İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bu gün başlayacaq Pakistan, Oman və Rusiya turunun ikitərəfli məsələlərdə sıx koordinasiyanı təmin etmək və regional proseslərə dair məsləhətləşmələr aparmaq məqsədi daşıdığını bildirib. Əraqçi "X" sosial media platformasındakı hesabından paylaşdığı mesajında İslamabad, Maskat və Moskvaya səfər edəcəyini elan edib. Nazir qeyd edib: "Səfərlərimin məqsədi tərəfdaşlarımızla ikitərəfli mövzularda yaxın koordinasiya yaratmaq və regional hadisələri müzakirə etməkdir. Qonşularımız bizim prioritetimizdir".
#ABŞ və İran münasibətləri
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski bir ay ərzində ikinci dəfə Səudiyyə Ərəbistanına rəsmi səfər edib. Zelenski ABŞ-da yerləşən "X" şirkətinin sosial media platformasındakı hesabından etdiyi açıqlamada, Səudiyyə Ərəbistanına "anlaşmaları inkişaf etdirmək" üçün gəldiyini duyurub. Avropalı liderlərlə dünən keçirdiyi görüşdə ölkəsi üçün "maliyyə zəmanətləri təmin etdiklərini" bildirən Zelenski, Səudiyyə Ərəbistanında Vəliəhd Şahzadə Məhəmməd bin Salman ilə görüşəcəyini açıqlayıb.
1980-ci il aprelin 24-də ABŞ ordusunun Tehrandakı səfirlikdə girov saxlanılan əlli iki amerikalını xilas etmək üçün başlatdığı Qartal Pəncəsi əməliyyatı faciəvi şəkildə sona çatıb. Girov böhranının altıncı ayında diplomatik yolların tükənməsindən sonra Prezident Cimmi Karterin əmri ilə həyata keçirilən bu gizli hərbi missiya heç bir girov azad edilmədən səkkiz hərbçinin ölümü ilə nəticələnib. Əməliyyat planına görə helikopterlər və nəqliyyat təyyarələri İran səhrasında Səhra bir adlanan müvəqqəti bazada görüşməli idi.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Tramp İranla davam edən gərginlik fonunda hər hansı bir təzyiq altında olmadığını və zamanın Tehran rəhbərliyinin əleyhinə işlədiyini vurğulayıb. Çatışmaları dərhal bitirmək yönündəki gözləntiləri rədd edən Tramp bu prosesdə özünü ən rahat və qətiyyətli tərəf kimi təqdim edib. O İranın hərbi baxımdan ağır zərbələr aldığını iddia edərək Tehranın dəniz və hava qüvvələrinin demək olar ki tamamilə sıradan çıxarıldığını irəli sürüb.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ Prezidenti Donald Trampın bəyanatlarına cavab verərək ölkəsində sərt xətt tərəfdarları və ya mülayimlər kimi bir ayrımın olmadığını bildirib. Pezeşkian sosial media hesabından etdiyi açıqlamada Trampın İran rəhbərliyi daxilində siyasi liderlik çəkişməsi olduğu barədə iddialarını qətiyyətlə təkzib edib. Dövlət başçısı ölkədə hər kəsin iranlı və inqilabçı olduğunu vurğulayaraq milli birliyin sarsılmaz olduğunu qeyd edib.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının qlobal təsirləri ilə bağlı təcili xəbərdarlıq yayıb. BMT İnkişaf Proqramının rəhbəri Aleksandr De Kroo hərbi münaqişələr səbəbindən Hörmüz boğazında yaşanan tıkanıklığın qlobal miqyasda ağır insani nəticələr doğuracağını vurğulayıb. O qeyd edib ki ticarət axınının dayanması nəticəsində gübrə və yanacaq tədarük zəncirlərinin qırılması dünya miqyasında kənd təsərrüfatı istehsalına birbaşa zərbə vurur. De Kroo müharibə bu gün dayansa belə yaşanan dağıntıların otuz milyondan çox insanı yoxsulluq həddindən aşağı itələyəcəyini bildirib.
Suriya rəsmiləri ABŞ-İsrail və İran arasındakı münaqişə səbəbindən bir neçə həftəlik fasilədən sonra mayın birindən etibarən Doha və Ciddədən Dəməşq Beynəlxalq Hava Limanına uçuşların bərpa ediləcəyini elan ediblər. Suriya Mülki Aviasiya və Hava Nəqliyyatı Baş İdarəsinin verdiyi məlumata görə "Qatar Airways" Dohadan Dəməşqə hər gün müntəzəm reyslər həyata keçirəcək. Eyni zamanda Səudiyyə Ərəbistanının "Flynas" aviaşirkəti də gələn həftənin cümə günündən etibarən Ciddədən Suriyanın paytaxtına həftədə üç uçuş reallaşdıracağını təsdiqləyib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp "MS Now" şəbəkəsinə verdiyi bəyanatda İrandakı son vəziyyəti qiymətləndirib.Prezident Tramp bildirib ki, Amerika Birləşmiş Ştatları və İsrailin İrandakı hərbi kampaniyası rejimi tam bir xaos vəziyyətinə salıb. Onun sözlərinə görə, həyata keçirilən əməliyyatlar nəticəsində üç idarəetmə səviyyəsi və onlara yaxın olan bütün şəxslər sıradan çıxarıldığı üçün İrandakı rəhbərlik hazırda qeyri-müəyyən və dumanlı bir vəziyyətdədir.
İranın Məhkəmə Hakimiyyətinin rəhbəri Qulamhüseyn Möhsüni Ejei ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı bəyanatlarına kəskin reaksiya verib. Ejei sosial media hesabından etdiyi açıqlamada Amerika ordusunun bu stratejik su yoluna yaxınlaşmağa cəsarət edə bilməyəcəyini iddia edib. O İran ordusunun bölgədəki varlığını yüksək qiymətləndirərək dünən boğazda qayda pozuntusuna yol verən üç gəmiyə qarşı hüquqi tədbirlərin görüldüyünü bildirib.
Amerika Birləşmiş Ştatları ilə İran arasında elan edilən müddətsiz atəşkəsə baxmayaraq Hörmüz boğazında strateji gərginlik yüksək həddə qalmaqda davam edir. ABŞ Prezidenti Donald Tramp özünə məxsus sosial media platforması vasitəsilə mühüm bəyanat yayaraq Amerika Hərbi Dəniz Qüvvələrinə boğazda dəniz minaları yerləşdirməyə cəhd edən hər hansı qayığın dərhal vurulub məhv edilməsi barədə əmr verdiyini açıqlayıb.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi Tehran rəhbərliyinin Amerika Birləşmiş Ştatları ilə keçirilməsi planlaşdırılan ikinci raund danışıqlara qatılmaq üçün hələlik qəti bir qərar qəbul etmədiyini açıqlayıb. Bəqayi mövzu ilə bağlı verdiyi bəyanatda hazırda müzakirə mərhələsinin davam etdiyini vurğulayıb.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Tramp New York Post qəzetinə verdiyi geniş müsahibədə İranla davam edən diplomatik təmaslarda çox yaxın zamanda mühüm irəliləyişin qeydə alınacağını bəyan edib. Ağ Ev rəhbəri tərəflər arasındakı danışıqlarda növbəti otuz altı və ya yetmiş iki saat ərzində ciddi bir sıçrayışın baş verməsinin tamamilə mümkün olduğunu diqqətə çatdırıb.