#İran–ABŞ danışıqları

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron şənbə günü Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd bin Salman ilə telefon əlaqəsi saxlayaraq, İslamabadda davam edən İran-ABŞ sülh danışıqlarını müzakirə etdiyini açıqlayıb. Liderlər bölgədəki vəziyyətlə bağlı sıx təmasda qalmaq barədə razılığa gəliblər. "X" sosial platformasındakı paylaşımında Makron atəşkəsə verdiyi dəstəyi yenidən ifadə edib. Fransa lideri vurğulayıb ki, hazırkı atəşkəsə tam əməl olunmalı və bu proses gecikmədən Livanı da əhalə etməlidir. Makron, həmçinin regiondakı humanitar və iqtisadi sabitlik üçün Livanın təhlükəsizliyinin vacibliyini qeyd edib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Pakistanın vasitəçiliyi ilə keçirilən ABŞ-İran müzakirələrinə dair mühüm açıqlamalar verib. Prezident İslamabaddakı diplomatik prosesin gedişatından asılı olmayaraq, ölkə daxilində xidmətlərin fasiləsiz davam edəcəyini vurğulayıb. Pezeşkian hazırda Pakistanda olan yüksək səviyyəli İran nümayəndə heyətinin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib: "Pakistandakı heyətimiz bütün varlığı ilə İranın maraqlarını qoruyur və bu istiqamətdə cəsurca danışıqlar aparır". O bildirib ki, diplomatik komanda Tehranın milli təhlükəsizlik və iqtisadi maraqlarından geri addım atmadan müzakirələri davam etdirir.

İranın vitse-prezidenti Məhəmməd Rza Arif ölkəsinin ABŞ ilə mümkün danışıqlar və hərbi mövqeyi ilə bağlı açıqlama verib. Bununla yanaşı, vitse-prezident İranın hərbi mövqeyində geri çəkilməyəcəyini vurğulayıb. O qeyd edib ki, ölkə özünü əvvəlkindən daha güclü şəkildə müdafiə etməyə məcburdur. Arif əlavə edib ki, mövcud vəziyyət davam edərsə, bu, qlobal səviyyədə daha böyük nəticələrə və itkilərə səbəb ola bilər.

ABŞ və İran arasında gözlənilən silsilə görüşlər öncəsi Tehran rəsmi mövqeyini və şərtlərini dəqiqləşdirib. Şərtli danışıqlar: İran nümayəndə heyəti əvvəlcə ABŞ-ın öhdəliklərini necə yerinə yetirdiyini və Vaşinqtonun real mövqeyini qiymətləndirəcək. Yalnız bundan sonra rəsmi danışıqların gələcək formatı barədə qərar veriləcək.

11 aprel 2026-cı il tarixində ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens (JD Vance) və yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti İran rəsmiləri ilə kritik sülh danışıqları aparmaq üçün Pakistanın paytaxtı İslamabada gəlib. Vens və heyəti daşıyan təyyarələr İslamabad yaxınlığındakı Nur Xan hərbi hava bazasına eniş edib. ABŞ heyətində mühüm fiqurlar yer alır:

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif ABŞ və İran arasında davam edən gərginliyin azaldılması üçün həyata keçirilən vasitəçilik səylərinin kritik həddə çatdığını elan edib. Baş nazir tərəflərin hərbi ritorikanı diplomatik dialoqla əvəz etməyə hazır olduqlarını və bu istiqamətdə güclü siyasi iradə nümayiş etdirdiklərini bildirib. Şahbaz Şərif rəsmi açıqlamasında hər iki tərəfin danışıqlara tam hazır olduğunu vurğulayıb: "Sabah, şənbə günü həm ABŞ, həm də İran nümayəndə heyətləri Pakistanda olacaqlar. Biz bu tarixi görüşün uğurla nəticələnməsi və ixtilafların müzakirə yolu ilə həll edilməsi üçün əlimizdən gələn hər şeyi edəcəyik".

Qətər Əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Tani Livan Prezidenti Cozef Aun ilə telefon danışığı apararaq, İsrailin Livana endirdiyi hava zərbələrini kəskin şəkildə pisləyib. Əmir Qətərin Livanın suverenliyi, təhlükəsizliyi və ərazi bütövlüyünə qarşı hər hansı müdaxiləni qətiyyətlə rədd etdiyini bildirib. Qətər Rəsmi Xəbər Agentliyinin (QNA) məlumatına görə, tərəflər Livandakı son hərbi gərginliyin ölkə və regionun sabitliyinə təsirlərini müzakirə ediblər.

İran mediası gələn cümə günü Pakistanın paytaxtı İslamabadda Amerika Birləşmiş Ştatları ilə keçiriləcək tarixi danışıqlarda Tehranı təmsil edəcək şəxsin adını açıqlayıb. Eyni mənbələrin məlumatına görə, ABŞ tərəfini danışıqlarda vitse-prezident Cey Di Vens (JD Vance) təmsil edəcək. Bu, müharibənin başlanmasından bəri hər iki ölkənin ən yüksək səviyyəli rəsmiləri arasında keçiriləcək ilk birbaşa görüş olacaq.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı davam edən hərbi kampaniyanın gedişatı barədə mühüm statistik məlumatları açıqlayıb. Prezident Amerika Silahlı Qüvvələrinin son bir ayda həyata keçirdiyi əməliyyatların miqyasını "görünməmiş" adlandırıb. "Son 37 gün ərzində Amerikanın silahlı qüvvələri İran üzərində 10,000-dən çox döyüş uçuşu həyata keçirib – bu, eşidilməmiş bir göstəricidir."-deyə Prezident Donald Trampın bəyanatında qeyd edilib.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bu gün (6 aprel 2026-cı il) iranlı həmkarı Abbas Əraqçi ilə telefon əlaqəsi saxlayıb. Diplomatik mənbələrdən əldə edilən məlumata görə, nazirlər bölgədəki son hərbi-siyasi vəziyyəti və davam edən müharibənin gedişatını ətraflı müzakirə ediblər. Görüş zamanı nazir Hakan Fidan Türkiyənin regionda sabitliyin bərpası ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə edib və mülki əhalinin təhlükəsizliyinin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb.

Pakistan rəsmilərinin məlumatına görə, İran ABŞ və İsrailin ölkə rəhbərliyini hədəf alan hücumları dərhal dayandırmasını tələb edib və atəşkəs təklifinin Tehrana təqdim olunduğunu təsdiqləyib. İran tərəfi həmçinin Hörmüz boğazı ilə bağlı ABŞ tərəfindən irəli sürülən şərtlərin, o cümlədən “son tarix” yanaşmasının qeyd-şərtsiz geri götürülməsini istəyib.