#ABŞ

İran prezidenti Məsud Pezeşkian ölkədə keçirilən matəm mərasimlərini Xameneinin nüfuzunun göstəricisi kimi qiymətləndirib. O, xalqın kütləvi iştirakını “böyüklüyün sübutu” adlandırıb. Dövlət agentliyinin məlumatına görə, prezident ABŞ və İsrailin reaksiyasına da toxunub. O, bu münasibəti xarici tərəflərin mövqeyi kimi şərh edib. Mərasimlərin geniş iştirakla davam etdiyi bildirilir. Rəsmilər ölkədə matəm atmosferinin güclü olduğunu deyir. Bu açıqlama diqqət çəkib.

İran rəsmisi ABŞ və İsrailə xəbərdarlıq edərək atəşkəs razılaşmasının pozulması halında sərt cavab veriləcəyini bildirib. İran dövlət mediasına görə, Tehran memorandum çərçivəsində öhdəliklərin yerinə yetirilməsini tələb edir. Rəsmilər razılaşmanın region ölkələrinin xahişi ilə imzalandığını qeyd edib. Vaşinqtona etimadın olmadığı vurğulanıb. Tehran hər hansı pozuntuya “qəti və zəruri” cavab veriləcəyini açıqlayıb. Regionda gərginlik fonunda bu bəyanat diqqət çəkib. Diplomatik mesajlar sərtləşir.

ABŞ hökuməti “Tramp Hesabları” adlı yeni investisiya proqramını istifadəyə verib. Proqram müstəqilliyin 250-ci ildönümü tədbirləri ilə paralel başlayıb. 2025–2028-ci illərdə doğulan uşaqlara 1000 dollar məbləğində investisiya hesabı açılacaq. Ailələr bu hesablara əlavə vəsait yatırmaq imkanı əldə edəcək. Proqramın məqsədi maliyyə savadlılığını artırmaqdır. Rəsmi açıqlamaya görə, bu addım uzunmüddətli iqtisadi davranışları formalaşdıracaq. ABŞ-da yubiley tədbirləri geniş şəkildə qeyd olunur.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İsrailə qarşı ədalət axtarışının davam etdiriləcəyini bildirib. Nazirlik bu prosesin uzunmüddətli siyasət olduğunu vurğulayıb. Açıqlamada İranın beynəlxalq səviyyədə hüquqi addımlar atacağı qeyd edilib. Eyni zamanda vida mərasimində yüksək səviyyəli nümayəndələrin iştirakı diqqət çəkib. Bu iştirak mərhum ali rəhbərin nüfuzunun göstəricisi kimi qiymətləndirilib. İran tərəfi bunu ölkənin siyasi mövqeyinin təsdiqi kimi təqdim edib. Bəyanat regionda diqqət doğurub.

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İsrailin ABŞ–İran anlaşmasını pozmağa çalışdığını bildirib. O bu açıqlamanı İstanbulda Pakistanın baş naziri ilə görüş zamanı verib. Ərdoğan Türkiyənin regionda sülh səylərinə dəstək verməyə hazır olduğunu deyib. O, vasitəçilik prosesinin çətin olduğunu qeyd edib. Türkiyə prezidenti İsraili regional sülhü pozmamağa çağırıb. O, Suriya və Livandakı gərginliklərə də diqqət çəkib. Açıqlama region siyasətində diqqət çəkib.

Livan prezidenti Cozef Aun ABŞ-dan ölkəsinə dəstəyin davam etdirilməsini istəyib. O, Donald Trampa ünvanladığı mesajda Livanın dövlət institutları və ordusuna dəstək çağırışı edib. Aun ölkənin müharibələr səhifəsini bağlamaq istədiyini bildirib. Rəsmi dairələr Livanın sülh və sabitlik mərhələsinə keçmək niyyətində olduğunu vurğulayır. Eyni zamanda Hizbullahın silahsızlaşdırılması planı ölkədə narahatlıq yaradıb. Bu prosesin yeni daxili gərginliklərə səbəb ola biləcəyi qeyd edilir. Hizbullah isə razılaşmanı rədd edib.

İyulun 7-8-də Ankarada keçiriləcək NATO Zirvəsi alyansın gələcək strategiyasının müəyyənləşdirilməsi baxımından son illərin ən mühüm görüşlərindən biri hesab olunur. Zirvədə ABŞ, Avropa, NATO və Türkiyənin prioritetləri eyni masa arxasında müzakirə ediləcək. Analitiklərin fikrincə, görüşün nəticələri yalnız alyansın gələcək fəaliyyət istiqamətlərini deyil, həm də Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasını formalaşdıracaq.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın Vaşinqtonla razılığa gəlmək istədiyini iddia edib. O, həmçinin ABŞ-nin İranın ali dini lideri Ali Khameneinin dəfn mərasimi ilə əlaqədar Tehrana bir həftə vaxt verdiyini bildirib. Tramp bu fikirləri ABŞ-nin 250 illik yubiley tədbirlərinin açılışı münasibətilə Mount Rushmore National Memorialdə keçirilən çıxışı zamanı səsləndirib.

Papa XIV Leo ABŞ-ın müstəqilliyinin 250 illiyi münasibətilə amerikalılara videomüraciət edib. O, ABŞ-ın immiqrantları qəbul etmək ənənəsini yüksək qiymətləndirərək ölkəni Müstəqillik Bəyannaməsinin prinsiplərinə sadiq qalmağa çağırıb. Pontifik birlik, ədalət və sülh ideallarının qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. O, həmçinin insan həyatının hüquqi müdafiəsini gücləndirən qanunların qəbul edilməsinin əhəmiyyətindən danışıb. Papa heç bir siyasətçinin adını çəkmədən ABŞ-ı uzunmüddətli həll yolları ətrafında birləşməyə çağırıb. Çıxış Filadelfiyadakı Milli Konstitusiya Mərkəzində videobağlantı vasitəsilə təqdim olunub. Papa tədbirdə Azadlıq Medalı ilə təltif edilib.

İsrail İran nümayəndə heyətinə qarşı sui-qəsd planlaşdırıldığı barədə xəbərləri təkzib edib. İsrail rəsmiləri The New York Times və The Washington Post nəşrlərində dərc olunan məlumatları "saxta xəbər" adlandırıblar. Məlumatlarda ABŞ rəsmilərinin İsrailin İran nümayəndələrinə qarşı plan hazırladığını düşündüyü iddia edilirdi. Hədəf kimi Abbas Əraqçi və Məhəmməd Baqir Qalibafın adları çəkilmişdi. İsrail bu iddiaların reallığı əks etdirmədiyini bəyan edib. Tərəflər məsələ ilə bağlı fərqli mövqelər sərgiləyirlər. Mövzu regiondakı diplomatik proseslər fonunda diqqət çəkir.

"Tesla" robotaksi xidmətini Mayami şəhərində istifadəyə verib. Şirkət bununla avtonom sərnişindaşıma fəaliyyətini genişləndirir. Robotaksi xidməti daha əvvəl Texas ştatının Ostin şəhərində istifadəyə verilmişdi. "Tesla" yaxın vaxtlarda Dallas və Hyustona da genişlənməyi planlaşdırır. Robotaksi bazarında "Waymo" və "Zoox" kimi şirkətlərlə rəqabət güclənir. İlon Mask bu ilin sonuna qədər tam avtonom avtomobillərin daha geniş yayılacağını gözlədiyini bildirib. Şirkət ikinci rübdə avtomobil tədarükü üzrə də bazar proqnozlarını üstələyib.

Benyamin Netanyahu Donald Trampla telefon danışığı zamanı ABŞ-ın Müstəqillik Gününün 250 illiyi münasibətilə təbriklərini çatdırıb. O, ABŞ-ı "qlobal azadlığın təminatçısı" adlandırıb və iki ölkə arasındakı sıx əlaqələrin əhəmiyyətini vurğulayıb. Netanyahu ofisi bu barədə rəsmi açıqlama yayıb. Məlumatda ABŞ ilə İsrail arasındakı strateji tərəfdaşlığın önəmi qeyd olunur. Xatırladılır ki, ABŞ və İsrail daha əvvəl İrana qarşı birgə hərbi əməliyyat keçirmişdi. Həmin əməliyyat beynəlxalq hüquq mütəxəssislərinin bir qismi tərəfindən tənqid olunmuşdu. Telefon danışığı iki ölkə liderləri arasında növbəti təmas kimi qiymətləndirilir.