İsrailin ifrat sağçı milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir Qəzza zolağında hər gecə 30–40 nəfərin hədəfli şəkildə məhv edilməsinə çağırış edib. Ben-Qvir bu açıqlamanı vaxtilə Qəzzada saxlanılmış keçmiş girov Rom Braslavskinin təqdim etdiyi podkastda səsləndirib. İsrailin 7 oktyabr 2023-cü il hücumundan sonrakı vəziyyətini müzakirə edərkən nazir son vaxtlar Qəzzaya endirilən zərbələrin intensivliyinin azalmasını tənqid edib.

HƏMAS hərəkatının nümayəndə heyəti Qəzza zolağı üçün müharibədən sonrakı planın icrasını irəlilətmək yollarını müzakirə etmək məqsədilə bazar günü Misirin kəşfiyyat rəhbəri Həsən Rəşad ilə görüşüb. HƏMAS lideri Xəlil əl-Həyyanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ABŞ Prezidenti Donald Trampın planının tamamlanmasına sadiqliyini bir daha təsdiqləyib.

XXI əsrdə baş verən müharibələr hərbi üstünlüyün avtomatik olaraq siyasi qələbəyə çevrilmədiyini göstərir. Rusiya-Ukrayna müharibəsi, İsrailin Qəzza zolağında apardığı əməliyyatlar və ABŞ-İsrail ilə İran arasındakı qarşıdurma tərəflərdən heç birinin rəqibinə tam iradəsini qəbul etdirə bilmədiyi münaqişələr kimi qiymətləndirilir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Britaniyanı istehzalı şəkildə «Britaniya İslam Respublikası» adlandırıb. Netanyahu bu fikirləri İsrail Ordusunun radiosunun podkastında yayımlanan geniş müsahibəsi zamanı səsləndirib. O, Britaniyanın keçmiş baş naziri Uinston Çörçillin ailəsi ilə bağlı xatirələrini bölüşərək ölkənin İsrailə münasibətinin dəyişdiyini bildirib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ötən ayın sonunda özünün yaratdığı Sülh Şurası tərəfindən hazırlanmış HƏMAS-ın tərksilah edilməsinə dair yeni planı ictimaiyyətə açıqlayıb. O, bu təşəbbüsü "dağıntı burulğanına son qoymaq", eləcə də fələstinlilərin müqəddəratını təyinetmə və müstəqil dövlət quruculuğu yolunda etibarlı bir prosesə başlamaq cəhdi kimi təqdim edib.

Nyu-York şəhərinin meri Zöhran Məmdəninin xanımı Rama Dovacinin gələn ay Suriya və Livana etməyi planlaşdırdığı ailəvi səfər ABŞ-ın ən böyük şəhərində ciddi siyasi və təhlükəsizlik böhranına çevrilib. Merin ofisi ilə Nyu-York Şəhər Polis İdarəsi (NYPD) arasında Dovaciyə amerikalı vergi ödəyicilərinin vəsaiti hesabına mühafizə ayrılması, eləcə də Dövlət Departamentinin səyahət xəbərdarlığında ən yüksək təhlükə səviyyəsində göstərdiyi iki ölkəyə amerikalı zabitlərin göndərilməsinin maliyyəti ilə bağlı açıq mübahisə yaranıb. Geniş ictimai müzakirələrdən sonra polis idarəsi bu tələbi qəti şəkildə rədd edib.

Daha əvvəl bu səfərin planlaşdırıldığını bildirən "Axios" saytı Kuşnerin gələn həftə Qahirədə Misir, Qətər və Türkiyədən olan vasitəçilərlə görüşmək niyyətində olduğunu da qeyd edib. Adının açıqlanmasını istəməyən mənbə "Reuters" agentliyinə bildirib: "Biz HƏMAS-ın tərksilah edilməsi məqsədində israillilərlə həmrəyik, lakin onlar qanuni narahatlıqlarını ifadə ediblər və biz bu məsələlərin həlli istiqamətində çalışırıq". Mənbə əlavə edib ki, Kuşnerin İsrailə səfərinin əsas hədəfi Trampın 2025-ci ilin sonlarında Qəzza üçün irəli sürdüyü "20 bəndlik plan"ın icrasında irəliləyiş əldə etmək üçün yol tapmaqdır.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ordunun Livanın cənubunda uzun müddət qalmağa hazırlaşdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, “Hizbullah” tərksilah edilmədən İsrail qüvvələri nəzarət etdikləri ərazilərdən geri çəkilməyəcək. Kats ordunun bölgədə uzunmüddətli mövcudluğa hazırlaşması barədə göstəriş verdiyini açıqlayıb. İsrail hökuməti “Hizbullah”ın yaratdığı təhlükənin bütün Livan ərazisində aradan qaldırılmasını tələb edir. Oxşar mövqeyi Baş nazir Benyamin Netanyahu Qəzza zolağı ilə bağlı da nümayiş etdirir. Netanyahu HƏMAS tam tərksilah olunmadan İsrail qüvvələrinin Qəzzadan geri çəkilməsinə qarşı çıxır. ABŞ-nin təklif etdiyi plan isə tərksilah və İsrail qüvvələrinin geri çəkilməsinin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. İsrail rəhbərliyinin bu açıqlamaları ölkədə keçiriləcək seçkilər ərəfəsində təhlükəsizlik məsələlərinin siyasi gündəmdə ön plana çıxdığı bir vaxtda səsləndirilir.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu Qəzzada müharibənin dayandırılması ilə bağlı razılaşmanın ikinci mərhələsinin icrası məsələsində ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının gözləntilərinə qarşı mövqe nümayiş etdirir. Bakı, AzerVoice İsrail hökumətinin son mövqeyi Qəzzada 15 maddəlik planın icrası ilə bağlı Vaşinqton və Avropa paytaxtlarında yaranan nikbinliyi azaldıb. Netanyahu və onun hökumətdəki müttəfiqləri, xüsusilə ifrat sağçı siyasətçilər İtamar Ben-Qvir və Betsalel Smotriç razılaşmanın növbəti mərhələsinə dair ciddi şərtlər irəli sürürlər.

İsrail 27 oktyabr tarixində ölkə tarixinin bəlkə də ən həlledici parlament seçkilərinə hazırlaşır. Bu dəfə əsas siyasi rəqabət təkcə qonşu dövlətlərlə münaqişələr və ya fələstinlilərlə münasibətlər ətrafında dönməyəcək. Səsvermənin əsas mahiyyəti İsrailin 1948-ci ildə baniləri tərəfindən təməli qoyulmuş liberal-demokratik dövlət modelini qoruyub saxlayacağı, yoxsa ultradindar (Haredi) və sağçı təsirlərin üstünlük təşkil etdiyi illiberal idarəetməyə doğru daha sürətlə sürüşəcəyi sualına cavab tapmaq olacaq.

Məqalə müəllifi Məhəmməd Mənsur Benyamin Netanyahunun ABŞ tərəfindən hazırlanan Qəzza planını rədd etməsini tənqid edib. O, bu qərarın sülh prosesini təhlükə altına aldığını bildirib. Məqalədə qeyd olunur ki, plan HƏMAS-ın tərksilah olunması və İsrail qüvvələrinin mərhələli geri çəkilməsini nəzərdə tutur. Müəllif İsrailin atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq hücumları davam etdirdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, İsrail Qəzza zolağının böyük hissəsinə hərbi nəzarəti saxlayır. Məqalədə Netanyahunun seçkilər öncəsi diplomatik prosesi çətinləşdirdiyi qeyd olunur. Müəllif hesab edir ki, İsrailin mövqeyi atəşkəsin tamamilə pozulmasına səbəb ola bilər. Yazıda bu vəziyyətin Qəzzada müharibənin uzanması riskini artırdığı vurğulanır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Almaniya və Pakistan həmkarları ilə telefon danışığı keçirib. Əraqçi Almaniyanın xarici işlər naziri İohann Vadeful ilə regional və beynəlxalq məsələləri müzakirə edib. Danışıq Almaniyanın Donald Trampın Qəzza planına münasibət bildirməsindən sonra baş tutub. Berlin həmin planın HƏMAS-ın tərksilahına yol aça biləcəyini açıqlayıb. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu isə planı rədd edib. Əraqçi Pakistanın xarici işlər naziri İshaq Darla da danışıqlar aparıb. Tərəflər İran-Oman danışıqlarının gedişini və Pakistan-Səudiyyə Ərəbistanı-Türkiyə müdafiə sazişini müzakirə ediblər.

Jurnalist Antoni Lövenşteyn ABŞ-nin Qəzza sülh planı ilə bağlı İsrailə daha çox təzyiq göstərə biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton yardımları dayandırmaq, hərbi dəstəyi azaltmaq və beynəlxalq təşkilatlarda mövqeyini dəyişmək imkanına malikdir. Lövenşteyn ABŞ-nin bu vasitələrdən istifadə etmədiyini iddia edib. O, bunun səbəbini Donald Tramp və onun komandasında olan şəxslərin fələstinlilərə münasibəti ilə əlaqələndirib. Jurnalist Tramp, Cared Kuşner və Stiven Millerin fələstinliləri bərabər görmədiyini iddia edib. Onun fikrincə, Qəzza sülh planının qarşılaşdığı əsas problem də budur. Lövenşteynin açıqlaması ABŞ-nin İsrail-Fələstin məsələsindəki siyasəti ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu Qəzzada atəşkəsin ikinci mərhələsinin həyata keçirilməsi ilə bağlı Sülh Şurasının açıqladığı 15 maddəlik yol xəritəsini qəbul etmədiklərini bildirib. Netanyahu İsrail ordusunun HƏMAS tamamilə silahsızlandırılmayana qədər Qəzza zolağında nəzarət etdiyi ərazilərdən geri çəkilməyəcəyini açıqlayıb.

Qəzzada atəşkəsin ikinci mərhələsinin həyata keçirilməsi ilə bağlı danışıqlar İsrail hökumətində fikir ayrılıqlarını dərinləşdirib. ABŞ administrasiyasının İsrailə iki həftəlik atəşkəsə razılaşması və HƏMAS-ın silahsızlandırılmasını nəzərdə tutan planı qəbul etdirmək üçün təzyiqi artırdığı bildirilir.

İsraildə keçiriləcək Knesset seçkiləri öncəsi siyasi partiyaların İordan çayının qərb sahilindəki yəhudi yaşayış məntəqələri ilə bağlı mövqeləri ölkənin əsas siyasi müzakirə mövzularından birinə çevrilib. İsrailin siyasi xəritəsində fərqli düşərgələr arasında ciddi fikir ayrılıqları olsa da, yəhudi yaşayış məntəqələri məsələsi bir çox siyasi qüvvələri birləşdirən əsas mövzulardan biri olaraq qalır. Partiyalar yaşayış məntəqələrinin gələcəyi, Fələstin məsələsinin həlli və mümkün ilhaq siyasəti ilə bağlı fərqli yanaşmalar ortaya qoyurlar.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Ankarada keçirdiyi mətbuat konfransında İsrailin Qərb Sahili, Qüds və Qəzzadakı hərəkətlərini tənqid edib. O bildirib ki, İsrailin sülh planına baxmayaraq hücumlarını davam etdirməsi Baş nazir Benyamin Netanyahunun sülh istəmədiyini göstərir. Fidan Türkiyənin bölgədə atəşkəsin qorunması və diplomatik həll yolunun dəstəklənməsi mövqeyini bir daha vurğulayıb.

Kanadanın Baş naziri Mark Karni ölkəsinin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə dəstəyinin davam edəcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, Kanada məhkəməni maliyyə, kadr və siyasi baxımdan dəstəkləyir və bu mövqeyini dəyişməyəcək. Karni qlobal qeyri-sabitlik şəraitində BCM-nin rolunun artdığını vurğulayıb. Bu açıqlama ABŞ-nin BCM-yə qarşı tənqidləri və bəzi məhkəmə rəsmilərinə tətbiq etdiyi sanksiyalar fonunda səsləndirilib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ölkəsinin təhlükəsizliyinin heç bir razılaşmanın predmeti olmadığını bildirib. O, Donald Trampı İsrailin Ağ evdəki ən böyük dostu adlandırsa da, İsrailin təhlükəsizliyi üçün lazım olan bütün addımları "razılaşma ilə və ya razılaşma olmadan" atacağını vurğulayıb. Açıqlama Romada İsrail–Livan danışıqlarının davam etdiyi və Livanın cənubunda hərbi əməliyyatların sürdüyü bir vaxtda verilib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian HƏMAS rəhbərliyi ilə telefon danışığında Tehranın Qəzza danışıqlarında Fələstin tərəfinin qəbul edəcəyi bütün qərarları dəstəkləyəcəyini bildirib. Bu açıqlama Donald Trampın HƏMAS-ın silahsızlanmağa razılaşdığı barədə iddiasından sonra verilib. İsrail HƏMAS tam silahsızlaşdırılmadan Qəzzadan çıxmayacağını bildirir, HƏMAS isə İsrail qoşunlarının tam geri çəkilməsini əsas şərt kimi irəli sürür. Baş nazir Benyamin Netanyahu isə Trampın planını qəbul etmədiklərini açıqlayıb.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu HƏMAS tam silahsızlaşdırılmadan İsrail ordusunun Qəzza zolağındakı mövqelərindən geri çəkilməyəcəyini bəyan edib. Baş nazirin sözlərinə görə, Tramp administrasiyası HƏMAS-ın silahsızlaşdırılması və Qəzzanın hərbsizləşdirilməsinə nail ola biləcəyini düşünür. Netanyahu isə bildirib ki, İsrail üçün əsas şərt HƏMAS-ın tam silahsızlaşdırılmasıdır və bu baş vermədən ordunun geri çəkilməsi mümkün deyil.

Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AK Parti) sözçüsü Ömər Çelik İsrailin Qəzza zolağına hücumlarını sərt tənqid edərək, Baş nazir Benyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökuməti sülh təşəbbüslərini məqsədli şəkildə pozmaqda ittiham edib.

İsraildə 27 oktyabr tarixində ümumi parlament seçkiləri təşkil olunacaq. “Reuters” agentliyinin məlumatına görə, bu, “HƏMAS” qruplaşmasının 7 oktyabr 2023-cü il tarixində həyata keçirdiyi, ölkə daxilində dərin sarsıntı yaradan və İsrailin Qəzzə, Livan və İranla hərbi münaqişələrə cəlb olunması ilə Yaxın Şərqi gərginlik fəzaına sürüyən hücumundan sonra keçirilən ilk seçki olacaq.

İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançesin Qəzzadakı hadisələrlə bağlı İsraili sərt tənqid etməsindən sonra ölkədə baş verən bir sıra böhranlar diqqət mərkəzinə gəlib. Lakin bu hadisələrin bir-biri ilə əlaqəli olduğuna dair rəsmi sübut yoxdur.