İranın Xatəm əl-Ənbiya Mərkəzi Qərargahı Hörmüz boğazında bütün keçid proseslərinin İran Silahlı Qüvvələrinin nəzarəti altında həyata keçirildiyini bəyan edib. Rəsmi açıqlamada ticarət və hərbi gəmilərin yalnız müəyyən edilmiş marşrutlarla hərəkət etməli olduğu vurğulanıb. Eyni zamanda bildirilib ki, qaydaların pozulması bölgədə gəmiçiliyin təhlükəsizliyini risk altına qoya bilər. İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu isə xarici hərbi qüvvələrin boğazdakı fəaliyyətinə və ya gəmiçilik proseslərinə müdaxiləsinə qarşı cavab tədbirlərinin görüləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Açıqlama Hörmüz boğazında təhlükəsizlik məsələlərinin beynəlxalq gündəmdə ön plana çıxdığı bir vaxtda səsləndirilib.

Qətərin yüksək vəzifəli rəsmisi Şeyx Səud bin Əbdürrəhman Al Sani bildirib ki, Doha və digər Körfəz ölkələri Hörmüz boğazından keçən gəmilər üçün daimi keçid rüsumlarının tətbiqinə qarşıdır. Onun sözlərinə görə, belə bir addım nəqliyyat və enerji xərclərini artıraraq son nəticədə dünya üzrə istehlak qiymətlərinə təsir göstərə bilər. Bununla yanaşı, mina təmizləmə və ya təhlükəsizlik tədbirləri kimi konkret məqsədlər üçün müvəqqəti ödəniş mexanizmlərinin müzakirə oluna biləcəyi qeyd olunub. Açıqlama Hörmüz boğazının idarə olunması və gəmi hərəkətinin tənzimlənməsi ilə bağlı regional müzakirələrin davam etdiyi bir dövrdə səsləndirilib.

Oman Dəniz Təhlükəsizliyi Mərkəzi ölkənin ərazi sularında, Hörmüz boğazının sahilboyu gəmiçilik marşrutuna yaxın hissəsində dəniz minasına bənzəyən şübhəli obyektin aşkar edildiyini açıqlayıb. Qurum dənizçilərə, balıqçılara və gəmi kapitanlarına xüsusi xəbərdarlıq edərək maksimum ehtiyatlı davranmağa çağırıb. Hadisə ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi və idarə olunması ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, strateji enerji marşrutunda mina təhlükəsi beynəlxalq gəmiçilik və qlobal enerji bazarları üçün ciddi risk yarada bilər.

İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Dəniz Qüvvələri son 24 saat ərzində Hörmüz boğazından 20 gəminin keçidinin İran qüvvələrinin koordinasiyası ilə həyata keçirildiyini bildirib. Açıqlama boğazın idarə olunması ilə bağlı Tehran və Vaşinqton arasında davam edən müzakirələr fonunda verilib.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlarla bağlı nikbin açıqlama verib. Fidanın sözlərinə görə, ABŞ-İran müharibəsində diqqət hazırda Hörmüz boğazına yönəlib. O qeyd edib ki, boğazın faktiki blokadası həm Vaşinqton, həm də Tehran üçün ciddi təzyiq yaradır və bunun beynəlxalq təsirləri olduqca böyükdür.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-la mümkün razılaşmanın əldə olunması barədə yayılan məlumatları rəsmən təkzib edib. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, danışıqlarda müəyyən irəliləyiş olsa da, hələ heç bir yekun saziş imzalanmayıb. Tehran həmçinin Hörmüz boğazının idarə olunmasının yalnız İran və Oman arasında həll edilməli məsələ olduğunu vurğulayaraq üçüncü tərəflərin müdaxiləsini qəbul etmədiyini bəyan edib. Açıqlama ABŞ tərəfindən verilən optimist bəyanatlar fonunda tərəflər arasında hələ də ciddi fikir ayrılıqlarının qaldığını göstərir.

ABŞ və İran arasında aparılan danışıqlarda müəyyən irəliləyiş əldə olunduğu bildirilsə də, Tehran tərəfi ehtiyatlı mövqeyini qorumaqda davam edir. Məlumatlara görə, İranın əsas tələblərindən biri Hörmüz boğazında tətbiq olunan məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması olub və mümkün razılaşma çərçivəsində boğazın yenidən açılması nəzərdən keçirilir. Bununla yanaşı, İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqer Qalibaf qarşı tərəfin vədlərinə etibar etmədiklərini bəyan edib. Son açıqlamalar göstərir ki, İran rəhbərliyi danışıqları “güzəşt” deyil, ölkənin çəkindirici gücü və müqavimət siyasətinin nəticəsi kimi təqdim etməyə çalışır.

İranın yarı-rəsmi Fars Xəbər Agentliyi Donald Trampın İranla mümkün razılaşma barədə açıqlamalarını tənqid edərək bəzi məqamların reallığı əks etdirmədiyini bildirib. İran mənbələrinin iddiasına görə, zənginləşdirilmiş nüvə materiallarının məhv edilməsi və Hörmüz boğazının tam rüsumsuz açılması kimi məsələlər hazırkı layihə sənədində nəzərdə tutulmur. Eyni zamanda Tehran tərəfi Trampın açıqlamasında İran aktivlərinin dondurulmasının ləğvi və Livanda atəşkəs kimi bəzi mühüm məqamların qeyd edilmədiyini vurğulayıb. Bu açıqlamalar tərəflər arasında danışıqların hələ yekun mərhələyə çatmadığını göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı mümkün razılaşmanın şərtlərini açıqlayaraq Hörmüz boğazının tam açılması, mina təhlükəsinin aradan qaldırılması və zənginləşdirilmiş nüvə materiallarının məhv edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Tramp bildirib ki, İran nüvə silahı əldə etməməli, beynəlxalq gəmiçilik üçün boğazda hərəkət sərbəstliyi təmin olunmalıdır. O, həmçinin razılaşma əldə edilənədək heç bir maliyyə ödənişinin həyata keçirilməyəcəyini qeyd edib. Ağ Evin Situasiya Otağında keçirilən müşavirənin isə Vaşinqtonun İranla bağlı yekun qərarının formalaşdırılmasında həlledici rol oynayacağı gözlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla mümkün razılaşma üçün Vaşinqtonun əsas şərtlərini açıqlayıb. Trampın sözlərinə görə, Tehran nüvə silahı əldə etməyəcəyinə dair öhdəlik götürməli, Hörmüz boğazını hər iki istiqamətdə sərbəst şəkildə açmalı, boğazda qalan minaları təmizləməli və zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı tələbləri yerinə yetirməlidir. ABŞ Prezidenti bildirib ki, bu addımlar qarşılığında Vaşinqton İran limanlarına tətbiq edilən dəniz blokadasını ləğv etməyə hazırdır. Bəyanat ABŞ–İran danışıqlarında mümkün razılaşma çərçivəsinin formalaşdığı bir dövrdə diqqət çəkən siyasi mesaj kimi qiymətləndirilir.

Myanmada kənd təsərrüfatı sektoru enerji və gübrə qiymətlərinin sürətlə artması səbəbindən ciddi təzyiq altına düşüb. Hörmüz boğazında yaranan problemlər və qlobal tədarük zəncirlərindəki pozuntular nəticəsində ölkədə idxal olunan gübrələrin qiyməti bəzi bölgələrdə beş dəfə yüksəlib. Fermerlər yanacaq və istehsal xərclərini qarşılamaqda çətinlik çəkdiklərini bildirirlər. BMT-nin Dünya Ərzaq Proqramı isə xəbərdarlıq edərək qeyd edir ki, gübrə və ərzaq tədarükündə yaranan problemlər qlobal miqyasda milyonlarla insanı ərzaq çatışmazlığı riski ilə qarşı-qarşıya qoya bilər.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Omanın xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi ilə telefon danışığı zamanı Hörmüz boğazındakı vəziyyəti və strateji su yolunun gələcəyi ilə bağlı məsələləri müzakirə edib. Əraqçi görüşü “məhsuldar” adlandıraraq müzakirələrin beynəlxalq hüquq və dövlətlərin suveren məsuliyyətləri çərçivəsində aparıldığını bildirib. İranlı nazir həmçinin Tehranın hər hansı təhdid qarşısında Omanla həmrəy olduğunu vurğulayıb. Danışıq ABŞ Prezidenti Donald Trampın Omanla bağlı son sərt bəyanatlarından sonra baş tutduğu üçün regionda geosiyasi proseslər baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.