ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqtonda bu gün Livan və İsrail arasında yeni danışıqlar raundu keçirilir. ABŞ vasitəçiliyi ilə baş tutan görüşlər İsrailin Livana qarşı həyata keçirdiyi genişmiqyaslı hücumlardan cəmi bir gün sonraya təsadüf edir. Son hücumlar nəticəsində azı 22 nəfər, o cümlədən 8 uşaq həyatını itirib. İsrail ordusunun endirdiyi zərbələr Livanın cənubundakı yaşayış məntəqələrini, avtomobilləri və Beyrutla ölkənin cənubunu birləşdirən sahil yolunu hədəfə alıb. Gərginliyin artması ötən ilin aprel ayında ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq baş verir. İsrail ordusu bildirib ki, əməliyyatlar zamanı “Hizbullaha məxsus silah anbarları, raket qurğuları və hərbi infrastruktur” vurulub. Buna cavab olaraq Hizbullah İsrail qüvvələrinin Həddəta yaşayış məntəqəsi istiqamətində irəliləməsinin qarşısını aldıqlarını, həmçinin İsrail hərbi mövqelərinə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirdiklərini açıqlayıb.
Axtarış nəticələri "Hizbullah" (997)
İsrail ordusu, İranın dəstəklədiyi Livan qrupu Hizbullanı “terror planları” hazırlamaqda ittiham edib. Bəyanat, İsrailin Livanın cənubunda quru əməliyyatlarını davam etdirdiyi, bombardmanlar həyata keçirdiyi və əraziləri ələ keçirdiyi bir vaxtda yayıldı. İsrail ordusunun iddiasına görə, Hizbullah İsrail əsgərlərinə və hərbi texnikasına qarşı raket hücumları həyata keçirib, lakin itkilər barədə məlumat verilməyib.
“Save the Children” təşkilatı bildirib ki, İsrail və “Hizbullah” arasında elan olunan atəşkəsə baxmayaraq, Livanda hər gün orta hesabla dörd uşaq öldürülür və ya yaralanır. Təşkilat mülki əhaliyə qarşı hücumların davam etdiyini vurğulayaraq daimi və pozulmaz atəşkəsə çağırıb.
İsrailin dövlətə məxsus “Rafael Advanced Defense Systems” şirkəti “Dəmir Qübbə” hava hücumundan müdafiə sisteminin “HƏMAS” və “Hizbullah” tərəfindən atılan raketlərə qarşı təxminən 99 faiz effektivlik göstərdiyini açıqlayıb. Şirkət rəsmiləri 2023-cü ilin oktyabrından bəri İsrail ərazisinə on minlərlə raket atıldığını və onların böyük əksəriyyətinin zərərsizləşdirildiyini bildiriblər.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu "CBS" şəbəkəsinə verdiyi müsahibədə İranla davam edən gərginlik və qarşıda duran hədəflər barədə mühüm açıqlamalar verib. Baş nazir bildirib ki, böyük nailiyyətlər əldə olunmasına baxmayaraq, İranla müharibə hələ bitməyib. Netanyahunun sözlərinə görə, İranın hərbi potensialına ciddi zərbə vurulsa da, görülməli olan çox iş var.
11 May tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:
Livanın "Hizbullah" qruplaşması İsrail qüvvələrinə qarşı 1980-ci illərdə tətbiq etdiyi hərbi taktikaları yenidən aktivləşdirib. Təşkilatın hərbi rəhbərliyinin açıqlamasına görə, bu addımın əsas məqsədi İsrail hərbçilərinin Livan ərazisində möhkəmlənməsinin qarşısını almaq və döyüşləri birbaşa toqquşma müstəvisinə keçirməkdir.
10 May tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:
İsrail ordusu Livan sərhədi yaxınlığında “Hizbullah”a məxsus pilotsuz uçuş aparatının partlaması nəticəsində üç israilli hərbçinin yaralandığını açıqlayıb. Yaralananlardan birinin vəziyyətinin ağır olduğu bildirilir.
İran bildirib ki, nüvə məsələsi yalnız bölgədə müharibə dayandırıldıqdan və təhlükəsizlik təminatları verildikdən sonra müzakirə oluna bilər. Tehran ilk mərhələdə bütün cəbhələrdə atəşkəsin və gərginliyin azaldılmasının vacibliyini vurğulayıb.
“Hizbullah” Cənubi Livanda İsrail mövqelərinə qarşı yeni hücumlar həyata keçirdiyini açıqlayıb. Təşkilat Biyyada və Rəşaf ətrafında İsrail qüvvələri və hərbi texnikasının hədəfə alındığını bildirərkən, İsrail ordusu son hücumlarda üç hərbçinin yaralandığını bəyan edib.
İsrail ordusu Livanın bir sıra yaşayış məntəqələrinin sakinlərinə dərhal evlərini tərk etmələri ilə bağlı göstəriş verib. Çağırış Livanın ən-Namriyə, Teyr Filisiya, Hallusiyə, Yuxarı Hallusiyə, Turə və Maraka bölgələrini əhatə edir. İsrail ordusunun ərəb dilli nümayəndəsi Aviçay Adrai sosial şəbəkə üzərindən yayımladığı müraciətdə sakinlərin gecikmədən təxliyə olunmalı olduğunu bildirib.
İsrail ordusu çərşənbə günü atəşkəs razılaşmasından sonra ilk dəfə Livanın paytaxtı Beyrutu hədəf alıb. İsrail tərəfi zərbənin, Hizbullahın elit “Radvan” bölməsinin komandirlərindən birini hədəf aldığını açıqlayıb. Hücum Beyrutun cənub ətrafında həyata keçirilib. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu və müdafiə naziri İsrael Katz birgə bəyanatda əməliyyatı təsdiqləyib. İsrail mediası hədəf alınan şəxsin öldürüldüyünü yazsa da, bu məlumat rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib.
İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin yeni komandanı Umər Tişler Çərşənbə vəzifəsinin icrasına başlama mərasimində bəyan edib ki, yəhudi dövləti lazım gələrsə, İrana qarşı "bütün hava qüvvələrini" istifadə etməyə hazırdır. Tomer Barı bu postda əvəz edən Tişler deyib: "İrandakı hadisələri yaxından izləyirik və ehtiyac yaranarsa, bütün hava qüvvələrimizi şərqə yerləşdirməyə hazırıq".
Suriyanın Daxili İşlər Nazirliyi ölkənin sabitliyini pozmağa yönəlmiş genişmiqyaslı terror planının qarşısının alındığını və Livanda təlim keçərək ölkəyə sızan “Hizbullah”la əlaqəli bir hüceyrənin zərərsizləşdirildiyini bəyan edib.
Livan Prezidenti Cozef Aun İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə mümkün görüşün hazırda gündəmdə olmadığını açıqlayıb. O bildirib ki, belə bir görüş yalnız təhlükəsizlik razılaşması əldə edildikdən və İsrailin hücumları dayandırıldıqdan sonra mümkün ola bilər.
Amerika Birləşmiş Ştatları İsrailə bildirib ki, Livan ilə atəşkəs İranla bağlı hər hansı inkişafdan asılı olmayaraq qüvvədə qalacaq. Qeyd olunur ki, İsrail ilə Livanda fəaliyyət göstərən Hizbullah arasında aprelin 17-dən etibarən atəşkəs qüvvədə olsa da, tərəflər arasında gərginlik davam edir. Daha sonra Vaşinqtonda Livan və İsrail səfirləri arasında keçirilən birbaşa danışıqlardan sonra razılaşma uzadılıb.
Hizbullah Livanın cənub bölgələrində İsrail ordusuna qarşı yeni hücumlar həyata keçirdiyini iddia edib.
Son iki gün ərzində Livan ərazisində həyata keçirilən hücumlar nəticəsində ümumilikdə 44 nəfər həlak olub.
Livan Prezidenti Jozef Aun və "Hizbullah" arasında ölkə adından kimin danışıqlar aparacağı ilə bağlı alovlanan ritorik müharibə və İsrailin artan hücumları Livanın siyasi rəhbərliyinin görüşlərinin təxirə salınmasına səbəb olub. Prezident Aun, parlament sədri Nəbih Bərri və Baş nazir Navvaf Salam arasındakı planlaşdırılan görüş gərginliyi azaltmaq üçün diplomatik təmaslar nəticə verənədək təxirə salınıb.
İsrail ordusunun 17 apreldə qüvvəyə minən və ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə müddəti uzadılan atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, Livanın cənubuna təşkil etdiyi hava hücumları nəticəsində mülki itkilər qeydə alınıb. Livanın rəsmi xəbər agentliyi NNA-nın məlumatına görə, İsrail hərbi aviasiyası ölkənin cənubunda yerləşən Sur şəhərinin Hinniyə qəsəbəsini hədəf alıb.
Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyəti yenidən kəskinləşir və Livan-İsrail sərhədi yeni qarşıdurma mərhələsinə daxil olur. Hizbullah rəhbərliyinin silahdan imtina etməyəcəyini açıq bəyan etməsi və eyni vaxtda İsrail ərazisinə raket və pilotsuz uçuş aparatlarının buraxılması bölgədə gərginliyi daha da artırır.
İsrail rəsmiləri Livan cəbhəsində artan gərginlik fonunda “Hizbullah”ın fəaliyyətinə qarşı sərt bəyanatlarla çıxış edib. İsrail müdafiə naziri İsrail Kats “Hizbullah”ın baş katibi Nəim Qasım barədə danışaraq onun “təhlükəli oyun oynadığını” bildirib və bunun Livan üçün ciddi nəticələr doğura biləcəyini vurğulayıb.
Livan Prezidenti Cozef Aun bazar ertəsi verdiyi kəskin bəyanatda İsrail ilə aparılan birbaşa danışıqların ölkəni fəlakətdən xilas etmək və münaqişəni bitirmək məqsədi daşıdığını bildirib. Prezident, Livanı müharibəyə sürükləyən qüvvələri — dolayısı ilə "Hizbullah"ı — xarici maraqlara xidmət etməkdə və ölkəyə "xəyanət" etməkdə ittiham edib.