizliyin qorunması üçün bu məsələ xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mövzu Ankaradakı zirvə görüşünün əsas müzakirə istiqamətlərindən biri olub.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp NATO Zirvə Toplantısında İspaniya və İranla bağlı əvvəlki sərt açıqlamalarını təkrarlamayıb. Danışıqlarla tanış olan mənbənin sözlərinə görə, Tramp qapalı görüşdə bu mövzulara toxunmayıb. Halbuki, bundan əvvəl o, İspaniyanı müdafiə xərclərinə və İrana qarşı mövqeyinə görə tənqid etmişdi. Tramp maliyyə nazirinə İspaniya ilə ticarət əlaqələrinin dayandırılması barədə göstəriş verdiyini də açıqlamışdı. NATO Zirvə Toplantısında isə əsas diqqət alyansın təhlükəsizlik gündəliyinə yönəlib. Mənbə bildirib ki, əvvəlki bəyanatlar toplantı zamanı yenidən səsləndirilməyib. Bu, sammitdəki müzakirələrin əsas istiqamətinin dəyişdiyini göstərən amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Avstraliya Milli Universitetinin müəllimi Aləm Saleh NATO-nun Hörmüz boğazında ABŞ-la birgə hərbi əməliyyata qoşulmasının real olmadığını bildirib. Onun fikrincə, bunun üçün alyansın fəaliyyət prinsipləri tamamilə dəyişməlidir. Təhlilçi qeyd edib ki, NATO müdafiə xarakterli təşkilatdır və qlobal hücum əməliyyatları üçün yaradılmayıb. O, Donald Trampın müttəfiqləri bu məsələdə dəstəyə razı sala bilmədiyini də vurğulayıb. Aləm Saleh İranın müharibəni öz mövcudluğuna yönəlmiş təhlükə kimi qiymətləndirdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, alyansın qlobal hücum missiyalarına keçməsi hazırkı şəraitdə mümkün görünmür. Bu qiymətləndirmə NATO-nun gələcək rolu ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.
Ankarada keçirilən NATO Dövlət və Hökumət Başçılarının 36-cı Zirvə toplantısı çərçivəsində təşkil olunan rəsmi qəbulda iştirakçılara Türkiyə mətbəxinin müxtəlif bölgələrini əks etdirən xüsusi menyu təqdim edilib. Zirvə şərəfinə təşkil olunan şam yeməyində Anadolunun fərqli bölgələrindən seçilmiş məhsullarla hazırlanan ənənəvi yeməklər qonaqlara təqdim olunub.