#ABŞ

ABŞ Ali Məhkəməsi Donald Trampın poçtla səsvermə ilə bağlı sərəncamının qarşısını alan məhkəmə qərarını ləğv edib. Sərəncam poçtla səsvermə qaydalarının sərtləşdirilməsini nəzərdə tutur. Kaliforniya və daha 22 ştat bu qərara qarşı məhkəməyə müraciət edib. Ştatlar sərəncamın seçicilərin səsvermə imkanlarını məhdudlaşdıra biləcəyini bildirirlər. Federal hakim daha əvvəl sərəncamın qüvvəyə minməsini dayandırmışdı. Ali Məhkəmənin altı hakimi isə həmin qərarın ləğvinə səs verib. Bununla belə, Poçt Xidmətinə qarşı ayrıca məhkəmə qərarı qüvvədə qalır. Buna görə də poçtla səsvermə qaydaları ətrafında hüquqi mübarizənin davam edəcəyi gözlənilir.

İran mənbəsi Asim Munirin Tehrana ABŞ-dən təhdid xarakterli mesaj gətirmədiyini bildirib. Mənbə bununla bağlı bəzi kütləvi informasiya vasitələrində yayılan məlumatları təkzib edib. Tehran görüşlərində İranın mövqeyi Pakistan nümayəndə heyətinə çatdırılıb. İran İslamabad anlaşma sənədinin şərtlərinə qayıdılmasını istəyir. Xüsusilə sənədin beşinci maddəsinə diqqət çəkilib. Bu maddə Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçilik və dəniz minalarının təmizlənməsi məsələlərini əhatə edir. Ticarət gəmilərinin boğazdan hərəkətinin idarə olunması da müzakirə olunan məsələlər sırasındadır. Pakistan tərəfinin İranın irəli sürdüyü şərtləri ABŞ-yə çatdırmağa çalışdığı bildirilir.

ABŞ-nin İrana qarşı yeni iqtisadi məhdudiyyətlər elan etməsindən sonra Tehranda yanacaqdoldurma məntəqələrində uzun növbələr yaranıb. Sakinlər yeni tədbirlərin qiymətlərə və gündəlik həyata təsirindən narahatdırlar. Vaşinqton İranın dünya üzrə iqtisadi əlaqələrini məhdudlaşdırmağı qarşıya məqsəd qoyduğunu bildirib. Yeni tədbirlər texnologiya, qızıl, hava və dəniz daşımaları da daxil olmaqla bir sıra sahələri əhatə edir. Daha 60 şəxs, şirkət və gəmi məhdudiyyətlər siyahısına salınıb. İran hökuməti iqtisadi təzyiqlərə qarşı hazırlıqlı olduğunu bildirir. Çin ABŞ-nin qərarına etiraz edib. İranlı iqtisadçılar isə yüksək inflyasiya və daxili iqtisadi problemlərin vəziyyəti daha da ağırlaşdıra biləcəyini bildirirlər.

Donald Tramp Hörmüz boğazının beynəlxalq sularındakı bütün dəniz minalarının təmizləndiyini və ya məhv edildiyini bildirib. ABŞ Prezidenti bu barədə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin ona məlumat verdiyini deyib. Tramp İrana yeni minaların yerləşdirilməməsi barədə xəbərdarlıq edildiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, yeni mina yerləşdirən istənilən gəmi və ya qayıq məhv ediləcək. ABŞ Prezidenti minaların yerləşdirilməsinə qarşı “sıfır dözümlülük” siyasətinin qüvvədə olduğunu bildirib. Tramp mümkün hərbi tədbirlərin təfərrüatlarını açıqlamayıb. Hörmüz boğazı beynəlxalq enerji və dəniz daşımaları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Açıqlama boğazda təhlükəsiz gəmiçiliyin bərpası istiqamətində diplomatik səylərin davam etdiyi bir vaxtda verilib.

Ağ Ev ABŞ ilə İran arasında hazırda heç bir danışığın aparılmadığını bildirib. Yaxın dövr üçün yeni danışıqların da planlaşdırılmadığı qeyd olunub. Adı açıqlanmayan Ağ Ev rəsmisi bunun Donald Trampın mövqeyinə uyğun olduğunu deyib. ABŞ tərəfi dəniz mühasirəsinin qüvvədə qaldığını bildirir. Rəsmi Hörmüz boğazının açıq olduğunu da iddia edib. Onun sözlərinə görə, boğazdakı dəniz minaları təmizlənib və ya məhv edilib. Açıqlamada bu əməliyyatlarla bağlı əlavə təfərrüat verilməyib. Ağ Evin bəyanatı regionda vasitəçilik səylərinin davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib.

Pakistanın daxili işlər naziri Möhsün Nəqvi İslamabadda ABŞ-nin Pakistandakı səfir vəzifəsini icra edən diplomatı ilə görüşüb. Görüş Nəqvinin Tehrandan qayıtmasından sonra keçirilib. Tərəflər bölgədəki vəziyyəti, sülh və sabitlik məsələlərini müzakirə ediblər. Nəqvi feldmarşal Asim Muniri Tehran səfərində müşayiət etmişdi. Asim Munir Vaşinqton və Tehran arasında vasitəçilik səylərində birbaşa iştirak edir. Pakistan tərəfi Tehran danışıqlarında əhəmiyyətli irəliləyiş əldə olunduğunu bildirib. İran da səfəri yüksək nəticəli qiymətləndirib. İslamabadın son diplomatik təmasları Pakistanın ABŞ–İran qarşıdurmasının həllində vasitəçilik rolunu gücləndirdiyini göstərir.

İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi region ölkələrinin öz gələcəklərini özlərinin müəyyənləşdirəcəyini və ABŞ-nin regionun gələcəyində yerinin olmayacağını bildirib. İran rəsmisi iki ölkənin sərhədyanı ərazilərində fəaliyyət göstərən və Tehran tərəfindən İran əleyhinə qruplar kimi qiymətləndirilən qüvvələrin vəziyyətinin həll edilməsinin vacibliyini də vurğulayıb.

İran ABŞ-nin iqtisadi təzyiqlərinin ölkə əhalisinin yaşayış şəraitini daha da ağırlaşdıracağı təqdirdə Vaşinqtonun və onunla əməkdaşlıq edən ölkələrin iqtisadi maraqlarına cavab tədbirləri ilə qarşılıq veriləcəyini açıqlayıb. Nikzad ABŞ-nin təzyiqləri qarşısında geri addım atmayacaqlarını, İranın milli təhlükəsizliyini və maraqlarını bütün imkanlarla qoruyacaqlarını bəyan edib.

Türkiyə ABŞ-nin Suriyanı terrorizmi dəstəkləyən ölkələr siyahısından çıxarmaq barədə qərarını alqışlayıb. Ankara bu addımın Suriyanın iqtisadi dirçəlişi və yenidən qurulması qarşısındakı əsas maneələrdən birinin aradan qaldırılmasına imkan verəcəyini bildirib.

ABŞ İrana qarşı yeni genişmiqyaslı sanksiyalar paketini elan edib. Tədbirləri maliyyə naziri Skott Bessent mətbuat konfransında açıqlayıb. Vaşinqton İranın dünya üzrə maliyyə əlaqələrini məhdudlaşdırmağı qarşısına məqsəd qoyub. Yeni tədbirlər rəqəmsal aktivlər, texnologiya, qızıl, aviasiya və gəmiçilik sahələrini əhatə edir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi 60-a yaxın qurum, şəxs və gəmini sanksiya siyahısına daxil edib. Bessent İranla iqtisadi əməkdaşlığı davam etdirən xarici tərəflərə də xəbərdarlıq edib. O, İranla istənilən iqtisadi əlaqənin ABŞ-nin sərt tədbirləri ilə nəticələnə biləcəyini bildirib. Yeni paket Tehranın beynəlxalq iqtisadi və maliyyə əlaqələrinin daha geniş şəkildə məhdudlaşdırılmasına yönəlib.